चन्ध्यायः ४ ५२ विधश्चन्द्रस्य सिते शुक्लमने अर्धबिम्ब सदृशी बिम्बाधंतुख्ये वपुषि चन्द्र विश्वे अर्धजीवया व्यासरेखय खण्डितेऽधीते एणलाञ्छनश्चन्द्रमाः लोललोचनभाल पद्भवं युवतीललष्टतटशष्ट रूपमुद्दहति । बिम्वर्धतुल्ये शक्मने शृङ्गयस्भावो भवतीति युवतीललाटतटसदृश्यहरा प्रकटितमाचर्येण । युवतीनां मुखं सम्पूर्णचन्द्रमण्डलमिवेति कविभिरुच्यते तत्र भालपट्टों मुखधं तस्यादर्धचन्द्रोऽपि युवतीनां ललाटसदृशः स्यादिति श्रीपतिन खो णां प्र सथं तासां मुखं सम्पूर्ण चन्द्रमण्डल मिति तासां ललाटो बिस्बर्धाञ्चलवता चन्द्र ण सदृश उक्त इति । “शतेर्धा बिम्बसदृशं द लतेर्ध मौर्या लाटील लाटतटरूपधरः श।” इति ललोक्तनुरूपमैवेदं श्रीपत्युक्तमिति ॥२६॥ अथ नतोन्नतभृङ्गथोरुदयास्तयोर्विशषमाह शलिनौवंत्तंभ शृङ्ग' तुङ्ग' पूर्वमुद्भच्छतीन्दोः पश्चादस्तं याति तत्क्षमसूतः। भृगेवर्गी (१) कृष्टसत्कतकाग्र च्या बिभ्रन्मस्तकेऽस्ताचलस्थ ॥२७॥ इन्दोश्चन्द्रस्य तुङ् उन्नतं भृङ्ग .पूर्धसुहृच्छति प्रथममुदेति । क्षामभूत्तेः कुश . शरीरस्य तत् तुङ्ग झुङ्ग अस्ताचलस्य मस्तके पश्चात् श्रस्तं यति । किमिवेत्याह- भृङ्गवर्गीकृष्ट सत्केतकाग्रच्छयां बिभ्रत् । शृङ्गवर्गेण भ्रमरीणां समूहन अवष्टस्य सरकेतकाग्र स्य केतक्याः पुष्यस्य ग्रभागस्य छायां श्रियं बिध दधानम् । उन्नत शृङ्गस्य केतयौपुष्य स्यग्रभागेन साम्यं अस्तं गतस्य वश शरीरस्थ चन्द्रमसो बिस्बस्य भृङ्गसमुदयेनसादृश्यमिति । कष्णत्रयोदशीचतुर्दश्योः शकलहितीया- तृतीययोश्च भृङ् केतकीपुष्पमध्यदलाग्रमिवातिरमणीयं शुक्लमेव दृश्यत इति भावः । श्वपत्यं चैतत्- ‘प्रथमतरसुदे ति-शृङ्गसुचं हरिणभूतोऽस्तमुपेतिपृष्ठतस्तत् । अनुपचिततनोस्तु केतकाग्रश्चियमपि संश्रय संभवां दधानम् !” इति ललक्तानुरूपमेवेति सुधीभिर्विभावनीयम् ॥२७॥ (१ ) स्रशः सकेत काशी’ इति सू. पाठस्तथा ‘भू वर्गास तकार- * इति झ. पाठः ।।
पृष्ठम्:सिद्धान्तशेखरः.pdf/५०९
दिखावट