पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/३४९

             

३३४
सुभाषितरत्नभाण्डागारम्
कुसुमावचयः
निजनयनप्रतिबिम्बैरम्बुनि बहुशः प्रतारिता कापि ।
नीलोत्पलेऽपि विमृशति करमर्पथितुं कुसुमलावी ॥ १०३ ॥
असख्यपुष्पोऽपि मनोभवस्य पञ्चैव बाणार्थमथ ददाति ।
एवं कदयैत्वमिवावधार्य सर्वस्वमग्राहि मधोर्वधूभि.
॥ १०४ ॥ अताडयत्पल्लुवपाणिनैकं पुष्पोच्चये राजवधू-
रशोकम् । तच्छेदहेतोरलिपङ्किभङ्गया विकृन्तिता बाललता
स्मरेण ॥ १०५ ॥ अन्यत्र यूयं कुसुमावचायं कुरुध्वम-
त्रास्मि करोमि सख्यः । नाहं हि दृर भ्रमितु समर्थी
प्रसीदतार्थे रचितोऽञ्जलिर्वः ॥ १०६ |॥ उच्चिल्य प्रथमम-
वस्थितं मृगाक्षी पुष्पैौघ श्रितविटपं ग्रहीतुकामा । अारोढुं
पदमदधादशोकयष्टावामूलं पुनरपि तेन पुष्पिता सा
॥ १०७ ॥ मुखकमलकमुन्नमय्य यूना यदभिनवोढवधू-
वैलादचुम्वि । तदपि न किल बालपल्लवाग्रग्रहपरया विविदे
विदग्धसख्या ॥ १०८ |॥ व्रततिविततिभिस्तिरोहिताया
प्रतियुवतौ वदन ग्रियः प्रियाया । यदधयदधरावलेोपनृत्य-
त्करवलयस्वनितेन तद्विवत्रे ॥ १०९ ॥ विलसितमनुकुर्वती
पुरस्ताद्धरणिरुहाधिरुहो वधूर्लतायाः । रमणमृजुतया पुर.
सखीनामकलितचापलदोषमालेिलिङ्ग ॥ ११० |॥ सललित-
मवलम्ब्य पाणिनासे सहचरमुच्छूितगुच्छवाव्ञ्छयान्या ।
सकलफलभकुम्भविभ्रमाभ्यामुरसि रसादवस्तरे स्तनाभ्याम्
॥ १११ ॥ मृदुचरणतलाग्रदुःस्थितत्वादसहतरा कुच-
कुम्भयोभैरख । उपरि निरवलम्बन प्रियख न्यपतदथोच्च-
तरोच्चिचीषयान्या ॥ ११२ |॥ उपरिजतरुजानि याचमाना
कुशलतया परिरम्भलोळुपोऽन्यः | प्रथितपृथुपयोधरा गृहाण
खयमिति मुग्धवधूमुदास दोभ्र्याम् ॥ ११३ ॥ इदमिद-
मिति भूरुहा प्रसूनैर्मुहुरतिलेोभयता पुरः पुरोऽन्या ।
अनुरहसमनायि नायकेन त्वरयति रन्तुमहो जनं मनोभूः
॥ ११४ ॥ विजनमिति बलादमुं गृहीत्वा क्षणमथ वीक्ष्य
विपक्षमन्तिकेऽन्या । अभिपतितुमना लघुत्वभीतेरभवदमु-
इचति वल्लभेऽतिगुर्वी ॥ ११५ ॥ पूर्व द्विरेफपरिभूतिभया-
द्भवत्या यत्केशपुष्पभरण हरिणाक्षि मुत्तम् । व्यर्थ तदद्य
पुनरप्यलकेषु भृङ्गा. पुञ्जीभवन्निजकुलभ्रमतः पतन्ति
॥ ११६ ॥ सन्तु द्रुमाः किसलयोत्तरपुष्पभाराः प्रासे वस-
न्तसमये कथमित्थमेव । न्यासैनैवद्युतिमतेो. पदयोस्तवेय
भू, पुग्पिता सुतनु पल्छुवितेव भाति ॥ ११७ ॥ अनुभवत
युवत्यो भाग्यवत्यो नितान्त कुसुमबलयवेलासङ्गखेलासु-
खानि | मम तु मधुकराणा वाटपाटच्चराणा सपदि पतति
धाटी पुष्पवाटीनिवेशे ॥ ११८ ॥ पाणैौ पद्मधिया
मधूकफुसुमभ्रान्त्या तथा गण्डयोर्नॉलेन्दीवरशङ्कया नय-
नयोर्बन्धूकबुद्ध्याधरे । लीयन्ते कवरीभरे निजकुल-
[ ६ प्रकरणम्
व्यामोहजातस्पृहा दुर्वारा मधुपाः कियन्ति तरुणि स्थानानि
रक्षिष्यसि ॥ ११९ |॥
व्स्सन्तवययः
यथायथ ताः सहिता नभश्चरै, प्रभाभिरुद्भासित-
शैलवीरुध, । बनं विशन्त्यो वनजायतेक्षणा क्षणद्युतीना
दधुरेकस्द्भ्पताम् ॥ १२० ॥ विनयति सुदृशो दृशः परार्ग
ग्रणयिनि कौसुममाननानिलेन । तदहितयुवतेरभीक्ष्णमक्ष्णो-
र्द्वयमपि रोषरजोभिरापुपूरे ॥ १२१ ॥ स्फुटमिदमभिचार-
' मञ्त्र एव प्रतियुवतेरभिधानमङ्गनानाम् । वरतनुरमुनोपहूय
| पल्या मृदुकुसुमेन यदाहताप्यमूच्र्छत् ॥ १२२ ॥ विपुल-
कमपि यौवनोद्धताना घनपुलकोदयकोमल चकाशे ।
| परिमलिनमपि प्रियै, प्रकाम कुचयुगमुज्ज्वलमेव कामिनी-
नाम् ॥ १२३ ॥ हिमलवसदृशः श्रमोदविन्दूनपनयता
किल नूतनोढवध्वाः । कुचकलशकिशोरकौ कथचित्तरलतया
| तरुणेन पस्पृशाते ॥ १२४ ॥ समदनमवतसितेऽधिकर्ण
| प्रणयवता कुसुमे सुमध्यमाया । ब्रजदपि लघुता बभूव
भार सपदि हिरण्मयमण्डन सपत्या ॥ १२५ ॥ अति-
मन्दच्चन्दनमहीधरवात स्तबकाभिरामलतिकातरुजातम् |
अपि तापसानुपवनं मदनार्तीन्मदमञ्जुगुञ्जदलिपुञ्जमकार्षीत्
॥ १२६ ॥ उपवनतरुनृल्याध्यापने लब्धवर्णो विरचित-
जलकेलि पद्मिनीकामिनीभिः। प्रियसुहृदसमेषेोगययैौ योगि-
योगस्थितिविदलवदक्षो दक्षिणो गन्धवाहः ॥ १२७ ll
अालिङ्गन्ते मैलयजतरूनास्खञ्जन्ते वनान्तानापृच्छन्ते चिर-
परिचितान्मालयान्निर्झरौघान् । अद्य स्थित्वा द्रविडमहिला-
| भ्यन्तरे श्व प्रभाते प्रस्थातारो मलयमरुत्, कुर्वते सनिधा-
| नम्॥ १२८ ॥ लताकुञ्ज गुञ्जम्मदबदलिपुञ्ज चूपलयनू
jं समालिङ्गन्नङ्ग' द्रुततरमनङ्गं प्रबलयन् । मरुन्मन्दं मन्दं
दलितमरविन्दं तरलयन्रजोवृन्दं विन्दन्किरति मकरन्दं दिशि
दिशि ॥ १२९ ॥ मलयशिखरादाकैलास मनोभवशास-
नाद्भुवनवलयं जेतु वाञ्छन्वसन्तसमीरण, । विहितवसति
कैलासाग्रे भुजङ्गधर हर मनसि विमृशन्भीत. शङ्के प्रयातिं
शनैः शनै. ॥ १३० ॥ पथि पथि लतालोलाक्षीभि. स्रवन्मधु-
सीकर कुसुमनिकर वर्षन्तीभिः सहर्षमिवार्चित. । मधु-
करवधूगीतासत्तं कुरङ्गकमास्थितः प्रसरति वने मन्द् मन्दं
वसन्तसमीरण ॥ १३१ ॥ ऊँदञ्चत्कावेरीलहरिषु परिष्वङ्ग-
रङ्गे नटन्त. कुहूकण्ठीकण्ठीरवरवलवत्रासितप्रोषितेभाः ।
अमी चैत्रे मैत्रावरुणितरुणीकेलिकङ्केल्लिमल्लीचलद्वल्लीहल्ली-
| सकसुरभयश्चण्डि चञ्चन्ति वाताः ॥ १३२ ॥ हेमाम्भेोरुह-
| पतुने परिमलस्तेयी वसुभ्तानिलस्तत्रत्यैरिव यामिकैर्मधु-
| करैरारब्वकोलाहल । निर्यातन्त्वरया व्रजन्निपतित• श्रीखण्ड-
||
|!| " १ मलयसवत्धिन २ मेपविस्फूर्जितावृत्तम्
६