सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/१२८

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

             

सामान्यराजप्रशंसा, वेिशिष्टराजश्ट्रशंसा
रआर्वे भुवनभरसृतो निश्नतो ये लसन्ते ते तु त्रैलोक्यट्ठता
वि॒िम॒ळुफळ्जुः खःपतिं स्खल्पयन्ति ॥ २८६ ॥ वश्क्रा-
म्मेोजं सुर्खैत्यचिवसति ,सदा शोणै एवाघरत्ते बाहुः
केचिद्वद्धाः सहेलं निजभवनगता मोचिताः केञ्ऽपि केचिद्भेहा-
द्वेहान्तराणि क्षणमपि गमितः केऽपि नीता निबन्धम् !
हत्वा हत्वा च केचित्प्रतिपदमद्यं प्रापिता व्यर्थभाव
क्षेोणीनाथख तखोन॒तयुजप॒रि॒घेनारयः सैीरयृश्च ॥२४८॥
उर्वेः कल्याणवाही करजितवसुधः सर्वदा पूर्णकामेो
विख्यातः कर्णवृत्त्या न च वचसि कटुश्चित्रपाकानुभावी ।
कोषापेक्षी परस्मादुचितबहुकथस्तत्परः पुण्यलेोके चित्रं
राजाधिराज त्वमिव तव रिपुस्तत्र र्केम्यं प्रतीमः ॥ २८९ |॥
उत्पत्त्युत्पन्नशिष्टा विविधगुणुगणा यत्र यान्ति प्रतिष्ठा
बाघेन प्राक्तनाना न च नियमविधिनपि सख्यार्थदाने |
ऊहः सर्वत्र यस्य स्फुरति च सकलः सत्य एवार्थवादो
मीमासाभावमश्चत्यभिनदमधुना मूर्तिरेषा त्वदीया ॥२९०॥
हेलाप्रस्थानवेलाहतपृथुपृतनादुन्दुभिध्वानधाराधारावाहिप्रसः
ङ्गादसमनृपसकृत्सभ्रमभ्रान्तचित्ताः । दैवादाकुञ्चिताङ्गं
विगलितनयनस्पन्दमिन्दीवराक्ष्यो लीयन्ते त्वद्रिपूणा निज- ||
गृहवलभीचारुचित्राङ्गनासु ॥ २९१ ॥ श्रीकण्ठासक्त-
हस्तोऽधिगतमणिगणः शैशवाभ्यस्तविद्यो लावण्यध्वस्तकामः
कविजनमिलितो यैौवनाप्तप्रकामः । अादत्तक्षोणिदण्डो
द्विजवशकृतघीः कङ्कणाहारयुक्तः स श्रीमान्वीर वीर
रिपुंस्तत्र मैन्दं प्रतीम. ॥ २९३ ॥ वादानाशानुयुत्तो
नगरकृतमतियैौं|वनाक्रान्तदेहः सग्रामप्रासधैयों न विदलित-
रुची राजलक्ष्म्यातिहीनः | नित्यं दारासभस्थः प्रखर-
तनुनिभो यः सुभिक्षानुवर्तों श्रीमद्वीराधिराज त्वमिव तव
रिपुस्तत्र मुक्तादिवर्णः ॥ २९४ ॥ श्रीर्वीर त्वद्रिपूणा
रणशिरसि शरैर्भिन्नशीर्षाङ्गकाणा वीरावेशाद्भताना दिवमधिक-
रुषान्योन्यशौण्डीर्यभाजाम् । श्लेषेदिव्याङ्गनाना भुवि
१ बार्णी, पक्षे,-नदीविशेष २ अरत्त , पक्षे,-नदविशेष'
३ मुद्राभि• सहित*; पक्षे,-अब्धि*.• ४ सेना, पक्षे,-नयः
५ अन्त करणे, पक्षे,-सरोविशेषे. ६ अष्टापदाख्यंक्रीडनकस्य
गुटिकाम् ७ ककारस्थुाने पकारम्. ४ इह पये शत्रुपक्ष अाया
क्षररूयाग ९ पद्यsस्मिन् भश्क्षारच्स्थाने इकार पठनीयम्.
१५ सु र भi,
११ ३
कचनिचयो द्राकटाक्षे शरासासीषुश्नान्ल्यारिवीरभ्रमकुटिल-
हृदामाजिरावर्तते स्म ॥ २९५ |॥
वेिशिष्टराजप्रर्शसा
अकबन्ध$
गण्डदान
वैरिश्रीवेणिदण्डो लवणिमसरसीबालशैवालवल्लीवेल्लल्वभ्औ-
धरश्रीरकबरधरणीपालपाणौ कृपाणः ॥ १ ॥ वीर त्वं
कार्मुकं चेदकबर कलयस्युग्रटङ्कारघोषं दूरे सयः कलङ्का
इव धरणिभृतो यान्ति कङ्कालशेषाः | शङ्कापश्नश्च किं
कारणमिति मनसा भ्रान्तिपङ्कायितेन त्यक्त्वाहंकारमङ्का-
द्विसृजति गृहिणीं किं च लङ्काधिनाथः ॥ २ ॥ कर्णटं
देहि कर्णौधिकविधिबिहितत्याग लाटं ललुाटग्रोतुङ्ग द्राविडं
वा प्रचल । प्रस्फूर्जद्रुजैरं वा दलित-
रिपुवधूगभै वैदभैकं वा गाजी राजीवद्येष्ट , कुशशतमथवा
शाहजैछ|ाळुदीन ॥ ३ ॥ गाजीजल्लाळुदीन क्षितिपकुलमणे
द्राक्प्रयाणे प्रतीते प्रेयस्खः प्रारभन्ते तरलतरगतिव्याकुला
मङ्गलानि । नेत्राम्भःपूरपूर्णस्तनकलशमुखन्यस्तबालप्रवाला-
स्रुब्अन्मुक्ताकलापच्युतकुचकुसुमच्छद्मनाकीर्णलाजाः ॥ ४ ॥
अनङ्गर्भीम
पृथ्वीश्रीमदनङ्गभीम महती तद्वेष्टर्न बारिधिः पीतोऽसौ
कलशोद्भवेन मुनिना स व्योन्नि खद्योतवत् | तद्विष्णोर्दनुजा-
धिनुथजयिनः पूर्णे पदं नाभवद्देवश्चेतसि वर्तते तष सदा
स्वंत्तो महान्नापरः '॥ ५ ॥
अर्जुनेन्द्रः
अायातस्ते समीप तव गुणविमलान्पण्डितो वादकर्ताँ
| काव्ये भव्ये हि रेवाभवविगतरसे रुग्युगे रोगहत | नाहं जाने
चिकित्सा सकलगुणनिघे दुर्दरिद्रत्वरोगे श्रीमद्राजार्जुनेन्द्र
| प्रबलमपि यते कल्पिता सा चिकित्सा ॥ ६ ॥
कपयः
र्भुखे हारावाप्तिर्नर्यैनयुगले कङ्कणभरो निर्तेम्बे पत्राली
सैतिलकमभूत्पूाणियुगलम् । अरण्ये श्रीकर्ण त्वदरियुवतीनां
विधिवशादपूर्वोऽयं भूषार्विधिरहह जातः किमधुना | ७ ॥
त्वं द्वित्राणि पदानि गूच्छसि॒ महीमुळुच्इय यान्त॒ि द्विर्वैस्ंर्बु
बाणान्दश पञ्च मुञ्चसि परे सवणि शस्त्राण्यपि | ते

  • देवीपतयस्त्वदस्रनिहतास्त्वं मानुषीणा पतिर्निन्दा तेषु कथं

स्तुतिस्तव कर्थे श्रीकर्ण निर्णॉयताम् ॥| ८ |॥ लोकेशः कर्ण-
१ अकबरस्यैव नामान्तरम् २ मुखे हृाद्दा इतेि रावस्य शब्दस्या-
वाप्ःि ३ नयनर्बुगले क उदकं तस्य कणास्तेषाँ भर. ४ नेितम्वै
पत्राणामालेि: पङ्किम्. ५ तिलकदृक्षालम्विपाणियुगलम् ६ वैरैिणः,
७ देवाङ्गनास्बामेिन5.