पृष्ठम्:सुभाषितरत्नभाण्डागारम्.djvu/११६

             

तृतीयं राजप्रकरणम्
राजसभावर्णनम्
सं±ां|क्रळुंंतरु पन्दे वेदशाखोपरेरोभितम् ! शालपृrम् |;
समाकीर्ण चििद्वश्ड्रमरमण्डितम् ॥ १ ॥ विद्वासः कवयो भट्टा |
गायकाः परिहासकः । इतिहासपुराणज्ञाः सभा ससाङ्ग-
सयुता ॥ २ ॥ धनदैधैर्मराजैश्च कविभिर्गुरुभिर्वृता । सभा
ते भाति भूमीन्द्र सुधर्मातोऽधिका क्षितैौ ॥ ३ ॥ सुवर्ण-
वर्णललिता पदविन्यासशालिनी । वाणीव भाति ललिता
सभा ते जगतीपते ॥ ४.॥ वि॒बुधावलिसपूर्ण सुखपूर्ण-
दिगीश्वरा । चतुराननसपूर्ण खर्गादपि सभाधिका ॥ पू
र्गुरुरेकः कैविरेकः सदसि मैघोनः कैलाधरोऽप्येक । अद्भुतः
मत्र सभाया गुरवः कवयः कलाधराः सर्वे ॥ ६ ॥ अनेक-
विद्वज्जनरत्त्रपूर्ण वेदोदकन्यायतरगरम्यम् । अलङ्घनीर्यं गुरु-
तीर्थमेक सभासमुद्रं शिरसा नमामि ॥| ७ |॥ सारस्वते
स्रोतसि दूरमयै, सुधीवरैरुद्धृतसूत्तिरखे । न तत्किमष्युर्वरितं
यदेषामुपायनीकृत्य पुरो भवेयम् ॥ ८ ॥ सद्वेदिमध्योत्तम-
हेमकुम्भस्तना सुवणौधिकृता प्रसन्ना । सद्रत्लभूषाविमला
त्वयासौ कान्तेव ससनृप भाति रम्या ॥ ९ ॥ 'पद्मानना
पद्मपलाशनेत्रा पद्मन्छविः पद्मकरामलाशुका । पैद्मीशनाथै
परिशीलनीया लक्ष्मीरिवाभाति नरेश ते सभा ॥ १० |॥|
साग्नयोऽपि किल शीतलशीला विश्रुता अपि बहु श्रुतबन्तः ।
पण्डिता अपि जडाः परवादे श्रोत्रिया इह सदा निवसन्ति
॥ ११ ॥ कचिचारुचामी॒करा॒र्म्भृरम्या कचिद्रत्त्रविद्योतित- ||
ध्वान्तदक्षा । कचिद्धीरकश्रणिकैलॉसहासा कचित्क्षीरवीरप्र-
वीरप्रकाशा ॥ १२ ॥ नाह्नेतापि पुरः पद् रचयति प्रासोप-
कपूठं हठात्पृष्टा न प्रतिवत्ति कम्पमयते स्तम्भं समालम्बते |
वैवण्र्य खरभङ्गमञ्चति बलान्मन्दाक्षमन्दानना कष्टं भोः प्रति-
भावतोऽप्यभिसभ वाणी नवोढायते ॥ १३ ॥ चिन्तासत्त-
नागाश्वहिस्राश्रयम् । नैीानावाशककङ्कपक्षिरुचिर कायस्थ-
सर्पस्पदं नीतिक्षुण्णतटं च रौजकरणं हिस्रैः समुद्रायते ॥१४॥
१ बृहस्पतिः. २ शुक्र ३ इन्द्रस्य ४ चन्द्र ५ हस्ति
नाथै ६ प्रामोति ७ गुप्तचरा ८ शब्द कुर्वाणा , पिशुना इल्यथै
९ राज्ञोऽधिकरणम्
~~~~ञ्~ञ्~~~?-">व्~~~>--~व्ट
राजमिलनम्
टुल्६ 57शैश्छ्रुस्रुश्ट्रमेन्तिनेिग्डैः ‘कर्मीरिता नर्मतेो भार्या-
क्रन्द॒ित॒कुत॒कोलितडुदो ग॒र्बुद्रुरुवं गतः । प्रभ्रष्टाः पदतः
कदापि नहि ये तेऽद्य त्वर्दीयैर्गुणैराकृष्टा विदुषा वरा वय-
महो त्वा द्रष्टुमभ्यागताः ॥ १ t॥
सामान्यराजप्रशंसा
राजंस्त्वद्दर्शनेनैव गलन्ति त्रीणि तत्क्षणात् । रिपोः
शस्रं कवेर्दैन्यं नीवीबन्धो मृगीदृशाम् ॥ १ ॥ चिराद्यत्कौ-
तुकाविष्टं कल्पवृक्षमुदीक्षितुम् । तन्मे सफलमद्यासीन्नेत्रं
त्वय्यवलोकिते ॥ २ ॥ सर्वदा सर्वदोऽसीति मिथ्या संस्तू-
यसे जनैः । नैारयो*लेभिरे पृष्ठं न र्वैक्षः परयोषित, ॥ ३ ॥
त्वया वीर र्गुणाकृष्टा ऋजुदृष्टच्या विलोकिताः । लैक्ष लब्चैव
गच्छन्ति मैीर्गणा इव मैगैणाः ॥ ४ ॥ कल्पदुमो न
जानाति न ददाति बृहस्पतिः | अर्ये तु जैगतीजानिजी-
नाति च ददाति च ॥ ५ ॥ रविः कैरसहस्रेण दैशैाशा-
परिपूरक, । त्वमेकेन करेणैव सहस्राशाप्रपूरकः ॥ ६॥ बलिः
पातालनिलयोऽधःकृतश्चित्रमत्र किम् । अधःकृतो दिवि-
स्थोऽपि चित्रं कल्पद्रुमस्त्वया ॥ ७ ॥ अार्तानामिह जन्तू-
नामार्तिच्छेदं करोति यः । शङ्खचक्रगदाहीनो द्विभुजः
परमेश्वरः ॥ ८ ॥ बहुधा राज्यलाभेन यस्तोषस्तुबू भूते॒!
बैहुंधाराज्यलाभेन स तेोषो मम भूपते ॥ ९ ॥ र्भुजैगमेोर्ग-
स॒क्रान्ता कैलैत्रं तव मेदिनी,! अहंकारः .परा कृोट्टिम्य॒-
रोहति कुतस्तव ॥ १० ॥ र्तुलैामारुह्य * रविणा 'र्वृश्चिके
निहित पद्म् । भवता शिरसि न्यस्तमयलेनैव भेोगिर्नाँमै॒
॥ ११ ॥ किं 'कॄतेन न यत्र त्व यत्र त्वं किमसौ कलिः ।
कलै चेद्भवतो जन्म कलिरस्तु कृतेन किम् ॥ १२ ॥
१ वैरिण २ पलायनाभावादिल्यथै ३ उर.स्थलम् ४ ज्या,
पक्षे,-विनयादि ५ शरव्यम्, पक्षे,-लक्षद्रव्यम् ६ याचका •
७ बाणा • ८ पृथिवीपति* ९ केिरणा हस्ताश्च १० दिशो
मनोरथाश्च ११ बहुधारा गलन्ति यम्य तदाज्यं घृतम् १२ शेष ,
पक्षे,-ञ्जार• १३ फणा, पक्षे,-उपभोग • १४ भार्या १५ तुला*
राशिम् १६ वृश्चिफराशैौ १७ सर्पाणाम्, पक्षे,-कामिनाम्.
१८ कृतयुगेन•