सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्तशेखरः.pdf/३५२

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

२८६ सिद्धान्तशेखरे दल’ मित्यादिना यथा कोण शङ,रानीतस्तथैव अङ्ङलाग्रयाऽपि कोणशङ्गनेरा नयनं भवति केवलंतन तत्रजिघ्स्थने पलकणं भवति अग्रस्थाने चङ्गलाग्रा भवतीति तदनुसारेण पलकर्णवर्गाध अङ्ग ,लाग्राया वर्गेण हीनं द्वादश्वर्गेण १४४ गुणितं आद्यसंशमिति । सुर्याग्नाक्षप्रभाणामभिह तिरपर इत्यन्न अर्क विषुवझालाग्रज,लानां वध इत्युक्तया द्वादशानां विषुवत्या अङ्ग लगायाश्च धातोऽन्य संज्ञ इति । अक्षद्युतिवर्गयुक्तदृगगैर्भ ताविति, तथा भक्षयोरक्षभासः क्वत्या इंद्राच्या इति तूभयत्र समानमेव । स त्रिज्यागुणित ति-स अङ्क लाग्रया समानौतः कोणशद्ध त्रिज्यागुणितः --अक्षकर्णेन चकन विद्वकारै: तदपूर्वानतः कोणशङ्करवस्तवः स्यादित्यर्थः । प्राग्वत्ततो भाष्ठनिरिति ततो वास्तवात् कोणशॐ तः भाद्युतिः छायाकञ्च साध्य इति । वासना चात्र सुगमेव ॥७७॥ अथ द्वितीयं च प्रकारमाह शार्दूलविक्रीड़ितेन सेष्टायाः (१) पलकर्णमण्डलभुवोऽग्रायाः कृतिं इ7हतां त्यऽक्षश्रुतिवर्णीत: पद्मसौ कोणोद्भवः स्यान्नरः । -प्रकवचासकृद्विश्वमिष्टरहितान्यणङ्गलान्युत्तर (२) (कृत्व) भास्खति चानुपातविधिना लिप्तामयोऽसौ भवेत् ॥७८॥ 8 के पलकर्णमण्डलभुवः अग्रायाः पूर्वानीतयाः पलकर्णमण्डलव्यास “परिणतायाः सूर्याग्रयाः सेष्टायाः केनचिदर्धेन सहितायाः ततिं दहतां-वर्गे द्विगुणितं अक्षद्युतिवर्णीप्तः-पलकणैवगत; -त्यक्त्रा पदं मूलं यत् असौ कोणङ्गवः नरः स्यात् । प्राग्वञ्च असकृद्वारं वारं इष्ट-ग्रा द्युमिति शेषः-एवं याभ्यगोले उत्तर उत्तरगोले भास्खति दिनकरे तिष्ठति सति इष्टरहितानि अश्राङ्गुलानि तत्व (१) अत्र ‘‘सध्यबलकर्णमण्डलभुवोग्रयाः ऊतिं प्राहतः’ इति भू. पाठवथ। "सष्टाया: फलकथैमण्डलभुवोग्राय: ऊतिन्हती’ इति द्वि. पाठः।। (२) अथ भास्खतिचतुवादविधिन लिप्तामयौ स भवेत्” इति सू. पुस्तके तथा--

  • (...) भास्वति चानुवादविधिना लिप्तमयौ स भवेत्' इति. दि. पुस्तकं च सदृशसेवक्षरद्वयविहनं

चतुर्थेषरणम् ।