अथ षष्ठोऽध्यायः ।। अंथ झुर्रग्रहणाधिकारो व्याख्यायते । तत्रादौ लस्बनावनयोर्भावाभावमाह रंथहताश्वत्तेन-- विविभोट्यसमे(१) न लस्बनं भास्करे समधिकोनक भवेत् । चेत् समा(२)तदपमज्यकोत्तरा ऽक्षज्ययाऽस्यवनतिस्तदा नहि ॥१॥ भास्करे रवौ विविभोदयसमे विप्रशाधिकारोतविधिना सभानेतेन लम्नेन राशित्रयधनेन तुल्ये लस्बनं न भवति । समधिकोनके विविभोदयशोऽधिके न्यूने वा रवौ लबर्न भवेत् । उत्तरा तदपमयका सौम्यदिक्का वित्रिभलग्न क्रान्तिज्या चेद्यदि अक्षज्यया स्वदेशाचांशज्यया समा तुच्या तदा तु अवनतिर्नेह्नि असि न भवतीत्यर्थः । अत्र वासना । ‘वित्रिभलग्नसमेऽकं न लम्बनं तदधिकोनके भवति । तस्य क्रान्तिध्योदक् यदाऽक्षजीवासमा न तदा ॥ अवनतिरतोऽन्यथा भवतीति ब्रागुप्तोक्त्या 'न लबनं विद्भिलग्नतुल्ये रवौ तदूनेऽभ्यधिके च तत्स्यात्” इति भास्करोत्या च प्रसिदैव। सूर्यसिद्धान्तेऽपि k; मध्यलग्नसमे भानौ हरिजस्य न संभवः । अक्षोदङमध्यभक्रान्तिसम्ये नावनतेरपि ” ॥ इत्यत्र पारिभाषिकं मध्यलग्नं दशमलग्नत्वेन प्राचीनैब्यंख्य तमपि विचिभलपनमेव व्याख्याय तदुपपत्तिमेवमाहुः सूर्यसिद्धान्तसुधावर्षिण्यमस्महुरुचरणः -दृग्मण्डले (१) अत्र दि. पुस्तक ‘द्विविभोदयस मन" इत्येवं पाठः।। (२) अष मू. पुरु के डि. पुस्तके च ‘तदवमज्यकोत्तर। क्षज्यय। स्ववमतिरुदा नझि' इति अर्थः ।।
