पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/३५०

             

वसन्तवर्णनम्, ग्रीष्मवर्णनम्
३ ३५
पङ्कद्रवैर्लिते केरलकामिनीकुचतटे खञ्ज, शनैर्गच्छति ! किंले मार्गे मार्गनिरोधिनी परिहृता शङ्केश्छुभाशङ्कया ।
॥ १३३ ॥ प्राप्सः प्राज्यमिव श्रम जलजिनी- | पान्थस्त्रीवधपातकादुपनत चण्डालचिह्नं मवेोरेषा 'खिङ्खिणि-
सैौग्भ्य॒भार वहत्रुद्दुमस्तबका॒नमृन्नवलतालक्ष्मीमिवालोकयन् ! |
स्वीकुर्वन्मदमन्थरानिव गतेर्वामभ्रुवा विभ्रमान्मन्द मन्द-
केव षट्पदमयी भाङ्कारिणी सहति. ॥ १४५ ॥ सव्याघे.
कृशता क्षतस्य रुधिर दष्टस्य लालास्रुति. किंचिन्नैतदिहास्ति
मुपाजगाम पवन पाटीरवाटीतटात् ॥१३४॥ पानीयं नारि- , तत्कथममौ पान्थस्तपखी मृत, । अा ज्ञात मधुलम्पटैर्मधुकरै-
केलीफलकुहरकुहूत्कारि कल्लोलयन्त कावेरीतीरतालद्रुम- !
भरितसुराभाण्डभाङ्कारचण्डा. | एते तन्वन्ति वेलावनललित- ?
लता॒ताण्डवं द्राविडस्त्रीकर्पूरापाण्डुगुण्डुख्थ॒लळुट्टितरया वायवो | मुालापूक्षक्षेोभावधूतच्युतवृहुलर्जोङ्दि॒िह्रये वसन्ते । प्रेम-
दाक्षिणात्याः ॥ १३५ ॥ कावेरीतीरभूमीरुहभुजगवधू-
मन्द. | लोलल्लाटीललाटालकललितलतालास्यलीलाविलोलः
कष्ट भो दाक्षिणात्य. प्रसरति पवनः पान्थकान्ताकृतान्त,
॥ १३६ ॥ ये दोलाकेलिकारा. किमपि मृगदृशा मानतन्तु-
च्छिदो ये सद्य, शूटृङ्गारदीक्षाव्यतिकरगुरवो ये च लोकत्रयेऽपि ।
ते कण्ठे लोठयन्त, परभृतवयसा पश्चम रागराज वान्ति खैर
समीरा. स्मरविजयमहासाक्षिणो दाक्षिणात्याः ॥ १३७ ॥
वसन्तपथिकाः
वकेण शिरसि पतता नित्य रुधिरारुणेन दुर्वीर. । मत्त-
द्विप इव पथिक. किशुककुसुमाङ्कुशेन भृतः ॥, १३८ ॥
समवलोक्य विलासवनस्थली न पथिकैः पथि कैः पतित
भुवि । मलयजद्रुमसौरभमेदुरोदरसमीरसमीरितवछरीम्
॥ १३९ ॥ वसन्तप्रारम्भे चिरविरहखिन्ना सहचरी यदि
प्राणान्मुञ्चेत्तदिह वधभागी भवति कः । वयो वा लेहो वा
कुसुमविशिखो वेति विमृर्शस्र्तुहीति प्रव्यत्तं पिकनिकर-
झाङ्कारमश्टणोत् ॥ १४० ॥ रे पान्था. खगृहाणि गच्छत
सुखं सेवाक्षणो मुच्यता मार्न मानिनि मुञ्च वल्लभजने
कोपानुबन्धेन किम् । अायातः कुसुमैकरः क्षपयति प्राणा-
न्वियोगातुरेष्वित्येवं परपुष्टनादपटहो वत्तीव कामाज्ञया
॥ १४१ ॥ सा तन्वीति घनस्तनीति विकसन्नीलाब्जनेत्रेति
चे स्वैर सचरतीति वत्ति मधुरा वार्च विचित्रामपि । इत्थं
विद्रुमपाटलाधरपुटा सीमन्तिनी ध्यायतो रोमाञ्चो रुदितं
ख्मित प्रलपिर्त पान्थस्य सजायते |॥ १४२ ॥ अध्वन्यस्य
वधूर्वेियोगविधुरा भर्तु. ख्मरन्ती यदि प्राणानुज्झति कस्य
तत्खलु महत्सञ्जायते पातकम् । यावन्नो कृतमध्वगेन हृदये
तावत्तरोर्मूर्धनि प्रोद्धुष्टं परपुष्टया तव तवेत्युचैर्वचोऽनेकश.
॥१४३॥उन्मीलन्मधुगन्धलुब्धमधुपव्याधूतचूताङ्कुरक्रीडत्को-
किलकाकलीकलकलैरुद्गीर्णकर्णज्वरा. । ईङ्गु
कथमपि ध्यानावधानक्षणप्राप्तप्राणसमासमागमरसोल्लासैरमी
वासराः ॥ १४४ ॥ अध्वँन्यैर्मकरन्दशीकरसुरामत्तकणत्को-
१ तुहीति ह्निन्दुस्थानीभाषया त्वमेवेत्यथै २ वसन्तर्तु ३ प्रान्थ
रारव्धकोलाहले नून साहसिकेन च्चूतमुकुले दृष्टि. समारोपिता
॥ १४६ ॥ एनस्मिन्दक्षिणाशानिलच्चलितलतालीनमत्तालि-
खेदार्द्रबाहुश्लथवलयलसंप्रैौढसीमन्तिनीना मन्दः कण्ठ-
ग्रहोऽपि ग्लपयति हृदर्ये कि पुनर्विप्रयोगः ॥ १४७ ॥
ग्रीष्मवर्णनम्
रेजे पुष्पैर्ग्रीँष्ममामाद्य मल्ली मल्ली सद्यः संश्रयन्ते स्मं
भृङ्गा. । भ्रुङ्गैस्तत्रारम्भि हर्षेण गार्न गाने लैौल्यं लेभिरे
योगिनोऽपि ॥ १ ॥ अत्युल्लसद्विसरहस्ययुजा भुजेन वक्त्रेण
शारदसुवाशुसरोरुहेण । पीयूषपोषसुभगेन च भाषितेन
त्वं चेत्प्रसीदसि मृगालि कुतो निदाघ• ॥ २ ॥|
ग्रीष्भसमयस्वभावाख्यानम्
प्रतिगतमर्थिजनाना विच्छिन्नार्शे समूहमवलोक्य । स्फुटि-
तमपयसस्तापादिव हृदयमलं तडागस्य |॥ ३ |॥ सुभगसलिला-
वगाहाः पाटलससर्गसुरभिवनवाताः | प्रच्छायसुलभनिद्रा
दिवसाः परिणामरमणीयाः ॥ ४ ॥ देशे देशे जैडिमकुरङ्गा-
सेतेजोभडैर्दिनकरभिछे । धैीवं धावं प्रहरति राज्ञा धारागेहं
शरणमवापु ॥ ५ ॥ सजातपत्रर्भैकरान्वितानि' समुद्वहन्ति
स्फुटर्पीटलल्वम् । विर्कैखराण्यर्ककराभिमशीद्दिनानि पद्मानि
च वृद्धिमीर्यु. ॥ ६ ॥ प्रचर्णैडसूर्यः स्पृहणीयचन्द्रमाः सदाव-
गाहक्षतवारिसचय. | दिनान्तरम्योऽभ्युपशान्तमन्मथो निदाघ-
कालोऽयमुपागतः प्रिये ॥ ७ ॥ दुःप्रेक्ष्यमुचैगैगनं निदाघे
कोपाकुलखेव मुखं नृपस्य । हरेः शयानस्ख मृणालबुद्धया
कर्षन्ति पुच्छं करिणः करेण ॥ ८ ॥ प्रायश्चैरित्वा
वसुधामशेषा छायासु विश्रेम्य ततस्तरूणाम् । प्रैौढि गते
सप्रति तिगैर्मभानैौ शैत्यं शनैरन्तरँर्पंीमयासीत् ॥ ९ ॥ रवि-
तुरङ्गतनूरुहतुल्यता दधति यत्र शिरीषरजो रुच, । उपययैौ
विदधन्नवमल्लिकाः शुचिरसौ चिरसौरभसपदः ॥१०॥ दलित-
कोमलपाटलकुङ्नले निजवधूश्वसितानुविधायिनि । मरुति
वाति विलासिभिरुन्मदभ्रमदलैौ मदलैौल्यमुपाददे ॥ ११ ॥
१ चण्डालवल्लफी २ हिमान्येव कुरङ्गा मृगा , ३ धावित्वा धावित्वा'
४ समूह्ला ५ वृक्षविशेष , पक्षे,-पाटलवर्णानि ६ भासुराणि;
पक्षे,-विकासशालीनि ७ अापु ८ हेमन्ते इल्यथै ९ वसन्ते
इल्यर्थ १० ग्रीष्मे ११ जलानाम्