सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/२०१

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

             

१८६
भृन्नश्वरो दोषानिष्टकरो न धर्मनिरतः कोलालपो नासुरः l
नृण॒ा पृष्ठपलाशनो न पिशुनः शीर्व्रगमो नो हयः शश्वद्रात्रि॒ि-
चेरो न राक्षसगणः कोऽयं सखि ब्रूहि मे ॥ ३७ ॥ स॒र्व-
खापहरो न तस्करगणो रक्षेो न रत्ताशनः सर्पो नैव बिले-
शयोऽखिलनिशाचारी न भूतोऽपि च । अन्तर्धानपटुर्न सिद्ध-
धुरुषेो नाप्याशुगो मारुतस्तीक्ष्णास्यो न तु सायकस्तमिह ये
जानन्ति ते पण्डिताः ॥३८|॥ जाता शुद्धकुले जघान पितरं
हत्वापि शुद्धां पुनः स्री चैषा वनिता पितैव सततं विश्वस्य था
जीवनम् | सङ्गं प्राप्य पितामहेन जनकं प्रासूत या कन्यका
सा सर्वैरपि वन्दिता क्षितितले सा नाम का नायिका ॥३९॥
अपहुतयः
वदन्ती जारवृत्तान्तं पत्यैौ धूर्तीं सखीधिया । पतिं बुद्धा
सखि तत्ंः प्रबुद्धास्मँल्यपूरयत् li१॥ रुचिरस्वरवर्णपदा रस-
भाववर्तौ जग्[श्*:नेों हरति { तर्तिकं तरुणी नहि नहि वाणी
बाण्मस्य मधुरश्र्शीलस्ल iं २ i॥ सीत्कारं शिक्षयति ब्रणयत्यधरं
तनोतेि रोमाञ्चम् | नागरिकः किं मिलितो नहि नहि सखि
हैमैनः पवनः ॥ ३ ॥ काले पयोधराणामैपतितया नैव
|शक्यते स्थातुम् ! उत्कष्ठितासिं बाले नहि नहि सखि
र्पिच्छैिलः पन्थाः ॥ ४ ॥ प्रहरतिं न पञ्चबाणः केवलमबले
निमेषोऽपि ! व॒र्षति परं न देवः क्षण्दुायी विष्प्रयोगं ते॥५॥
मधुरस्वना र्धृतोणी भण्याभरणा सुशोभना सुंदती । मत्स्क-
|न्धेोचितदण्डा भिक्षो दथितास्ति किं न मे वीणा ॥ ६ ॥ रौगी
भिनत्ति निद्रां तल्पं न जहाति निष्ठुरं दशति । चतुरे किं
प्राणेशेो नहि नहि सखि मत्कुणत्रातः ॥ ७ ॥ अादौं गृहीत-
प्रTष्मेिः पश्चादारूढजघनकटेिभागा । नखमुखलालनसुखदा सा
किं रामास्ति नैव भोः प॑ीमा ॥ ८ ॥ नाथ विलोकय मेर्घ* नहि
नहि ६ार्षं तवातिपुण्यायाः i नहि कथयामि पैयोधरमपसारय
`ं,श्चुक्रोसुरक्षं: ji थु. l॥ पञ्चदशीरजनिसमा तारामणिभूषणापि
ङ्गे;र्छक्ष्$श्{श्छ् : चन्द्र्श्संमा गतवसना हस्तगता खी न मे वीणा
, ६५, ॐ<} ऽत्कुष्टाः• ५३९) ञ्जलदृष्टेि:. यतः सा शुद्धजलसमुदाय-
`ट्टे:j'ंदे*६ङ्क**; शुंंंंंंंंं जन्मनt स्र्वोोत्पादकं मेघं विनाशयति, तथापि स्वयं
|ईāद्ध्६ &ं;श्-ध्छ्s:ंस्क्ष्:स्त. पेतुरेव समस्तस्य जगतो जीवनं च भवति,.
सूंर्यैकेिरणैः समुद्रंदके शोषिते सति तस्मान्मेघोत्पत्तिर्भवतीति समुद्रों
केचपेित्*:• सुi;ं धूंट्रैर्दैत्तः `शंलवृष्टेिर्मेव॒स्य पित्रा स्वपि॒ितामहीभूतेन सागरेण
भू'क्षुं :t टंjदेद्वाश्ट्रंt स्ंभं प्र:ध्य तेग्म तज्जलं'वधैयेित्वा पुनर्मेघोत्पत्तय
ञ् हैङ्गुर्भेंब्जेंः :ंर्द्रे `-:ः कं श्रासूर्तेल्यस्याभिप्रायः.
$ , डैक्ष्ट्रं ंंंंंंंंंंंंंं****' २ :र्ते वेिनi; पक्षे,--पतनाभावेन. ३ पङ्केिलः.
|ट ,थुर्यूद्दिदश्:ः पूक्षे.” छृशैत्रै"रैबुरूंवः. ५ शोभना दन्ता यस्याः सा;
पूञ्क्षे,--ई रुिंद्भ्झ्ष्-*:श्*भै:ं लंधंiध्.बर्तीी. ६ अनुरत्तः; पक्षे,-रत्तवर्णः:

  • श्कष्डूरोश्ंः, ॐ अम्बुदश्;पश्क्षे,-मेऽवंपापम्.९मेघम्;पक्षे,-स्तनम्,

सुभाषितरत्नभाण्डागारम्
८..८\~८««८«-~«~«~--^-~、~'-^°~^^»~^'-^-<^-^
[ ४ प्रकरणम्
--~--><>>~~«>«~--~~~~~~~<8-~~~-~~^~^-^-^~^~^^-^- `-*~^
॥ १० ॥ नाथ मैयूरो नृत्यति तुरगाननवक्षसः कर्थे नृत्यम्,
नहि कथयामि कलापिनमिह सुखलापी प्रेिये कोऽस्ति ll११ll
अक्षरमैत्रीभाजः सालंकार॒स्य चारुवृत्तस्य । किं ब्रूमो सखि यूज्ञेो
नहि नहि सखि पद्यबन्धस्य ॥ १२ ॥ इह पुरोऽनिलकम्पित-
विग्रहा मिलति का न वनस्पतिना लता | स्मरसि किं सखि
कान्तरतोत्सवं नहि घनागमरीतिरुदाहृता ॥ १३ ॥ तन्वी
चारुपयोधरा सुवदना श्यामा मनोहारिणी नीता निष्करुणेन
केनचिदहो देशान्तरादागता । ऊँत्सङ्गोचितया तया रहितया
किं जीवनं प्रेक्षसे भिक्षो ते दयितास्ति किं नहि नहि श्र{ण-
प्रिया तुम्बिका ॥| १४॥ या र्पैाँणिग्रहलालिता सुसरला तन्वी
सुर्वशोद्भैवा गौरी स्पशैसुखावहा गुणवती नित्यं मनोहा-
रिणी । सा केनापि हृता तया विरहितो गन्तुं न शत्तोऽस्म्यहं
रे भिक्षो तव कामिनी नहि नहि प्राणग्ग्रेिया यष्टिका ॥ १५ ll
कूटानि
& *केशैवं पतितं दृष्ट्वा `श्ंद्रोणो हर्षमुपागतः । रुदन्ति
कैौर्रवाः सर्वे हा केशव कथं गतः ॥१॥ पानीयं पातुमिच्छामि
त्वत्तः कमललोचने । यैदि दास्यसि नेच्छामि नो दास्यसि
पिबाम्यहम् ॥ २ ॥ वैिषै भुड्क्ष्व महारा॒ज खजनैः परि-
वारितः । विना केर्न' विना नैाँभ्यां कृ॑र्षैणाजिनर्मर्केण्टकम्
॥ ३ ॥ अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ।
सीदन्ति मम गात्राणि मैाँघमा सेगवा इव ॥ ४ ॥ यस्य
षष्ठी चतुर्थी च विहख च विहाय च । अहं कर्थं द्वितीया
स्याद्वितीर्यैाँ स्यामहं कथम् ॥ ५ ॥ समरे हेमरेखाङ्कं
बार्ण मुञ्चति राघवे । सरावणोऽपि मुमुचे मैर्धेयेरीतिधरं
शरम् ॥ ६ ॥ शिलैलँर्पितपदद्वन्द्वा नैाँसार्पितकरद्वया । अभू-
द्व्यत्तस्तनी नारी कथमेतद्भविष्यति ॥ ७ ॥ सु॑वैर्णस्य सैर्वै-
१ 'मे उर:' इति पदच्छेदः. २ समीपे स्थातुं यो२यया; पक्षे,'-
अङ्कमारोढुं योग्यया. ३ वेिवाह:; पक्षे,-पाणैौ धारणम्• ४ कुलम्र;
पक्षे,-वेणुः. ५ जले. ६ मृतकम्. ७ कृष्णकीकः. < श्धृगालाः.
९ यदि दासी असि नेच्छामेि. नो दासी असेि तदा पिबाम्यहमितेि
पदच्छेदः. १० विगतः षकारो यस्मात्. ११ ककारेण विना.
१२ नकारद्वयर हितम्, १३ कृष्णाजिनम्. अत्र ककार-षकार-नकंा-
राणां निष्कासने *श्ऋ अाजि अम्' इति स्थिते संधौ कृते ‘राज्यम्'.
१४ शत्रुरहितम्. १'; *माघमा कर्कटी प्रेोत्ता तदपल्यानि सेगवा:'
इत्युक्तः कर्कटञ्या अपल्यानि यथा जन्मसमये तस्या अङ्गानि विदार्यै
बहिर्यान्ति तद्वदिमे बाणा ममाङ्गानि विदारयन्तील्यथैः. १६ सहध-
र्मिणी. १७ मध्यभागे रीतिः पित्तलं तद्विशिष्टम् ; पक्षे,-मध्ये
रीकारविशिष्टं शरम्. शरीरमिल्यथैः. १८ ‘अधस्ताद्दारुणेि द्दिालr*.
१९ *नासा दारूपरि स्थितम्'. २० उज्वलवर्णस्य. २१ शोभन!
बणाँ नामाक्षराणि यत्र तस्य.