सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:Harinamamrita vyakaranam.pdf/११५

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

श्रीहरिनामामृतव्याकरणम् [ २यः १६५. SA,4A AAAAAAAAAA SUA44 4AAAAAA } ईरामान्तो दैत्यप्रमीशब्दः दैत्यान् प्रमीनाति हिनस्तीति क्विवन्तो विष्णुवाची । दैत्यप्रमीःदैत्यप्रम्यौ, दैत्यप्रम्यः। धातु त्वादत्र सर्वत्र सर्वेश्वरे यराम एव वक्ष्यते (वि’ प्र १७। तस्यै वोदाहरणमिदं ‘वातप्रमं-भदज्ञापनाथमत्र लिखितम् । एवमन्यत्रापि च यम् । दैत्यप्रम्यम्, दैत्यप्रम्यौ, दैत्यप्रयः; दैत्यप्रेम्या, दैत्यप्रमी भ्याम्, दैत्यप्रमीभिः ; दैत्यप्रम्ये, दैत्यप्रमीभ्याम्, दैत्यप्रमीभ्यः ; दत्यप्रम्यः, दैत्यप्रमीभ्याम्, दैत्यप्रमीभ्यः ; दैत्यप्रम्यःदैत्यप्रम्योः , दैत्यप्रम्याम् ; दैत्यप्रम्यि, दैत्यप्रम्योः, दैत्यप्रमीषु। सम्बोधने पूर्ववत् । एवं वातप्रमी’शब्द ईप्रत्ययान्तत्वात् अशस्डिषु विशेष इति केचित् । वातप्तमीम् ; ‘वसम्भवस्ताद्विधिः इति न्यायेन दशावतारस्य (वि' प्र' १५७) इति त्रिविक्रमे कृते तस्मात् सो नः— वातप्रमीन् । ङौ वाप्रमी। ‘वातप्रमी हूहूश्रभृतेर्धातुत्वं वा' इत्यन्ये वातप्रयम् , वातप्रमीम् ; हूहम्, हूहूम्। उरामान्ता विष्णुशब्दः ; 'हरि'सुत्र रेव साधनम् ; विष्णुः विष्णू, विष्णवः ; विष्णुम्, विष्णू, विष्णून् ; विष्णुना, विष्णुभ्याम् विष्णुभिः ; विष्णवेविष्णुभ्याम्, विष्णुभ्यः ; विष्णोः, विष्णुभ्याम्, विष्णुभ्यः ; विष्णोः, विष्ण्वोः, विष्णूनाम् ; विष्णो, विष्ण्वोः विष्णुषु ; हे विष्णो ! "चालनी तितउः पुमान्’ इत्यमरः ( २IKI७६) ; प्रकृतौ सन्धिः विनैव सिद्धोऽयमुणादाविति प्रकृत्यङ्गयोर्न सधिः ; तितिउः, तितक, तितअवः इत्यादि ॥ १६५ ॥ यदुपतिनेत्यादि । स्वमतेतु न सखिरित्यत्र सूत्रे नऊ प्रयोगात् सर्व सिद्धं स्यात् । क्वचिन्नञ्च , विधेरनित्यमिति न्यायेनाऽसमासेऽपि सखिना पतिना । चेति । पतिना नीयमानायां पुरः शुक्रो न दुष्यतीति दृश्यतेचान्यत्र । धातुत्वादिति अत्र दैत्यप्रमीशब्दे । तस्यैवेति यराम विधानसूत्रस्यैवेत्यर्थः । वातप्रमीति, वातप्रमीशब्देन सह भेदज्ञापनार्थमित्यर्थः । भेदस्तु परमते नैवेति ज्ञेयम् । ईश्रत्ययान्तत्वादिति, पुंसि ईश्रत्ययः कृतः, वातप्रमीत