१० ६ सुभाषितरत्नभाण्डागारम् [ ३ प्रकरणम्
कृपाणपाणैरालोक्य तस्च चरितानि सपत्त्रसेवा ॥ १४७ ॥| यरं लक्ष्मीगर्मैर्हरदहयरत्नादिफलदैः । नि॒जैर्दुन॒ाम्मोभि॒र्नि-
दोभ्यीँ तितीर्षति तरङ्गवतीभुजगमादातुमिच्छति करे हरि- | यततुलितक्षीरजलधिश्चिर जीयाजीयादधिधरणि सोऽय
णाङ्कबिम्बम् । मेरु लिलङ्घयिषति ध्रुवमेष देव यस्ते गुणा-
न्गदितुमुद्यममादधाति ॥l १४८ ॥ हिमशिशिग्वसन्तग्रीष्म
वर्षाशरत्सु स्तनतपनवनाम्भोहम्र्यगोक्षीरपानैः । सुखमनुभव
राजस्त्वद्विषो यान्तु नाश दिवसकमललज्जाशर्वरीरेणु-
पङ्कैः ॥ १४९ ॥ विदधतु धरणीशा दानमुचैर्धराया प्रभ-
वतु सुजनस्तत्प्रेरकः पुण्यशीलः | निजपरमतिहीनः केवल
सत्खर्दीनस्त्वमिह नृप कुलीनः कार्यकर्ता विभासेि ॥ १५० ॥
कवीनां सतापो भ्रमणमभितो दुर्गतिरिति त्रयाणा पश्चत्व
रचयसि न तच्चित्रमधिकम् । चतुर्णा वेदाना व्यरचि नवता
वीर भवता द्विषत्सेनालीनामयुतमपि तैळैक्ष त्वमकृथाः
ll १५१ ॥ समाजे सम्राजा सदसि विदुषा धान्नि धनिना
निकाये नीचानामपि च तरुणीना परिषदि | वय यत्रैव स्मः.
क्षणमतिथयस्तत्र शूटृणुमः स्फुरद्रोमोद्भेदाः सुभग भवत,
पैौरुषकथाः ॥ १५२ ॥ न लोपो वर्णाना न खलु पग्तः
प्रत्ययविधिर्निपातो नास्त्येव कचिदपि न भग्मा, प्रकृतयः |!
गुणो वा वृद्धिर्वी सततमुपकाराय जगता मुनर्दीक्षीपुत्रादपि
तव समर्थ, पदविधिः ॥ १५३ ॥ न मेिथ्यावादस्ते न
च विगुणचर्चाखभिरतिर्न वा वाच्य किंचिद्वचसि न मना
नरपतिः ॥ १६० ॥ अय मार्तण्डः कि स खलु तुरगै,
सप्तभिरितः कृशानुः कि सर्वाः प्रसरति दिशो नैष निय-
| तम् | कृतान्तः किं साक्षान्महिषवहनोऽसाविनि चिरं समा-
| लोक्याजौ त्वा विदधति विकल्पान्प्रतिभटा' ॥| १६१ ॥
तुलाधारो धाना वहति वसुधा ईंपैपदवी फणीश. स्यात्स्मूत्र
कनकशिखरी भैानपलिका । तुलादण्डः सल्यं यदि भवति
दामोदरगदा तथाप्येषोऽशक्यस्तव .. गुणसुमूहस्तुलयि-
| तुम् ॥ १६२ ॥ न तूणादुद्धारे न गुणघैटने नं श्रुतिशिख
| समाकृष्टैौ दृष्टिर्न वियति न लक्ष्ये न च भुवि । नृण्[ दृश्ये
दे॒व कुचन , विर्शिखान्कितु पति॒ितद्विषूद्रुक्षेोरन्त्रैरनुमि-
| तिरमून्गोचर॒यति ॥ १६३ ॥ अमुष्योर्वीभर्तुः प्रैसृमरचमू-
सिन्धुरभवैरवैमि प्रारब्धे र्वेमथुभिर्रवश्थायसभये । न कम्प-
न्तामन्तः प्रतिनृपभटा म्लायतु न तद्वधूवक्राम्भोजं भवतु
| न स तेषा कुदिवसः ॥ १६४ ॥ यशःपूर दूर तनु सुतनु-
| नेत्रोत्पलवनीतमस्तन्द्राचन्द्रातप तप सहस्राणि शरदाम् ।
इयं चास्ता युष्मद्रुणकथनपीयूषपटलश्रितोत्सङ्गानन्दल्सुर-
नरभुजङ्गा त्रिजगती ॥ १६५ ॥ स्वसुखनिरभिलाषः
खिद्यसे लोकहेतो. प्रतिदिनमथवा ते वृत्तिरेर्वविधैव ।
अम्िंयेनेि मुति, I तथाप्येतचित्रं यदसि जगतीजानिरधुना | अनुभवति हि मूक्षंीं पादपस्तीव्रगुष्णं शमयति परिताप
त्वमेवैको लोके निगमपरमागार्थनिपुणः ॥ ११४॥ चकोरोणा || छायया सश्रितोनाम्॥ १६६॥ नियमयसि कुमार्गप्रस्थिताना-
चन्द्रः कुसुमसमयः काननभुवा सरोजाना भानुः कुवलय- | त्तदण्डः प्रशमयसि विवाद कल्पसे रक्षणाय | अतनुषु विभ-
"दुत्र मधुलिहृाम्,.। मयूराणा मेघः प्रथयति यथा चेतसि | वेषु ज्ञातयः सन्तु नाम त्वथि तु परिसमास वन्धुकृत्यं प्रजानाम्
सुखं तथास्साकं "ीर्ति जनयति तवालोकनमिदम् ॥ १५५ ॥ | ॥ १६७ ॥ अभिमतफलदाता त्वं च कल्पद्रुमश्च प्रकटमिह
अदातारं दातृग्रवरमनयं विश्वविनयं विरूर्षे रूपाढञ्चं विगत- } विशेषं कंचनोदाहरामः । कथमिव मधुरोक्तिप्रेमसंमानमिश्रं
जयिनं विश्वजयिनम् । अकुल्यं कुल्यं त्वामहमवदमाशापरव- | तुलयनि सुरशाखी देव दानं त्वदीयम् ॥ १६८ ॥ अकाण्ड-
शान्मृषावादेत्युक्तिस्त्वयि खलु मृषावादिनि मयि ॥ १५६ ॥ | धृतमानसव्यवसितोत्सवै. सारसैरकाण्डपटुताण्डवैरपि शिख-
यशःस्तोमानुचैरुपै॑चिनु चकोरप्रणचिनीरसज्ञापाण्डिल्यच्छिदु- | ण्डिना मण्डलैः । दिशः समवलोकिताः सरसनिर्भरग्रेोल-
सूशशिधामश्रमकशुनू । अ॒पि त॒व॒त्तेजोभिस्तमसि॒ शमिते रक्षतेि | सद्भवत्पृथुवृरूथि॒नीरजनिभूरजःश्यामलाः ॥ १६९ ॥ स॒हु-
दिशामसौ यात्रामैत्रीं नभसि नितरामम्बरमणिः ॥ १५७ ॥ | स्रुकुरपूरणान्निखिलजन्तुव॒क्रॉम्बुजप्रकाशकरणाद्थ प्रबृळुवैरि-
सुराण[ पातुासौ स पुनरतिपुग्यैकहृदयो ग्रहस्तखास्थाने | ते॒जोवधुात्, ! ,दरिद्रतिमिरोद्धृतेरखिलभूपचूडामणिर्जगन्म-
गुरुरुचितमार्गे स निरतः । करस्तस्यात्यर्थे वहति शतकोटि- द्रं च धत्तः समम् ॥ १७० |॥ यश*करण-
मण्वितॄां स सर्वस्र्त्रं द्यूता तृण॒मिव युरेर्न् विजुयुते ॥१५८॥|धेर्पूष्टुलितरोर्हिणीवुड़्ग् शूद्भूते॒ जगति यो
मनोभूर्मुग्धासु क्षिपति यदि बाणावलिमसौ कर्थे ताभिः जनः । पयोधरमहीधरे नटति तस्ख वामश्रुवा
क्षिप्तास्त्वयि वै!ि | अथ त . रणत्कनककिङ्किणीकलरवेण देव स्लारः ॥ १७१ ॥ यमः
सुभग शृङ्गारनलिनीवनक्रीडार्हसं सारमििव 'र्वदुत्त्राँ||भतिग्मृर्हश्थ्त द्रुतवहोऽसि तन्नीदृता सता खष्छ् युधिष्टि॒िरो
सृगदृशः ॥ १५९ ॥ यशश्चन्द्रैरुद्यत्सुकृतनरकल्पद्रुमकरैः l गृहं शरणमिच्छता कुलिशकोटिमि-
१ परिमाणपात्रताम्. २ परिमाणपाषाण. ३ संधाने ४ अा-
कर्णान्तम्. ५ बाणान् ६ प्रसारेिण • ७ करशीकरै . ८ नीद्दारकाले.
- लक्षसख्याकम्; पक्षे,-शरब्यम् २ पाणिने , ३ वधैय. !