पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/२२३

             

२० ८
सुभाषितरश्नभाण्डागारम्
मण्डलीकृल्य बर्शनि'ठैमैधुरगीतिभिः । कलापिन.
प्रनृत्यन्ति काले जीमूतमालिनि ॥ २० ॥
चतकः
दम्मोलिस्फूर्जदम्भोधरविपुलतडिद्दम्भगम्भीरनादैरम्म.सभा-
रसभावनकुतुकेिकुलं चातकाना प्र॒नृत्यत् । ऊध्र्व विन्यस्त-
चचूपुटमुपरि परिभ्राम्यदुत्पातवातैरम्भोदोन्मुत्तमम्भ.कणमपि
न चेिरात्प्राप्य नम्र मिथोऽभूत् ॥ २१ ॥
कलकणितगर्मेण कण्ठेनाघूर्णितेक्षणः । पारावतः परावृत्य
रिरंसुश्रुम्बति प्रियाम् ॥ २२ ॥
व्क8
नालेनेव स्थित्वा पादेनैकेन कुञ्चितग्रीवम् । जनयति
कुमूदभ्रान्तिं वृद्धबको बालमत्स्यूनूाम् ॥ २३ ॥ स्थूित्वा
धैर्यादुपाम्भः समजठरशिराश्चक्रमूर्तिर्मुहूर्ते धूर्तः सल्यत्ततीरः
कतिचिदपि पदान्युच्चकैः कुश्चिताङ्घ्रि, । पश्चाद्रीवा प्रसार्य
त्वरितगतिरपा मध्यमाविश्य चश्चवा र्वकण्ठः
कथमपि शफरीीं स्फारिताक्षो बकोऽक्ति |॥ २४ |॥
कुकुटः
केसरसटास्फुारस्फुरत्कन्धरम् । वेारवारमुदङ्घ्रिचश्चलघनश्रश्य-
न्नखक्षुण्णयोर्द्दष्टा कुकुटयोर्द्वयोः स्थितिरिति क्रूरक्रुमं युध्यतो.
॥ २५ ॥ पक्षावुत्क्षिप्य धुन्वन्सकलतनुरुहान् भोगविस्तारि-
तात्मा प्रागेवोर्बुीननिद्रः स्फुरदरुणकरोद्भासितं ख निरीक्ष्य ।
प्रातः प्रेो:थाय नीडस्थितचपलतनुर्घर्घरध्वानमुचैरुड्रीवं पूर्वका-
योन्नतविकटसटः कुकुटो रारटीति ॥ २६ ॥
गौरखर-कृकलासौ
ग्रीष्मादित्यकरतसैिकतैगैयॆोटिंः सुखं शेते गैौर-
खरो मरुस्थलभुवि प्रोथ निधाय क्षितौ । गुञ्जजाहकक॒ण्ट-
काहतमरुद्धूतोत्पतद्धूलिभिश्छिन्नाङ्गः कृकलासकोऽपि निश्टृत
मार्तण्डमुद्वीक्षते ॥.२७ "खपं
अालोकत्रस्तना →
प्र॒देशप्रचुर्कुलक॒लञ्कूर्णन॒स्तव्धुचक्षु. । काष्टुं दुण्डं गृहाणेत्य-
तिमुखरेर्जनैस्ताडितो लोष्टघातैर्भीत, सर्पेीं गृहस्यानधिगत-
विवरः कोणतः कोणमेति ll २.८ ll
पुळुिन्द॒ः
वामस्कन्धनिषण्णशाङ्गैकुटिलप्रान्तार्पिताधोमुखस्यन्दच्छेो-
णितलम्बमानशशकान्वेणीस्खलच्चामरान् । ज्यान्तप्रोतकपोत-
पोतनिपतद्रत्तात्ततूर्णीरकान्सोऽपश्यत्करिकुम्भमेद्जनिता-
स्कन्दान्पुलिन्दान्पुरः ॥ २९ ॥
पथिक
१
गायति हसति च नृत्यति हृद्येन धृता प्रिया
विचिन्तयति | समविषर्मं न च विन्दति गृहगमनसश्मुल्सुकः
पथिकः ॥ ३० ॥ मातर्धर्मपरे दया कुरु मयि श्रान्तेsद्य
वैदेशिके द्वारालिन्दुककोणके सुनि॒िभृतं या॒स्यामि॒ि .. सुत्वा
निशि । इयुत्ते सहसा प्रचण्डगृहिणीवाक्येन निमैर्तिसत.
स्कन्धन्यस्तपलालमुष्टिविभव, पान्थः पुन प्रस्यित. ॥l ३१ ll
भद्रं ते सदृशं यदध्वगशतै• कीर्तिस्तवोद्धुष्यते स्थाने रूपमनु-
तर्म सुकृतिना दानेन कर्णो जितः l इत्यालेोक्य भ्रुर्श
दृशा करुणया शीतातुरेण स्तुतः पान्येनैकपलालमुष्टिरुचिना
गर्वीयते हालिकः ॥ ३२ ॥ देशैरन्तरिता शतैश्च सरित्ता॒मु-
वैॉभृता काननैयैह्नेनापि न याति लोचनपथं कान्तेति
जानन्नपि । उड्रीवश्चरणार्धरुद्धवसुधः कृत्वाश्रुपूर्णे दृशैौ
तामाशा पथिकस्तथापि किमपि ध्यायन्मुहुर्वीक्षते ॥ ३३ |ll
शरः
खङ्गहस्तोऽरिमालोक्य हर्षमर्षसमन्वितः । शूरः पुलकितो
रत्तनेत्रो हसति जृम्भते ॥ ३४ ॥
बालः
राज्यस्थितिरचनकल्पितैकन्नृपाः । कृत-
मुखवीद्यर्विकारा. क्रीडन्ति सुनिर्भर बाला. ॥३५॥ अायातो
भवत, पितेति सहसा मातुर्निशम्योदितं
विहाय शिशुभिः क्रीडारसान्प्रस्तुतान् । दूरात्खेमेरमुखः
प्रसार्य .ललितं बाहुद्वय बालको नाधन्यख पुरः समेति
परया प्रीत्या रटन्घधरम् ॥| ३६ ॥
कुमर:ः
अकूर्चीरम्भोऽपि प्रतिचुर्बुकदेशं करत॒ल प्रतिज्ञाय॒ा कुर्वन्
युवतिषु दृशं ख्रिनग्धतरलाम् । कुमारोऽहंकारात्परिषदि समा-
नानगर्णयन्भुजैौ वक्षः पश्यन्नववयसि कान्ति वितनुते ॥३७॥
सेवेदद्द्लेदितकङ्कणा भुजलता कृत्वा मृदङ्गाश्रया चेटीहस्त-
समर्पितैकचरणा मञ्जीर॒सधित्सया । सा भूय. कुचुकम्पसृच्-ि
तरयं निःश्वासमामुश्चती रङ्गस्थानमनङ्गसात्कृतवती तालावर्वे.
तस्थुषी ॥ ३८ ॥
उन्नमितैकभ्रूलतमाननमस्याः पदानि रचयन्ल्याः । कण्ट-
कितेन प्रथयति मय्यनुराग कपोलेन ॥ ३९ ॥ यद्धृलते
तग्लिते यदुदङ्गुलीक, पाणिः पुरो यदपि चक्षुर॒लब्धळुक्ष्यम् l
उ॒ट्मुद्वित॒ाधग्दुळै च यदास्यमस्यास्तत्काव्यकर्मणि निषिक्त-
मर्वेमि चेत, |l ४० |॥
कलमकण्डनीगीतयः
द्वलयनि.स्वनोद्वन्धुराः । लसन्ति कलहुंकृतिप्रसभकम्पितोरः-
स्थलत्रुटद्गमकसकुला. कलमकण्डनीगीतय. ॥ ४१ ॥
इति श्रीसुभाषितरत्नभाण्डागारे चतुर्थं प्रकरणं समासम् ॥