सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/२०५

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

             

१९०
सुभाषितरत्नभाण्डागारम्
`~^^~^~^~^-^~^^~~~~ ~~-~~.~~-~~~~-~^^、^~./~~~-,~~~ ~~^.~~~*.~^~~~~^-^ ^•
धिग्धिक् ॥ ६२ ॥ गोगैजवाहनभोजनभक्ष्योद्भूतपमित्र-
सपत्त्रजशत्रोः । वाहनवैरिकृतासनतुष्टा मामिह पातु , जग-
त्र्त्रयजुष्टा ॥ ६३ ॥ नैदीज लङ्केशवनारिकेतुर्नगाह्वयोनाम
न॒गारिसुनु' । एषोऽङ्गनावेषधरः, प्रमाथी जित्वाव यं
नेष्यति चाद्य गा व ॥ ६४ ॥ *गोकर्णराडाभरण यदीय
यद्भव्यहव्यादजमाददाह । कु भेनच्चूडामणिरादिगन्तात्पा-
यादपायादुरगात्मजाधैः ॥ ६५ ॥ विलासिनी काञ्चनपट्टि-
४ →、. ^^ →
काया पाँटीरपङ्केर्विरही विलिख्य । तस्या कंपोले व्यलि-
8टं-_•、 ७ & 、、 ८ ^ ९ →→、
खत्पैवगै र्तेवर्गमोष्ठे चरणे र्टवर्गम् ॥ ६६ ॥ कैाचिद्वियो-
गानलतमगात्री प्राणान्समाधारयितुं लिलेख । बाह्नोर्भुजग
→ 、 (\ →
हृदि राहुविम्बं नामैौ च कर्पूरमयं महेशम् ॥ ६७ ॥ नेत.
प्रयाणोन्मुखता समीक्ष्य नैक्षैत्रमुक्तावलिमस्य कण्ठे । अधा-
रयत्सा स तु व॒ासुराणा सख्यापरोऽभूत्संखि कोऽत्र भावः
॥ ६८ ॥ गौरीर्क्षेण भूधरजाहिनाथ• पत्रं तृतीयं दयितो-
पवीतम् । यस्याम्बर द्वादशलोचनाख्यः काष्ठा सुतः पातु
१ गवागच्छतीति गोग शिवस्तज्ज कातिकेयस्तस्य वाहन मयूरस्तस्य
भोजन भक्ष्य सर्पस्तस्य भक्ष्य वायुस्तद्भूतो हनूमास्त पातीति से तत्प
सुग्रीवस्तस्य मित्र रामस्तम्य सपलो रावणस्तऽनइन्द्रजित्तस्य शत्रुरिन्द्र
स्तस्य वाहन ऐरावतस्तस्य वैरी सिहस्तत्रोपविष्टा अत एव सवोपरि
तुष्ट अम्बिकन मा पातु रक्षतु २ भो नदीज गङ्गातनय भीष्म '
एष दृश्यमान अङ्गनावेषधर रूत्रीरूपधारी लङ्केशवनारिकेतु रावण-
वनभञ्जकहनूमच्द्धज नगाह्वयोऽर्जुननामा नगारिसूनुरिन्द्रपुत्र भो
भो कौरवा' ' अय प्रमाथी हन्ता अद्य वो युष्माञ्जित्वा गाश्च नेष्य
तील्यथै 3 उ शिव कु धरणि अपायान्नाशात्पायाद्रक्षतु स फ
गोकणीँ मर्पास्तेषा राट्र वासुकेि यदीय अाभरणम् हूयते तद्धव्यम्
गोरिद गव्य, गव्य च तद्धव्य च गव्यह्व्यम् गव्यहव्यमत्तीति गव्यह-
व्याद् वह्नि यस्य शिवस्य गव्यहव्याद्वह्निरित्यनेन त्र्यम्बकस्य तृतीय-
नेत्रोत्थवह्निरिल्यथै स अज अनङ्ग अाददाह यस्य तृतीयनेत्रोत्थेो
गव्यद्दव्याद्वह्नि मदन भस्मीचकारेल्यर्धू क्रिभूत भाना ऋक्षाणा इन
स्वामी चन्द्र स एव चूडामणिर्मुकुटरत्ल यस्य स पु० क० अगा-
त्मजा पार्वती अर्थे अर्ध वा यस्य स अादिगन्ताद्दिगन्तेभ्य अा इति
दिशामन्त मयाँदीकृल्यं अादिगन्त तस्मात् ४ चन्दनद्रवै ५ गछे
६ पवर्गस्य ओोष्ठस्थानीयत्वात् ओोष्ठाभ्या तव चुम्बन करिष्यामीति
सूचितम् ७ तवर्गस्य दन्तस्थानत्वाद्दन्तैस्तर्वौष्टौ खण्डयिष्यामीति
सरचितम् ८ टवर्गस्य मूर्धस्थानत्वाद्यदि त्व रुष्टासि तर्हि त्वा शिरसा
नम्ामीति सूचितम् ९ सर्पग्रासभील्या प्राणा स्वतो न निर्गमिष्य-
न्तील्याशयेन बाह्नोर्भुजग लिलेख चन्द्रश्च स्वभागतया श्रुतिसिद्ध
मृताना मनो ग्रहीतुमागच्छेदिल्याशयेन हृदि राहुम्, मन्मथत्रासाय
शिावं च लिलेखेति भाव १० नक्षत्रमाल[धारणेन नक्षत्रोदयवेलाया
मागमन कर्तव्यमिति तया सूव्यते वासरसख्याकरणेन सप्तदिन-
म<य एव मया गम्यत इति तेन सूचितम् ११ सु सदाशिवो वो
युष्मान्पातु स क ? यस्य मौ वृषभ पत्र रथ तथा ईक्षण तृतीयं
वस्य भूधरजा पार्वती दयेिता यस्य अहिनाथ शेष उपवीत यस्य
अम्बर वख्त्र काष्ठा दिशो यस्य द्वादशलोचनाख्य कुमार सुतघ्ने
यस्य इत्यन्वय •
^、~→._^、~-^-^、-~-^-~、~→-^、~^-~→ →~、~"、-~、~→.→~^~→-→→ →^→
सदाशिवो व ॥ ६९ ॥ पुंष्पेषुमाता पुरुषाय्मृण॒ा लज्जावती
विश्वसृज विलोक्य । नना॒भीसरोजे नयन मुगरेर्वीमेतर वारयति
स्म चित्रम् ॥ ७० ॥ मैगत्रय भाति वपुष्यवेशे फलानि
चत्वारि सुमानि पञ्च । कपोलषट्क प्रमदालताया पृच्छन्ति
मृध्य विदुषु कर्वीन्द्रा. ॥ ७१ ॥ इन्दीवर्ाक्ष्या, स्फुटविद्रु-
मोष्ठ्या. सकेत॒मुद्दिश्य वने चरन्त्या, । चैौरै, समस्तुभर-
णानि हृत्वा नै|ीसामणिनॉऽपहृतः क्रिमेतत् ॥ ७२ ॥ र्नृसि-
हदेवे चलिते भरेण प्रत्यर्थिभूतै. क्रियते भरेण । कण्ठे
कुठार. कमठे ठकार. शेपे ढकारस्त॒प॒ने चकार ॥ ७३ ॥
कुंभ्रनसुप्रीनयनाश्रयाशदग्धोन्मदा दैर्दुरहर्षकाले । खैजन्म-
भक्षप्रियभोजनाशा नृत्यन्ति भीर्मीनुजगोजभाज ॥ ७४ ॥
शिरसि देवनदी पुरवैरिण सपदि वीक्ष्य धगाधरकन्यका ।
निबिडमानवती रंमणाङ्गके कञ्चन चुम्बनमारभते स्म सा
॥ ७५ ॥ काचिद्विलोलनयना रमणे स्वकोये दूर गते सति
मनोभवबाणखिन्ना । त्यक्तुं शरीरमचिगन्मलैयाद्रिवायुं
सौरभ्यशालिनमहो पिबति स्म चित्रम् ॥ ७६ ॥ र्काँन्ता रुचि
१ पुष्पेषोमैदनम्य म[ता लक्ष्मी पुरुपायमाणा पुर'षवद्राचरन्ती,
विपरीतरत कुर्वतील्यर्थ , विश्वसृज भगवन्नाभिसरोजस्थ ब्रह्माण विलोक्थ
लज्जाबती सती मुरारेर्दक्षिण नयन वारयति स्म यनो भगवन्नेत्रे हि
सूर्यचन्द्रात्मके, तत्र दक्षिणस्य सूर्यात्मकत्वात्तद्वारणेन सरोज मुकुलित
भवेत् ततश्च ब्रह्मापि मरोजकोशेऽन्ताहितो भवेत् इति मनसि कृत्वा
तद्वारयामासेति भाव २-३ उपरि अक्ष्णो नील'च्छाया अधस्तात्
ओोष्ठस्य रत्तवर्णच्छाया नयो प्रतिवेिम्विनं नासामौक्तिक गुक्षाफल्'
मिति मनमि कृत्वा चोरैर्न हृतम् इत्यभिप्राय ४ नृर्मेिहदेपे मेनाभरेण
सह यात्रार्थे चलति प्रल्यर्थिभूतै शत्रुभूपनिभि मेनाभि सह पला-
यमानैर्भरेण म[•वमाधिक्येन कण्ठे कुठार क्रियते कुठारघाततुल्या
पीटानुभूयते तथा च भरेण सेनासमूहृगुरुत्वेन कमटे ठफार क्रियते
भूभरधर' कूर्मावतारोऽङ्गसमर्दमील्या पाणिपाञ्द्रमुरसमन्त सकोच्य
ठ5 तथा केवल मण्डलाकृतिस्तस्थो तथा शेषोऽपि एक•
स्मिन्नेव भुव प्रदेशेऽधिकभरेण ढकारतुल्यो वक्रीकृतग्रीवकुण्डलिकोऽ-
भूत् तपने सूर्ये च, चकार समुच्चय क्रियते अतिभीत्य॒ा तेषा शत्रूणा
शतसूयै नभस्तल पश्यता इल्यर्थे ५ कु पृथ्वी धरन्ति ते कुध्रा पर्वता-
स्तेषामिन स्वामी हिमाचलस्तस्य सू पुत्री पार्वती ता प्रीणातीति
|प्रीर्महादेवस्तस्य नयनस्य अाश्रयाशो नेत्रवह्निसेतन दग्धो य कामस्तेन
उन्मदा उन्मत्ता ६ दर्दुराणा मण्डूकाना हर्षक[लो वर्षाकालस्तस्मिन्
७ स्वस्माज्जन्म येषा तानि स्वजन्मानि स्वापल्यानि तानि भक्षयन्ति ते
स्वजन्मभक्षा सपीँस्त एव प्रिया भोजनस्य अाशा येषा त ईदृशा
मयूरा इत्यथै ८ अत्र भीमानुजगोजभाज इत्यस्य भीमानुजोऽर्जुन-
स्तत्सज्ञका ये गोजा गो पृथिव्या जायन्ते ते गोजा वृक्षास्तत्सेविन
स्फुटितार्जुनवृक्षा येनाधितिष्ठन्त इति यावदिल्यथै ण्षा टीका वेिद-
ग्धमुखमण्डनेsपि न्यूनैव ९ सविषे गले १० मलयस्थचन्दनेष्वनिश
सर्प |ाससपृत्तस्य वायो सविषत्वात्तत्पानेन झटिति मे
मरण स्यादिति बुद्ध्या तं पपाविति गूढाशय ११ कान्ता हारे रुर्चि
धत्त, मुनिजनो हरे रुर्चि धत्ते, अवियोगी तरुणो हिमकरे रुचिं धत्ते.
कामो मकरे निजचिह्वभूते रुचि धत्ते, रलमणिरुज्ज्वलकङ्कणेन सह
करे कुचभूषणेन सह पयोधरयुगे च रुाचि धत्त