२०६ श्रीहरिनामामृतव्याकरणम् [ ३यः ५१८-५२१ ‘प्रत्ययग्रहणमनेकाजुपलक्षणम्' इति भाषावृत्तिः (पा ३१३५ ) । चुलुम्प लोपे-चुलुम्पाञ्चकार। तप सन्तापे--तपति; –॥ ५१८ ॥ ५१६ । निसः षत्वं तपतौ सकृत् सेवने । निष्टपति सुवर्णम् ; सकृदग्निं स्पर्शयति इत्यर्थः। अताप्सीत् अताप्ताम् ॥ ५१६ ॥ ५२० । नानोस्तप इण् । अन्वतप्त ; तताप। ‘सहजारामवतश्च तादृशात्’ (५०६) इति वेट तेपिथ, ततप्थ। चसु अदने ॥ ५२० ॥ ५२१। ष्ठिब्वाचमुक्लमां त्रिविक्रमः शिवे। आचामति । स्वादावपि पाणिनीयाः पठन्ति - आचाम्नोति । वैष्णवपरत्वाभावान्न विष्णुचक्रम् । आचाम्पते । इणि आचामि । क्लमु ग्लानौ--क्लामति । ‘भौवादिकस्य तु न त्रिविक्रमःइति तस्यां भ्रमः। पाणिनीयादौ हि भुवादौ नैवायं पठ्यते, किन्तु देवादिकादेव देयो विकल्प्यते । तथैव क्लमतीति न कुत्रापि दृश्यते च ॥ ५२१ ॥ दन्तरङ्गत्वाच्च प्रथमं अरामहरे कृते पश्चात् तस्य महाहरत्वात् अतो या ईरिति न प्रवर्तते । इतु नित्यमिति उदित्वाभावान्नास्य विकल्पिते त्वम । अनेकसर्वेश्वरेति यदुक्तं तदेव द्रढयति कासीति । कासिप्रत्यया दित्यत्र लक्षणे अनेकाजुपलक्षणमिति अनेकाचो धातून् उपलक्षयतीति, अन्यथा चलम्पाञ्चकारदरिद्राञ्चकारचकासामासेत्यादि न स्यात् ।। ५१६ । निसः । सकृतसेवनेऽथं तपतौ तपधातौ परे निसः सरामस्य षत्वं भवति । सकृत्सेवनमेकवारसेवनम् ।। ५२० । नान। अनोरुत्तरस्मात्तप उत्तरे इण् न भवति ‘इण् भतेश-ते भाव-कर्मणोरित्यनेन प्राप्ते निषेधः । ते पिथेति, आदेशहिनेत्या दिना अरामस्य एत्वं, नरादर्शनन्। सेट्थलि विधानात् ततप्थेत्यत्र न एत्वनरा दशने ।।
