सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/२०६

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

             

कूटानेि
१९१
-• -~ -~-~~~-~»-- -<→ -~~-~ -~^-^ -~ -~ -~→ ~-^-^-~ →~ -~^-~--~-~ -~-~-~-~-^- -~-~-~
~^ →~^-~ -^~* →~*、-~→~→^.~→、→ -~* →^-~ -^ •~→
^--ॐ"' -~-~-८--८«.८ 23>.<.^:^<.~--~--~--~«~^-^^^«^-^-^-~^«~^-^-^°~"«^-^ ^<-^~*-^~^
मुनिजनस्तरुणोऽवियोगीं कामश्च रत्नमणिरुज्ञ्ल्वलकङ्कणेन । ' विलोक्यालंकार निजमथ च शाकं नरपति निराकाहूं
धत्त पयोधरयुगे कुचभूषणेन हारे हरे हिमकर मकरे करे "
च ॥ ७७ ॥ विर्कसति नयनाभ्या कैरव पङ्कर्ज च |
श्लथयति चरणाम्बु ब्रह्मचयै पयोधे । उरसि लसति |
यख श्रेयसा सप्रदायः स फणिनमधिशेते पद्मया पद्मनाभः
॥ ७८ ॥ अंहिरिपुपतिकान्तातातसबद्धकान्ताहरतनयनेि-
हन्तृप्राणदातृध्वजस्य !| सखिसुतसुतकान्तातातसपूज्यका-
न्तापितृशिरसि पतन्ती जाह्नवी न, पुनातु ॥ ७९ ॥|
उदितवति परस्मिन्प्रत्यये शास्रयोनैौ गतवति विलयं च |
प्राकृतेऽतिप्रपञ्चे । सपदि पदमुदीत केवल ग्रल्ययो |
यस्तदियमिति च वत्तुं कः क्षमः पण्डितोऽपि ॥ ८० ॥
हरिद्राया राहुप्रसरपिहितेच्छापरिषदि प्रयुक्तालंकृत्यै
वियुत उरुता दुगैकुरटीम् । वय साकॉपेता. प्रहर इति
सेनाधिपकृताममात्यभ्यो लेखा प्रतिदिशति सिहक्षितिपतिः
॥| ८१ ॥ र्गेता सा केि स्थान पथि सह तया का
स्थितवती नृपेणेत्थ पृष्टा सखि चतुरदूर्ती स्थितवती ।
१ म पद्मनाभ पद्मया सह फणिर्न शेषमधिशेते यस्य नयनाभ्या
चेन्द्रस्स्यलक्षणाभ्या कैरवं पङ्कज च विकसति यस्य चरणाम्बु गङ्गाजल
पयोधेत्रंह्मचंय श्ठंथयति दूरीकरोति गङ्गाया समुद्रपत्लीत्वात्,
यस्योरसि श्रेयसा सप्रदाय केस्तुिभमणिर्लसति एर्वंविध पद्मनाभ
फणिनमधिशेते २ अहि सर्पस्तद्रिपुर्गरुटस्तत्पतिर्विष्णुस्तत्कान्ता-
लक्ष्मीस्तत्तात समुद्र स सम्यग्बद्धो येन स रामस्तत्कान्ता जानको
तस्या हृरो हृत रावणस्तन्तनय इन्द्रजित्तन्निहन्ता लक्ष्मणस्तत्प्राणद्रात[
हनूमान्स ८वजे यस्यैतादृशोऽर्जुनस्तस्य सखा कृष्णस्तत्सुतो मदनस्त
त॒सुतोऽनिरुद्धस्तत्कान्त॒ा उषा तत्तातो बाण॒ासुरस्तस्य सम्यक्पूज्य
टिीवस्तत्कान्ता पार्वती तत्पिता हिमालयस्तच्छिरसि पतन्ती जाह्नवी
भागीरथांल्यर्थ. ३ सिहक्षितिपति सेनाधिपकृता लेखा अमात्येभ्य
प्रधानेभ्य प्रति दिशति कथयति इति लेखा प्रतीति किम् वय
साकाँपेता अर्कशब्देन इन लक्ष्यते सयुक्त इन सेनोपेता हरिद्राया
निशाया राहुप्रसरपिहितेच्छापरिषदि सल्याम् राहुशब्देन तम ,
हितशाब्देन|ाच्छादनम् इच्छाशब्देन अाश्र्ठाा' दिशा, परिषच्छब्देन
म्भ्ण्डलम् प्रयुक्तो योsलकार* हार तस्य कृत्यै प्रहारार्थम् वियुत'
गरुताम् गरुत्पक्ष उच्यते विकारयुताना पक्षाणा विपक्षाणाम्
दुर्गकुरटीम् कुरटीशब्देन नगरी लक्ष्यते दुर्गनगरी प्रहर इत्यर्थः
४ कश्चिद्राजा काचिन्नायिका स्वगृहमानयत् ततश्च तद्भतरमागत
दृष्ट्वा ता स्वगृह प्रापयितु दूतीमाञ्शापयति स्म सा च दूती ता स्वगृह
प्रापय्य पुना राजनिकटे अागल्य स्थितवती ता प्रल्याह राजा सा केि
म्बस्थान गता गतवल्या तया सह पथि मार्गे का स्थितवती एव राज्ञा
पृष्टा चनुरा' दूती स्थितवती सती निजमर्लकार ‘पोहोची' इति मद्दा-
राष्ट्रभाषाप्रसिद्धतथा शाक *मेथी'इति महाराष्ट्रभाषाप्रसिद्धशाकविशेर्षं
चावलोक्य तावन्मात्रेणैवनरपति निराकाङ्कमुत्तरविषयेअ[काह्वारहित
चक्रे एतदलकारशाकावलोकनं कर्थ प्रभवति राशो नैराकाङ्क्ष्य-
सपादने कर्थं समर्थ भवतीति कथयेति कविप्रश्न अत्र प्रथमप्रश्नस्य
प्राप्तेल्यर्थकं *पोहोची? इति हिन्दीभाषयोत्तरम् द्विर्तृीयश्नश्चस्य तु
अइमासमिल्यर्थकं ‘मे थी? इति हिन्दीभाषायोत्तरमिति तात्पयै बोध्यम्. j
चक्रे कथय कथमेतत्प्रभवति ॥ ८२ ॥ सैतनान्ते नो हारो
रजतगिरिमूले न धनद् सुकेशीनां मध्ये विहरति न
कामो नवयुवा । रसान्ते नैवाब्घिर्वेिबुधनगरीसीन्नि न
सुरस्तथान्यस्मिन्यद्ये स्फुटमयतु दैवै किमपि न' ॥ ८३ il
काचिद्वाला , रैमण|व॒सति प्रेषयन्ती कुर॒णुडं स[ तन्मूले
सभयमलिखर्द्धेटालमस्योपरिष्टात् !| गौरीर्नैीर्थ पैवनतनयं
चैम्पकं चास्य भार्व पृच्छत्यायन्प्रति कथमिदं मल्लिनाथ
कुर्वीन्द्रः ॥ ८४ ॥ सैर्वज्ञ सन्व॒दसि बहुध॒ा दीयुते दीय्ते॒
वै दाधातूना भवति सदृश रूपमेषा चतुर्णीम् ! द्वौ दानार्थेीं
भवति च तथा पालने खण्डने वा नो जानीमः कथयति
भवान्कस्य धातोः प्रयोगम् ॥l ८५ ll चच्चद्वद्द्द्द्द्द्द्द्द्द्द्शि-
नीलनीरजयुतं ससाम्बुजोद्भासित नित्य षोडशशोणपद्मरुचिर
धात्रानिश ' सेवितम् ' । क्षीराम्भोधिगृह सहस्रदलमत्पर्यङ्क-
विश्रान्ति यत्पायाद्वः कमलाङ्गसङ्गिशयनं तन्नीलरोचिर्महः
|॥| ८६ ॥ रौर्म वानरवाहिनी पुररिपुं राहु रवेः साराथे
कुम्भीगर्भसमुद्भर्वे मुररिपुं मारस्य मौर्वीरवम् । तन्वी
नूतनपल्लवैर्विरचिते शय्यातले शायिनी सख्या वीजितता-
१-२ म्रियनिवासम् ३ करण्टस्थित॒पुष्प॒सैौर्भ॒ गन्थ॒वाहो हरेदिति
तद्भक्षकं सुर्पम् ४ पुष्पबाणो बाणाथु हरेदिति तद्वेरिण श्विम् * स्र्य
पुष्प स्वकरै शोषयेदिति जन्मकाले एव भक्ष्यबुद्ध्या हर्तुं प्रवृर्त्त भय*
जननाय हनूमन्तम् ६ तन्मकरन्द भृङ्गो हरेदिति चम्प॒कमलिखदिति'
भाव चम्य॒कै भृङ्कां न॒ ग॒च्छन्ती॒ति प्र॒स्मिँर्द्धे ७ त्वं सर्वश सनू बडुधा
वारवार दीयते दीयते इति वदसि दीयते इति रूप चतुर्णामपि दाधा*
तूना सदृशं भवति त*मध्ये द्वौ दानार्थे, दुाणूदुाने,डुदाञ्ञ्ङ्क्ष्ंदाने॒,इति.
ऎञ्क पालने; देड् रक्षणे इति gक खण्डने, दोऽवखण्डने इति ष्ण्त*
न्मध्ये भवान्कस्य धातो प्रयोग कृत्वा वदति त न जानीम < तञ्र्न्नी
लरोचि श्यामप्रभमहसेतज कृष्णलक्षर्ण वोयुष्मान्पायात् तत्किभूतूम्
कमलाङ्गसङ्गिशयन लक्ष्मीसनाथ शय्यम् पु° कि० सहस्त्रदलसत्पर्थेञ्ज,
विश्रान्ति सहरूफणदिव्यशयनशेषस्थितम् पु° किं° :
धिगृहृ दुग्धसमुद्रनिवासम् पु० किं० धात्रुा_ नाभिसरोरु
ब्रह्माणो अनिश सैवितमध्योसितम् पु० कि०' षोडश॒शोणपरुन्चिरं
घोडशारुणकमलमनोहरम् षोडशशोणपद्मामा विदृति--विभ्णो*
|श्चत्वारो हस्ता द्वैतै चरणैौ तावन्त एव ब्रह्मण द्वैौ करौ दैौ चरणैौ
लक्ष्ग्या इत्येवं षोडशशोणपद्मरुचिरम् पु०कि० निल्यमवि॒िन॒ाशि पु°
कि० सप्ताम्बुजोद्भासित सप्तकमलशोभितम् सप्ताम्बुजाना विदृति -
एक लक्ष्र्मीमुखम् इलेयेर्वं सप्ताम्बुजोद्भासितम् पु° किं° च॒ञ्च*
इादशनीलनीरजयुर्तं शोभमानद्वादशनीलोत्पल्ञ्युत्तम् द्वादशनील*
नीरजाना विवृति -अष्टौ नयन्नानि ब्रह्मण द्वे विष्णो- द्वे लक्ष्म्या *
इलेवं द्वादशनीलरजयुतम् ९ कोकिलरक्षककाक॒ावशेषकवाद्रा*
मम् मलयाब्यवशेषणाद्वानरवाहिनीम् मन्मथावशेषणात्पुररिपुम्•
चन्द्रावशेषणाद्राहुम् रवे शीघ्रमस्ताद्रिप्रापणेन'_ रात्रिसंपादन्ना॒द*
चन्द्रोत्पादकसमुद्रावशेषणादगस्ल्यम् मन्मथोत्पtद्नान्यू॒ररिपु
ईर्हि भाव'" कॉफलदिीना कामोद्दीपकत्वं रसशाखे प्रसिद्धम्.