पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/१३२

             

विशिष्टराजप्रशंसा
१ १ ७
भैरवः
घनानि विद्वस्कविमण्डलीषु पक्षेषुबाणानपि कामिनीषु ।
वर्षन्ति वज्राण्यरिधोरणीषु श्रीभैरवक्षोणिमणेः कटाक्षा
ll ७३ ll
भोजः
त्वच्चित्ते भोज निव्र्याज द्वय तृणकणायते । क्रोघे विरो-
धिना सैन्य प्रसादे कनकोच्चयः ॥ ७४ ॥ भेोज त्वदान-
पाथोधौ दरिद्रख निमज्जतः । न कोऽपि हि भुजालम्बं दते
मेऽभयदायर्कम् ॥ ७५ ॥ निजानपि गजान्भोर्ज ददार्न प्रेक्ष्य
पार्वर्तीं । गजेन्द्रवदन पुत्रं रक्षत्यथ पुन,पुन, ॥ ७६ ॥
प्रतापभीत्या भोजस्य तपनो मित्रतामगात् । और्वे वाडवता
धत्ते तडित्क्षणिकता श्रिता ॥७७॥ भोज त्वत्कोर्तिकान्ताया
नभेोभालस्थित महत् । कस्तूरीतिलकं राजन्गुणागार विरा-
जते ॥ ७८ ॥ अस्य श्रीभोजराजस्य द्रुयमेव सुदुर्लभम् ।
शत्रूणा श्य्ङ्खलैर्लोह तात्रं शासनपत्रकैः ॥ ७९ ॥ धारेश
त्बत्प्रतापेन पराभूतस्त्विषार्पतिः । सुवर्णपात्रव्याजेन देव
स्वामेव सेवते ॥ ८० ॥ त्वद्यशोजलधौ भोज निमजन-
भयादिव । सूर्येन्दुबिम्बमिषतो धत्ते कुंम्भद्वयं नभ, ॥८१ ॥
शुक्तिद्वयपुटे भोज यशोब्धौ तव रोर्दैसी । मन्ये तदुद्भवं
मुत्ताफल शीताशुमण्डलम् ॥ ८२ ॥ अद्य धारा सदाधारा
सदालम्बा सरस्खती । पण्डिता मण्डिताः सर्वे भोजराजे
भुवं गते ॥ ८३ ॥ श्रीभोज साम्यं तव कल्पवृक्षः सदा
वदान्योऽपि कथं प्रयाति । यतो भवद्दानसुपुष्टविप्रहव्येन
कुक्षिभरिरख र्भेर्तौ ॥ ८४ ॥ भोजप्रतापं तु विधाय धात्रा
शेषैर्निरस्तैः परमाणुभिः किम् । हरे, करेऽभूत्पविरम्बरे च
भानुः पयोधेरुदरे कृशानुः ॥ ८५ ॥ भेोजप्रतापाग्निरपूर्व
एष जागर्ति भूभृत्कटकस्थलीषु । यस्मिन्प्रविष्टे रिपुपार्थि-
वाना तृणानि रोहन्ति गृहाङ्गणेषु ॥ ८६ ॥ यथा यथा
भोज॒यशो विवर्धते सिता त्रिलोकीमिव कर्तुमुद्यतम् ।
तथा तथा मे हृदयं विदूयते प्रियालकालीधवलत्व-
शङ्कया ॥ ८७ ॥ पन्थाः सहर दीधैता ल्यज निज तेजः
कठोर रवे श्रीमन्विन्ध्यगिरे प्रसीद सदर्ये सद्यः समीपे
भव । इत्थं दूरपलायनश्रमवतीं दृष्वा निजप्रेयसीं श्रीम-
द्भोज तव द्विषः प्रतिदिनं जल्पन्ति मूच्र्छन्ति च
॥ ८८ ॥ धाराघीश धरामहेन्द्रगणनाकौर्तृहृली यामयं
वेधास्त्वद्भणने चकार खैटिकाखण्डेन रेखा दिवि ।
सैवेयं त्रिदशापगा समभवत्वतुल्यभूमीधराभावातु ल्यजति
स्म सोऽयमवनीपृष्ठे तुषाराचलः ॥ ८९ ॥ राजन्मुञ्जकुल
१ सूर्यं २ गण्टस्थलद्वितयम् ३ द्यावापृथिव्यौ ४ इन्द्र
५ कुतूहलविशिष्ट. ६ ‘खडू'इति प्रसिद्धेन कठेिनीशकलेन•
~^~^~^~~~~~^-~~~~°-~~~-~~>~~~~~>
प्रदी॒प सकलक्ष्मापालचूड़ामणे युक्तं संचरणं त-
मणिच्छत्रेण रात्रावपि ' | मा र्द्वः
ब्रूीडाभिनम्र शशी मा भूचेयमरुन्धती भगवती दुःशी-
लताभाजनम् ॥ ९० ॥ ' छन्नं सैन्यरजोभरेण भवतः
श्रीभोजदेव क्षमारक्षादक्षिण दक्षिणक्षितिपतिः श्रेक्ष्यान्त-
रिक्षे क्षणात् | नि.शङ्को निरपत्रपो निरनुगो निर्बन्धवो
नि.सुहृन्नि.स्त्रीको निरपत्यको निरनुजो निहटको निगैतः
॥ ९१ ॥ मुत्ता. 'केलिविसुत्रहारगलिता. समाजैनीभिर्हृतैाः
प्रासाः प्राङ्गणसीग्नि मन्थरचलद्वालाङ्घ्रिलाक्षारुणा. । दूराद्दा-
डिमबीजशङ्कितधिय, कर्षन्ति केलीशुका यद्विद्वद्भवनेषु
भोजन्नृपतेस्तत्त्यागलीलायितम् ॥ ९२ ॥ विद्वद्वृन्दगुणा-
नुरूपविभवत्यागैककल्पद्रुमे खर्गे वासिनि भोजराजनृपतैौ
विद्यानवद्यात्मनि ।, दातारो भुवि नैव भूमिवलये म॒ा सन्तु
केि तावता ज्ञातारोऽपि न सन्ति हन्त नितरामेतावता
दूयते ॥ ९३ ॥ स्पृष्टाकृष्टासिपिष्टोत्कटकरटिघटाकुम्भकूटा-
वटान्तर्निष्ठयूतासृक्तटिन्यास्तटनिकटुरटत्कोणपादाट्टहास, ।
भोजेन्द्र 'त्वद्रणक्ष्माक्षतभटविकटोर.स्थलत्रोटकुष्यद्द्दृध्रेौघ-
त्रोटिकोटिप्रकटचटचटाशब्द्रौद्रोऽभवद्द्राक् ॥ ९४ ॥ भो
भोः श्रीभोजदेवं श्रयत विनयतः शत्रवः क्षत्रवर्गः प्राण-
त्राणाय नैौका न भवति भवता काप्यरण्य शरण्यम् |
मत्वा मातङ्गकुम्भद्वितयमिति पुरा क्रूरवृत्तिर्मिनत्ति क्रुद्धः
शुद्धान्तकान्ताकुचकलशयुगं रर्हेसा सिंहशाव. ॥ ९९ ॥
नीरक्षीरे गृहीत्वा सकलखगपतीन् याति नैीलैकजन्मा चकं
धृत्व॒ा कराब्ज्ञ्जे सकलजलनिधींश्चक्रुपाणिर्मुकुन्दः ।
सर्वानुद्धृत्य पशुपतिर्भलनेत्रेण पश्यन्व्याप्सा
त्वत्कीर्तिकान्ता सकलवसुमती भोजराज क्षितीन्द्र ॥ ९६ ॥
स्वर्गीद्गोपाल कुत्र व्रजसि सुरमुने भूतले कामधेनोर्वत्स-
स्यानेतुकामस्तृणचयमधुना मुग्ध दुरर्धे न तस्याः l श्रुत्वा
श्रीभोजराजप्रचुरवितरणं व्रीडशुष्कस्तनी स॒ा व्यर्थो हि
स्यात्प्रयासस्तदपि तदरिभिश्चर्वितं सर्वमुर्व्याम् ॥ ९७ ॥
कूर्मः पातालगङ्गापयसि विहरता तत्तटीरूढमुस्तामादत्ता-
मादिपोत्री शिथिलयतु फणामण्डलं कुण्डलीन्द्रः । दिच्मा-
तङ्गा मृणालीकवलनकलना कुर्वता पर्वतेन्द्राः सर्वे खैर
चरन्तु त्वयि वहति विभो भोज देवीं धरित्रीम् ॥ ९८ ॥
मणिपालः
प्रामाण्यं परतो न शक्तिगणना सादृश्यलोपः सदा
कार्य चेश्वरकर्तृ नन्वनुमितैौ ज्ञानं विशिष्टात्मकम् ।
सर्व न्यायनयानुसारि विबुधे चैतन्यनाशोपमान्नश्येत्त-
न्मणिपाल भूप भवतो नैयायिकत्व कुतः ॥ ९९ ॥
१ सुरतक्रीडाया विच्छिन्नसूत्राद्धाराद्भलेिता
३ जवेन्न. ४ ब्रह्वा
२ अपसारिताः.