पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/१३६

             

विशिष्टराजप्रशंसा
१२१
न्तिकथा तुरगमकृथा कोदण्डदीक्षाकथा । एकैवास्ति परं | कीर्तिवलेस्तवैषा स्र्धूणा कैलासशैलो गगनमिह महाम-
पलायनकथा त्वद्वैरिभूमीभुजा देव श्रीरघुनाथ नाथ जगति
स्वप्नेऽपि नान्या कथा ॥ १५१ ॥ त्वं चेत्कल्पतरुर्वयं सुम-
नसस्त्वं चेत्सुधात्मा कलाः सपूर्णा वयमीश्वरो यदि भवान्
खच्छा विभूतिर्वयम् । सपूर्ण. कमलाकरो यदि भवान् |पतिरसौ
श्रीराजहसा वय स्वामिस्त्र्व श्ठणु रामचन्द्र नृपते किं केि
न तेऽङ्ग वयम् ॥ १५२ ॥ बालक्रीडनमिन्दुशेखरधनुभै- ||
ङ्गधि प्रह्वता ताते काननसेवनावधि कृपा सुग्रीवमख्या-
पभेि । अाज्ञा वारिधिबन्धनावधि यशो लङ्केशनाशावधि
श्रीरामस्य पुनातु लेोकवशता जानक्युपेक्षावधि ॥ १५३ ॥
त्वत्कीर्तिधैनिका धन मधुरिमा तस्याधमर्णा सुधा शीताशुः
ग्रतिभूस्तट्र्थनकृते सैषा दिव धावति । सा लीना तप
वाचि रामनृपते चन्द्रो निरस्तध्वनिः शङ्कातङ्कभृदशुका-
वृततनुर्नत्तं समुत्सर्पति ॥ १५४ |॥ अस्रामास तृण प्रिया-
द्रुहि तृणामास स्मरारेर्धनुर्दारामास मुनेः शिलापि नृव-
रामास स्वय पादुका । कुल्यामास महार्णवोऽपि कपयो
योधाबभूवुस्तदा पैौलस्त्यो मशकीबभूव भगवंस्त्वं मानु-
घामासिथा. ॥ १५५ ॥ उसा कीर्तिलता गुणैस्तव विभेो
सित्ता च दानोदकैर्मेरुस्तम्भमवाप्य दिक्षु वितता प्राप्ता
नभोमण्डलम् । धूपैस्त्वंप्रतिपक्षलक्षवनितानिःश्वासजैर्धू-
पिता ऋक्षैः कोरकितेन्दुना कुसुमिता श्रीरामचन्द्र
प्रभो ॥ १५६ ॥ यद्वीजानि च मौक्तिकानि करिणा दन्ता
यदीयाङ्कुरा यत्पत्राणि शरद्धना हिमगिरिर्यस्याः प्रकाण्डो
महान ! यत्पुष्पाणि च तारका हिमरुचिर्गस्याः फल सुन्दर
सेय राजति रामकीर्तिलतिका ब्रह्माण्डभाण्डो-
दरे ॥ १५७ ॥ नो ग्लानि भजते दिने न च सुराघीशै
समापीयते नो राहुर्ग्रसते न वा मृगदृशा वक्रैः पराजीयते ।
क्षुितिपाल भाति जगति त्वत्कीर्तिचन्द्रः सदा ॥ १५८ ॥
आकृष्टे युधि कार्मुके रघुपते वामोऽब्रवीद्दक्षिणं पुण्ये कर्मणि
भोजने च भवत. प्रागल्भ्यमस्मिन्न किम् । वामान्यः
पुनरब्रवीन्न मम भी' पृच्छाम्यहं खामिर्न छिन्द्या रावणवक्त्र-
पङ्किमथवेत्येकैकमादिश्यताम् ॥ १५९ ॥ अम्भः क॑र्द-
मतामुपैति सहसा पङ्कः पुनः पासुता रेणुर्वारणकर्णतालयु-
गलैर्दिक्प्रान्तनीहारताम् । निम्नत्वं गिर्रयः समं विषमता
शूत्यं जैनाकीर्णता निर्याते त्वयि रामचन्द्रन्नृपते त्यत्त-
खरूपं जगत् ॥ १६० ॥ पाताले मैञ्जु मूलं फणिपतिरभितः
9 यतोऽम्भसो द्रवत्वेSपैि भक्वदीयाश्वाद्युत्थापितरज सपकीँत्तस्य
कॆर्दमता जातेति भाव २ घोटकखुरक्षुण्णा सन्त ३ त्वत्सेवया
वने प्रवेशाद्र॒ण्यमपि जनयुदवद्भवति. ४ मनोहरम्•
1६ सु. र. भां.
|!
|!
ण्डपः पैौण्डुदण्डाः । दन्तीन्द्रस्थूलदन्ता दैलततिरतुला
शारदाभ्राणि सारास्ताराः पुष्पाणि चन्द्रः फलमिदममलं
रामराजेन्द्र मन्ये ॥ १६१ ॥ कूर्म• पैीदोऽस्य यैष्टिर्भुजग-
मैीजनं भूतधात्री तैलापूराः समुद्राः कनकगिरि-
रयं र्वृत्तवर्तिप्ररोहः । ज्योतिश्चण्डाशुरोचिर्गगनमलिनिमा
कजलं दह्यमाना शत्रुश्रेणी पतङ्गा ज्वलति रघुपते त्वत्प्र-
तापप्रर्दीपः ॥| १६२ ॥ शक्तिः सर्वातिरित्ता विलसति न
| च ते पीलुपाकप्रियत्र्वं वाक्यं धर्मे प्रमाणं खयमपि चरितं
नान्य ईशोऽस्ति कश्चित् । नो वायं भेद अास्ते कचिदपि
विषये नैव मिथ्याग्रवादश्चित्रं पाण्डिल्यमेतद्वहसि रघुपते गौत-
माद्यैरतक्यैम् ॥ १६३ ॥ पूर्वत्रासिद्धबुद्धिर्द्विगुणितकरणे-
ऽप्यस्ति तेऽल्पप्रयत्त्रो यः कश्चिनैव लोप भञ्जति बहुतरा-
पेक्षिणोऽप्यन्तरङ्गाः । नो वा बाध परेण कचिदपि विषये
नापवादो गुणाना वृद्धीना वर्णमात्रं सदनमिति नवो राम-
साधुत्वमार्गः ॥ १६४ ॥ प्रौढि र्धत्ता कलासु प्रैथयतु
कुमुर्दं सत्पथे '*सचरेद्वा नेत्रानन्दं विधैर्त्ता भैर्वैतु च विबुधा-
नैर्रतु राजा तथापि । दोर्षंॉन्वेषी 'र्कलकी सैर्हजजडतनुः
सैर्क्षेयः प॑क्षपाती नैक्षेत्रेशः कथं वा कलयतु तुलना राम-
चन्द्रेण चन्द्रः ॥ १६५ ॥ माद्यद्वैर्तण्डगण्डच्युतमद-
मदिरासचरर्चञ्चरीकोझाकारानन्दगीता* कविभवनभुवस्ता*
पुरस्ताद्भवन्ति । पश्चादश्चन्ति येषामुपरि करुणया राम-
१ स्तम्भ २ श्वतयष्टिका ३ पर्णसतति ४ अवष्टम्भहेतु'
५ दीपदण्ड ६ दीपाधारपात्रम् , ७ मध्यवर्तित्वाद्वर्तुलदशाङ्कुर
८ चन्द्रपक्षे,-तथा कलास्वशेषु प्रौढि प्रागल्भ्य धत्ता विभर्तु,
→→ | रामपक्षे,-यथा कलासु विज्ञानेषु प्रौढि धत्त ९ चन्द्रपक्षे,-तथा
नो मेधैश्च पिधीयते न च कुहूकालेऽपि सक्षीयते श्रीराम- ||
कुमुद प्रकाश प्रथयतु विस्तारयतु, रामपक्षे,-यथा कौ पृथिव्या
मुद हर्षं जनयति १० चन्द्रपक्षे,-तथा सत्ता देवाना पन्थ{
सत्पथ अाकाशस्तस्मिन्सचरेत्, रामपक्षे,-यथा सत्पथे सता योग्ये
मार्गे सवरति ११ चन्द्रपक्षे,-तथा नेत्राणा लोचनानामानन्दं
विधत्ता कुरुताम्, रामपक्षे,-यथा नेतॄणां रक्षकाणामानन्द ज॒नयति
१२ चन्द्रपक्षे,-तथा विबुधान्देवानेवतु रक्षतु, रामपक्षे,-यथां
विबुधान्पण्डितानवति १३ चन्द्रपक्षे,-तथा च र!ज[ शोभितोऽ-
स्तु, रामपक्षे,-तथा नाग्ना क्रियया गुणैश्च रार्जा १४ चन्द्रपक्षे,"-
दोषा रात्रिस्तामन्वेषते तच्छील , रामपक्षे,-न दोषमन्वेषते कितु
गुणान् १५ चन्द्रपक्षे,-फलङ्कवान्, रामपक्षे,-कलङ्की न
१६ चन्द्रपक्षे,-सहजतो जलमयी तनुर्यस्य स रामपक्षे,-
निसर्गतो मूढस्वभावो न १७ चन्द्रपक्षे,-कृष्णपक्ष एकैक-
कलाक्षयात्सक्षय ; रामपक्षे,-न कदाचन तस्य क्षय , कितु सर्वदा
वृद्धिरेव १८ चन्द्रपक्षे,-पक्षेऽतीतेऽमाया पतनशील , रामपक्षे,-
पक्षपाती न १९ चन्द्रपक्षे,-नक्षत्राणा तारकाणामीश• स्वामी;
रामपक्षे,-न च नक्षत्रेश ; कितु सर्वेषा क्षत्राणामीश•; २० इस्ती.
२१ भ्रमरी•