सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/१३०

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

             

विशिष्टराजप्रर्शसा
दलपतिरायः
चन्द्रं चन्द्रार्घच्चूडं चतुरुदधिचयं चन्द्रिका चन्द्रकान्त
चार्वङ्गीलोचनान्त चमरसहचरीबालभारोच्चय च
दुर्वॉकरतिलकमपि ध्वस्तगुर्वॉतिभीति स्वर्वाँथिप्रस्थितास्ते ||
दैलपतिगृहिणी त्वद्यशस्तोमसोमाः ॥ २८ ॥
दशारथ.
चिरादृक्ष्णोर्जीँङयं शमयति सम॒स्तासुरव॒धूकच्चाकृष्टिक्रीडा-
प्रसभसुभर्गभ॒ावुकृभुज.। त्रिलोकीजङ्घालोज्जेवलसहजतेजा-
मनुकुलप्रसूति' सु॑त्राम्णो विजयसहकृत्वीं
वपुः ॥ ३० ॥
दिलीन्द्रच्चूडामणिः
राजेति क्षणदाकर विजयते दानोरुलक्ष्मीरिति स्वनग
बहुवाहिनीपतिरिति क्षुीरोदमास्कन्दति॒ि । दुर्गाधीश इति
स्फुटं पुररिपु विद्वेष्टि भोगोद्भट्श्रीरित्यर्हति वासुकि खयशसा
दिल्लीन्द्रचूडामणि, ॥ ३१ ॥
जयश्निय. कृपाणीयं वेणी नानाख्यभूपतेः । अस्या
करगृहीतायामसावभिमुखी तव ॥ ३२ ॥
निजामशाहः
नृपतिनिजाम तवाद्भुतचरणार्पणबहलपीडाभिः । रचयति
बुहिरिद रसनामरुणध्वजकैतवादवनिः ॥३३ |॥ धरणिधर
निजामशाह युष्मत्करकरवालकरालकालसपेः । द्विषदसुपवन
निपीय पीनो दिशि दिशि मुञ्चति कञ्जुकं यशरेत ॥ ३४ ॥
अटत्कटकघोटकप्रकटचापटङ्कारवच्चटचटदिति स्फुटं स्फुटति
मेदिनी कर्परम् । निजामघरणीप॒तैौ वलति कौतुकाडम्बरा-
दिद भुवनमण्डल दुरदरीदरीदयैहो ॥ ३५ ॥'क्षोणीकाम
निजामशाह भवत, प्रैदै. प्रतापानलैर्द्रागेव द्रवरूपतामुपगते
चैामीकराणा चये । भ्रश्यद्वासव॒धाम॒धोरणि मुहुर्मज्जड्रह-
ग्रामृणि त्रस्यत्कामिनि नि.पतद्वनितलं मेरोः समुन्मीलतेि
॥ ३६ ॥ क्षोणीकाम निजाम तावकभुजं लब्ध्वा भुजगीश्वर
जानीमः करवालकालभुजगी कि नाम गर्भिण्यभूत् । मत्तेभेन्द्र-
विभिन्नकुम्भविदलन्मुक्ताकलापच्छलादच्छामण्डपरम्परामधि-
रणं सूते स्फुरन्ती मुहुः ॥ ३७ ॥ वाहव्यूहखुरक्षता वसुमतीं
सवीक्ष्ये मूच्छीवतीं भेरीझाङ्कृतिचश्चलेन् पयसा वारा॒नेिधि,
सैिश्चति । दिग्बाला तनुते निजामनृपतेर्वातं पताकाशुकैर्धूली-
धोरणिरश्विनीसुतमिव प्रष्टु दिव धावति ॥ ३८ ॥ विद्वद्गोष्ठी-
गरिष्ठ प्रतिभटदग्मन श्रीनिजामः प्रतीम कृत्वा त्वत्कोर्तिगाथा
वहति गणविधि पद्मयोनि कठिन्या । वक्रालेरवा गुरूणाम-
मृतकरकला कञ्जुमल्लीमरालाः शुद्धा लेखा लघूना विसभुजग-
१ दलपतिराय फ़श्चिघृपस्त्त्पह्नीसबोधनम् २इन्द्रस्य ३ सुवर्णम्
११५
नभोनि॒झगादन्तिदन्ताप् ॥ ३९ ॥ अङ्गप्[ सजात॒भङ्गाद्यनव-
नवसतिप्राप्सरङ्गा. कलिङ्गास्तैलङ्गा. स्वर्गगङ्गाभिषवणमतयः
शीयैदङ्गाश्च वङ्गा. । लाटा' खिद्यल्ललाटा. पदगमनदृढा
श्चासलोलाश्च चोला जायन्ते श्रीनिजाम पृथुरण भवत,
प्रैौढनि साणनादात् ॥ ४० ॥
नृसिहः
अाहवे जगदु वे | श्रीनृसिह महीपाल
स्खस्त्यम्तु तव बाहवे |॥ ४१ ॥ त्वथि लोचनगोचर गते
सफल जन्म नृसिहभूपते । अजनिष्ट ममेति सादर युधि
| || विज्ञापयति द्विषा गण, ॥ ४२ ॥ कौमुदीव तुहिनाशुमण्डल
जाह्ववीव शैशिखण्डमण्डनम् । पश्य कीर्तिरनुरूपमाश्रिता
| त्वा विभाति नरासिहभूपते ॥ ४३ ॥ गैण्डाभोगे विहरति
मदै पिच्छैिले दिग्गजाना वैरिस्रीणा नयनकमलेष्वञ्जनानि
म्रैमार्ष्टि } यद्यप्येषा हिमक॒रकुराद्वैतसौर्बस्तिकी ते कीर्तिर्दिक्षु
स्फुरति तदपि श्रीनृसिहक्षितीन्द्र ॥ ४४ |॥ विद्यारर्ले
सरसकविता यानरत्न तुरगो बाञ्छरत्ल परमपदर्वी भोगरत्ह्नं
मृगाक्षी । स्रोतोग्त्न विबुधतटिनी मासरत्त्रं वसन्तो भूभृद्रह्व
कनकशिखरी भूपरत्ह्नं नृसिह. ॥ ४५॥ निशारत्त्रं चन्द्रः शयन-
तलरत्नं शशिमुखी मभारत्त्र विद्वान् श्रवणपुटरत्नं हरिकथा |
कलारलं गानं दिविगमनरत्ह्नं दिनकरो महीरत्त्र मन्ये सपदि
नरसिह क्षितिपतिः ॥ ४६ ॥ श्रीलक्ष्मीनरसिहसान्द्रजलदे
चश्चन्नखालीतडिद्धाग्नि च्छन्नरिपुप्रतापतपने कोपावलि वर्षति ।
पूर्ण शोणितवाहिनी सुरमन.सतापदावानल. शान्तोऽभूद्विर-
राम वैरिवनितासीमन्तमार्गोॉदय. ॥ ४७ ॥ नियैच्छोणित-
पूरताम्रवपुषः खैर रुदन्तो मुहुर्देव श्रीनरसिह ते रिपुजना
दिग्व्ाससो निस्त्रपाः । उद्भच्छज्जठरात्रनालसहितासेत नून-
मासन्पुनर्जन्मानो रणभूमिमातुरुदरात्तत्कालमेव च्युता. ॥४८॥
देव॒ त्वत्तरु॒णपताप॒शि॒ोखिनो नि,शेषमे॒घैीयते शत्रूणा .पटछ्रं
तदीयमयशो जानामि धूमायते । मार्तण्डाशुलसन्नखेावलिरसौ
ज्वालाकलापायते दुःखाना निकरस्तथा • सुमनसा सङ्घः
पतङ्गायते ॥ ४९ ॥ केि मध्याह्नदिवाकरोऽयमपर' केि वाय-
मौर्वानलः कि वासौ चपलाचयः पशुपते. कि भालनेत्रानलः !
कि वाऽसौ प्रलयानल. किमथवा सर्वोऽपि भैौमानलः श्रीमत्सिह
भवत्प्रतापमहिमा नोदेति केषा मति. ॥| ५० ॥ काठिन्यं
कुचकुम्भयेोर्नयनयोश्चाञ्चल्यमेतहृयं भो ब्रह्मन्भवता कथ् न
पदयोरस्माकमासादितम् । इत्थ श्रीनरसिह ते त्रिभुवनाधीशस्य
धाटीभिया कान्तारेषु मिथः पलायनपरा जल्पन्ति वैरिस्त्रियः
॥५१॥ एता. सप्रति गर्भगौरवभराद्राज्ञोऽवरोधाङ्गनाः कान्ता-
रेषु पलायितु बत कर्थे पद्भ्या भवेयुः क्षमाः ! इत्थ चेतसि
१ चन्द्रफलाभूषणम्, हरमिल्य र्थ २ गण्डप्रदेशे ३ पङ्किले
४ प्रेोव्ञ्छति ५ स्वस्तील्याहेल्यथै , अतिशुभ्रेल्यधै. ६ इन्धनायते.