पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/२३७

             

२२२
सुभाषितरत्नभाण्डागारम्
[ ५ प्रकरणम्
स्म॒श्कन -" rञ्3[ प्रीणाति नेत्राणि यः | तस्याप्युप्नतिमम्बुदस्य
महरं * त्वमेतावता वर्णेनैव पर मगल धवल कृष्ण-
|श्च* त्रैरग्1ि |ः ३१ ॥ अाकारः कमनीयता कुलगृहं लीला
लः सा गति' सपर्कः कमलालयै कलनया लेोकोत्तर
कूज् ि"द् ; य् त्ययं गुणसपदस्ति महती तस्यातिभव्यख ते
सर व्वत्वमसद्रुमद्रुकलहे नाहं सहे हंस हे ॥ ३२ ॥ नद्यो
ह चगत् दुगपपयसः कूपाः पयोराशय क्षारा दुष्टबकोट-
सन् टतटोद्दशास्तडागादय. । इत्थ भूतल अाकलय्य सक-
लानम्भोनिवेशानिति त्वा भो मानस सस्मग्न्पुनरसौ हंस.
समभ्यागत्. ॥ ३३ ॥ हंसी वेक्ति परागपिञ्जरतनु कुत्रापि
पद्माकरे ग्रेयान्मे विसकन्दलीकिसलयं मुङ्के ह्यय निर्वृत !
नो जान्[ति तपखिनी यदनिशं जम्बटा॒लमालोडयञ्शैवाला-
ङ्कु*2, यसौं न ह्.भते हसो विशीर्णच्छद ॥ ,३४ ॥
ग्रम्लान्" नलिनी जलानि किरणै, सूर्यस्य शोषं ययुर्नाश प्राप
विहगमावलिरियं तृा ~tाविशीर्णेक्षणा । एते तीरमहीरुहा
अपि पतत्पत्रश्रिष्ठोऽध्गपि रे कोऽय राजमराल शुष्कसरसी-
तीरे रतिप्रक्रम ॥ ३५ ॥ एषा पुष्करिणी मराल मलिनै
शछन्ना कुवीथीजलैर्यम्यामज्ञतया विवेरकृपया चेद्वस्तुमाका-
ङ्घसे । विश्रम्भो बकमण्डलेषु विनयो भेकेषु सबन्धिता
रात्र्यन्वेषु विधीयता कृपणता कोयष्टिकश्रेणिषु ॥ ३६ ॥
पीत येन पुरा पुरदग्पुरे रम्भोरुकेलिस्खलन्मन्दागङ्कुरकर्ण-
पूरसुर॒भि स्वर्गीपगाया पय' । सोऽय म[रववारि पामरवधू-
पादार्पणग्रोच्छलत्पङ्कातङ्कितभेकभिन्नमघृणो हंसः समाशंसते
॥ ३७ ॥ काके काष्ण्यैमलैौकिक धवलिमा हंसे निसगै-
स्थितो गाम्भीर्ये महदन्तर वचसि यो भेदः स कि कथ्यते ।
एतावत्सु विशेषणेष्वपि सखे यत्रेदमालोक्यते के काकाः
खलु के च हंसशिशवो देशाय तखैमै नमः ॥ ३८ ॥ क्रुद्धो-
लूकनखप्रपातविगलत्पक्षा अपि भ्वाश्रय ये नोज्झन्ति पुरीष-
पुष्टवपुषस्ते केचिदन्ये द्विजा. । ये तु खर्गतरगिणीबिसलता-
लेशेन सवर्धिता गाङ्ग नीरमपि त्यजन्ति कलुषं ते राजहंसा
वयम् ॥ ३९ ॥ भो हसास्तावदम्भोरुहकुहररजोरञ्जिताङ्गा,
सहेलं हसीभिः पद्मखण्डे मधुरमधुकरारावरम्ये रमध्वम् ।
यावन्नाय दुरन्तो हरगलगरलव्यालजालालिनीलग्रोन्मील-
न्मेघमालामलिनसकलदिङझाण्डलोऽभ्येति कालः ॥ ४० ॥
मधुकरः
सैरजस्का पाण्डुवर्णा कण्टकप्रैकराङ्किताम् । केतकीं
सेवसे हन्त कथं रोलैम्ब निस्रैप ॥ ४१ ॥ फलाना च
दलाना च सन्तु ते ते विवेकिनः । मकरन्दविशेषज्ञेो |
मिळुिन॒द॒मपहायु कुः ॥ ४२ ॥ पलाशकुसुमभ्रान्त्या शुकतुण्डे |
पतत्यँलि । सोऽपि जम्बूफलभ्रान्त्या तमलि धर्तुमिच्छति |
१ रजोयुक्ताम् २ समूह
|॥ ४३ ॥ कचित्कचिदयं यातु स्थातुं प्रेमवशंवद' । न
विस्मरति तत्रापि राजीवं भ्रमरो हृदि ॥ ४४ ॥ भ्रत्रम श्रमर
यूथीषु मालतीषु चिर मिल । मा पुन पङ्कजारण्यस्रेनह-
शून्य मन कृथा ॥| ४५ ॥ मधुपे मालतीपुष्प सतृष्णं
यातुमुद्यते । हन्तदैवादुपागम्योपात्तमारण्यकेन तत् ॥ ४६ ॥
मधुकर तव करनिकरै. कि कि क्रान्तं बनं न कुसुमानाम् ।
तद्वद् सरसिजकमले लव्र्वे किञ्चिद्यदन्यतस्तत्किम् ॥ ४७ ॥|
गैौरी चम्पककलिकामपहाय भ्रान्तदुर्बुद्धे । शाल्मलिकुसुम-
दलेषु खैर गुञ्जन्न लज्जसे मधुप ॥ ४८ ॥ मैदनमवलोक्य
निप्फलमनित्यता बन्धुजीवकुसुमानाम् । वनमुपगम्य भ्रमरः
सग्रति जातो जैपासत्त ॥ ४९ ॥ अंपसर मधुकर दूर परि-
मलबहुलेऽपि केतकीकुसुमे । इह न हि मधुलवलाभो
भवति पर धूलिधूसर वदनम् |॥ ५० ॥ कृत्वापि कोशपानं
भ्रमरयुवा पुरत एव कमलिन्या, । अभिलषति ,बकुल-
कलिका मधुलिहि मलिने कुतः सल्यम् ॥ ५१ ॥ येर्नीामन्द-
मरन्दे॒ दैलदरविन्दे दिनान्र्यैनायिषत ! कुटजे खळु ते॒नेर्हुीं
तेने 'हा मधुकरेण कथम् ॥ ५२ ॥ अंमरतरुकुसुमसौरँमै-
सेवनसपूर्णकामस्य । पुष्पान्तरसेवेय भ्रमरस्य विडम्बना
महती ॥ ५३ ॥ इह रूपमात्रसारे चित्रगते कनककह्लारे |
न रसो नापि च गन्धो मधुकर बन्धो मुधा भ्रमसि ॥५४|॥
अपनीतपरिमलान्तरकथे पद् न्यस्य देवतरुकुसुमे । पुष्पा-
न्तरेsपि गन्तु वाञ्छसि चेद्धमर धन्योऽसि ॥ ५५ |॥ मलि-
नेऽपि रागपूर्णा विकसितवदनामनल्पजल्पेऽपि । त्वयि
चपलेऽपि च सरसा भ्रमर कथ वा सरोजिनीं त्यजसि
॥ ९६ |॥ नन्दनजन्मा मधुपः सुरतरुकुसुमेषु पीतमकरन्द |
दैवादवनिमुपेत. कुटजे कुटजे समीहते वृत्तिम् ॥ ५७ ॥
दृरतया स्थूलतया नीलतया दानलोलुपैर्मधुपै, । भ्रामित-
मिभराजधिया हन्ताभूदन्ततो महिष. ॥ ५८ ॥ नष्टे वारिज-
विपिने कष्ट नष्टऽथ मालतीनिकरे | तत्कि जीवति लोके
मूलकमकरन्दबिन्दुना यदलिः ॥ ५९ |॥ पवनापनीतसौरभ'
दूरोदकपूरपद्मिनीलुब्ध. । अपरिक्षतखपक्षो गन्ता हन्ता-
पदं मधुपः |॥ ६० |॥ कति कति न लताः कलिता, सच-
रता चञ्चरीकरसिकेन । नलिनि भवन्मधु मधुर यत्पीत
| तत्तदेव परिपीतम् ॥ ६१ ॥ मधुकर मा कुरु शोकं विचर
करीरद्रुमस्य कुसुमेषु । घनतुहिनपातदलिता कर्थ नु सा
मालती मिलति ॥ ६२ ॥ यस्तोषं न गतः कमलेषु मल्ली-
१ पीतवणौम् २ मदनबाणाख्य पुष्पम् ३ जपापुष्पे सच्त ,
क्षे,-जपे जपन अासक्त ४ दूर गच्छ ५ प्रचुरपुष्परसे ६ विक
सिनकमले ७ नीतानि ८ इच्छा ९ विस्तारिता कृतेनि यावत्
३ भ्रमर ४ निलैज्ज ५ भ्रमर ! १० कल्पवृक्ष ११ सोगन्ध्यम्