३यः ५००-५०२] भ्वादिपरपदप्रक्रिया २०१ ५०१ । ईशान्तस्य वृष्णीन्द्रः स परपदे । ५०२। ऊणतेर्वा । ‘बले तु वा' (५०० ) इत्यस्य वैयथ्यात् ‘विष्णुतः सर्वविरिञ्चिः इत्यतश्चेटः पूर्वमेव पक्षे वीभावः—अचैषीत्, आजी ॥ ५०१-५०२ ॥ २५ १००० + २०० + १० २ २२:००० ००० ००००००००००००००००००००००००००००००००००० १--------- दुष वैकृत्ये, विषलु व्याप्तौ द्वादिः, वियु सेचने भ्वादिर्श्वयोरेव ग्रहणं, विष दीप्तौ, द्विष अप्रेत, पिप्लू संचूर्णने, कृष विलेखनाकर्षणयोः, पुष पुष्ट, शुष शोषणे, तुष तुष्टौ, एते षान्तगणेऽनिटः। दष्येति, दष्यतेरेकदेशनिर्देशः । पुष्यतीति निर्देशात् भ्वादेःक्रयादेश्च न ग्रहणम् । शुष्येति, शुष्यतेरेकदेश निर्देशः । विकरणनिर्देशस्तुच्छन्दोनुरोधात्, न पुनरितरव्यावृत्तये । दिशिमिति । दिश अतिसर्जने, दृशिर प्रेक्षणे, दश दशने, मृश आम घेणे, रुश रिश हिंसायां तुदादिःलिश अल्पीभावे, स्पृश संस्पर्शी, छंश आढ्ने, विश प्रवेशने, एतान् शान्तगणेऽनिटो जगुः, पण्डिता इति शेषः । क्रोशेति, क्रोशतेरेकदेशनिर्देशः । घसिश्चेति, घस्ल अदने. वस निवासे एतौ सान्ते अनिटौ । वसतीतिनिर्देशात् वस आच्छादन इत्यस्यादादेन नित्वम् । हान्त इति, दह भस्मीकरणे, मिह सेचने, दिह उपचये, दुह प्रपूरणे, लिह आस्वादने, रुह जन्मनि प्रादुर्भावेच, वह प्रापणे, नह वन्धने इमे हान्तेऽनिटः, रोहति, रोहतेरेकदेशनिर्देशः । युलिति, अदादिरयमिति सूचनार्थं वोपदेवेन लशब्दोपादानं कृतं, नुसाहचर्यादिति, नुसाहचर्याददादे- ग्रहनं, नतु पुत्र बन्धन इत्यस्य क्रयादेः । शक्रांतीिति, कृष्णपण्डितस्य प्रक्रियाटीकायाम् । अत्र कारिकायां लूदिदेव शकधातुगृह्यते कृष्णपण्डितेनेति शषः, कृष्णपण्डितः प्रक्रियाटीकाकारः। एतन्मते यः शकधातु बृदित् सोऽनिडेवेति । कविकल्पद्रुमे तु स्वादिविकल्पिते, दिवादिस्तु सेड्रिति, शक मृष क्षमायां दिवादिः। कालापा इति, वितृलाभ इत्येतमपि गृहन्ति, अनिष्टकारिकायामिति शेषः ।। ५०१ । ईशा। परपदे सौ सति ईशान्तस्य धातो धृष्णीन्द्रो भवति । ५०२। ऊर्णा। परपदे सौ सति ऊर्णन आच्छादने इत्यस्य वृष्णीन्द्रो वा भवति । नन्वजधातोः सेवात् प्रथममेव इड़ भवत्विति -२६
पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/२३२
दिखावट