अथ दशमोऽध्यायः ।। स भी कर सकते हैं । अथ चन्द्राध्यायो व्याख्यायते । तत्रादौ चन्द्र शुक्ल स्थापचयापचये पुराण मतखण्डनमापजातिकावृत्तेन शापाद्यदन्दोः सितद्वद्विहन कथं तु जाते गणितावगम्ये । । ऊर्ध (१) यदोन्दू रवितस्तदाऽर्ध सर्वाक्तनं हन्त सदैव शक्तम् ॥१॥ यदि इन्दोश्चन्द्रस्य शापात्-पुराणयुक्तात् कारणात् सितदृषि ह नी स्वच्छतोपचयापचयौ तदा ते सितह जिद्दन गणितावगस्ये कथं जाते । गणित विधिना चन्द्रस्य शक्तोपचयापचयमानं नावगम्यं स्यादित्यर्थः । हन्तेति खेदोक्तिः । यदीन्दुः रवितः ऊबै सुपरि तदा सदैव अर्वाक्तनं अर्ध पूर्वार्ध अधस्तनभर्धमित्यर्थः इनं स्यादिति । चन्द्रशक्तस्योपचयापचयस्य गणितावगम्यत्वात् सर्वदेव चन्द्रबिम्बप्रागर्धस्य शुक्लत्वाभावाच्च पुराणतमतन्मतह्यं निरस्तमित्यर्थः ॥१॥ अथ पुराणमतं निरस्य चन्द्रबिस्बे सितवृद्धिदं न्योः कारणं शार्दूल विक्रीडितेनाह -- धाम धामनिधेरयं जलमयो धत्त सुधादधितिः सद्यः कृत्तदृणालकन्दविशद२च्छयां विवस्वद्दिशि । हयै(३)घर्मे ऽणेः करैर्धट इवान्यस्मिन् विभागे पुन- बलाकुन्तलकालत कलयति (४) खस्यास्तनोश्छायया ॥२॥ (१) ‘‘जर्घ रवीन्दू रविततदार्थ मर्कनं हन्त सदैव' इति पाठः । 'ज रवीन्दू ...” इति दि. पुश केऽपि सदृशमव ।। (२) ‘विशदा छायां विवस्वान् दिशि’ इति,मू, पाठस्तथा "विशदा छायां विवस्वदिशि” इति झि. पाठः।। (३) "घम घर्मऋणः करवट इवान्यस्मिन् हि भार्ग पुन: ’ इति मू. पाटी डि. पठंश्च ‘हस्यं घर्मऋणेः ” इति टि. पाठः ।। (४) ‘स्वच्छां समभ्यय’ इति टि” पाठः। ।
