द्वितीयोऽध्यायः । ३९ तन्तिकस्था निम्नाझी या क्ष हृङ्गतम।। तया जायामवाप्नोति तावत्यश्च प्रियाः पुनः ॥ ६६ ॥ या वा तस्याः प्रकृताया विघोरेखाया अन्तिके नित्यमेव वर्तते सा हृद्गतसत्त्वदा नाम । तया पुरुषो जायामवाप्नोति । जाया च पतिम् । अनेन सा जायरेखेत्युक्तं भवति । तावत्यः पुनः प्रियाः यावत्यस्तङ्गताः। इतरा रेखा इति शेषः । प्रियाशब्देन च विशेषविवक्षा जायाशब्दपर्या यत्वमात्रमेवाभिप्रेतम् । जाया इति यावत् । अत्र सन्धिरेखाया उपरीति मन्तव्यं श्लोके । एवञ्चैतदुक्तं भवति –या विद्योरेखाया अधः सन्धिरे खाया उपरि वर्तन्ते रेखास्ताः प्रत्येकं जायासम्भवं सूचयन्ति । जायाश ब्दश्चात्र परिणीतिविषयः परिचितविषयो वा । न यदाकदाचित् सम्भोग मात्रपरिहीतां नीव्यक्तिमात्रमाचष्टे इति । नामावयवांर्थस्तु हृद्गतं सत्वं हृद्गतं बलम् । मनोबलमिति यावत् । तद् ददातीति हृदतसत्त्वदा जायेति यावत् । जायाय हि सत्यां मनोबलं भवति प्रत्युत्पन्तद्वारेण पुत्राद्युत्पत्ति । द्वारेण वेति । gerom cop_s 2aoठीbs us°6 g°mmuncoaueous sooळे 4bo somebod तीndha28 66608ी¢010ठhubo &o?! $8» ॥ ६६ ॥ आहारालक्षणमाह मध्यमाया अधो या तु चन्द्राकारा तु वर्तते । साहार फलमस्यास्तु सदेजपरिग्रहः ॥ ६७ ॥ या तु मध्यमाया अधोभागे, व्यवधानं विनेत्यत्राप्यनुसन्धेयम् । नित्यमेव परिवर्तते साहारा : आहारेति छेदः । यद्यध्याहारेतिच्छेदायात्र न योगस्तथाप्याहरतीत्याहारा इत्यवयवार्थबलदेवमवगन्तव्यम् । यदि वा हरैवाहारा इति व्याख्यातव्यम् । चन्द्राकारा प्रतिपच्चन्द्राकारेत्यर्थः । अस्याः फलं सर्वराजपरिग्रहः। सवै राजभिः परिग्रहः परितः सर्वतः शय नासनभोजनादौ आदरादुपादानमिति यावत् । अयमत्राभिसन्धिः- हारा रेखाया एकदेशोऽपि यदि कस्यचिद् भवेत् तर्हि तस्य राजसेवया वृत्तिः । फलं तु रेखसाकल्ये सकलं भवति । वैकल्ये तु विकलम् । स्त्रीणां तु = - - - - - - - - - - - - - - १. 'त ' वें पाठः
पृष्ठम्:स्कान्दशारीरकः.pdf/६७
दिखावट