सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/१५५

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

१२४ श्रीहरिनामामृतव्याकरणम् [ २यः २८०-२८२ AAAAAAAAAA AAAAAA AAAAAAAAAA । परामान्तो दधृष्दधृक्, दधृषौ, दधृषः। कंसद्विष्- –‘षस्य ड' (वि' प्र' २५२) इति कंसद्विट् कंसद्विड़कंसद्विषौ। ‘षष्' नित्यं बहुवचनान्तः । ‘षनान्त- (वि' प्र' १८८) इति षट षड ; षडभिः; षड्भ्यः ॥ २८० ॥ ‘रषनान्त-' (वि' प्र' २७०) इति नुट् ; ‘षस्य ङः' (वि' प्र° २५२) २८१। नित्यं हरिवेणुविधिः प्रत्ययहरिवेणौ। ‘मयटय व ' इति तस्यां भ्रमः ॥ २८१ ॥ २८ २ । षात् परस्य टवर्गयुक्तस्य च तवर्गस्य ट वर्गः, न तु विष्णुपदान्ताट्टवर्गादनामनवतिनगरीणाम् - तेन नामष्टवर्गत्वम्--षण्णाम् ; षट्सु। नवति-नगयाष्टवगत्वम् षण्णवतिः, षड्णवतिः ; षण्णगर्यः पट्टणगर्यः। नेह पन्नरः, षङ्नरः ; २८१ । नित्यम् । प्रत्ययहरिवेणौ परे हरिवेणुविधिनित्यं भवति । हरिवेणौ हरिवेणुवंत्यनेन विकल्पे प्राप्ते नित्यतार्थं सूत्रमिदम्, अत्रानेन डरामस्य णरामः । २८२ । षात् परस्य। षात् परस्य तवर्गस्य, टवर्गयुक्तस्य तवर्गस्य- च स्थाने टवर्गे भवति । नतु । विष्णुपदान्ताट्टवर्गात् परस्य नाम नवति-नगरीभिन्नानां तवर्गस्य टवग न भवति । तेनेति-न सहित आम् नाम्, तस्य नामः। षण्णेर इति, नामनवति-नगरी-भिन्नत्वान्न टवर्गत्वम् । नन यद्यत्र टवर्गयुक्तस्तेति कृतंतह कंसजिीकत इत्यादीनि, प्रशाण्टी कत इत्यादीनि, गरुत्मण्डयसे, चक्रिण्ढौकस इत्यादीनि चानेनैव सिध्यन्ति, तत् किमर्थं तसिध्यर्थं सन्धिप्रकरणे लक्षणं कृतमिति चेत्तत्राह । दता विति-टवर्गे परे दतौ परवर्णाविति टठे परे प्रशानो नरामस्य हरिवेणु रिति ; डढणेषु णराम इति लक्षणञ्च सन्धिमात्रसुबोधाय पृथगुक्तम् । वस्तुतस्तु अनेनैव सिध्यन्तीति । नत्विति-‘नतु विष्णुपदान्ताट्टवर्गादनाम- नवति-नगरीणामिति सूत्रे । घट्टरिति-घट चेष्टायां क्तिर्लक्ष्म्यां भाव ' इति क्तिः , यदि विष्णुपदान्तादिति न कृतं स्यात्तदात्रापि टवर्गा न