२६ ४ सिद्धान्तशेखरे तसम्यगोले चरप्राणैर्वर्धते स्वधितिजस्याधः स्थितत्वात् याम्यगोले हीनम् । एवं प्रागपरकपालयोर्दिमस्य गताः शेषा वा प्राणा भवन्ति । यत्र पुनरछेदः क्षितिज्याया अल्पो भवति क्षिविजमण्ड्लान्तरेऽर्कस्तिष्ठति तच्छेषं च दितिज्ञा दुपरि(१) रथिर्यावतस्तरिक्ष तिच्या विशोध्य श्रेषां क्षितिजायां लब्ध' रद्युन्मण्डला तरस्थं भवति तद्दासार्धपरिणतं छत्वा यावच्चपक्रियते(२) तद्वदुन्मण्डलार्कयो- रन्तरगतस्व होरात्रवृत्ते प्राणा भवन्ति तांश्चरप्राणेभ्यो विशोध्य दिनगताः शेष धा भवन्ति । चरदल सुनामुन्मण्डलक्षितिजयोरसरप्राणात्मकत्वात् । अथ नतानयनधासनायां तदाप्त संज्ञा तदुन्मण्डलार्कयोरन्तरज्यां सा च यदा व्यासार्धाच्छोध्यते तदा शेष ज्याखण्ड' नतोपक्रमज्यातुल्यमवशिष्यते तदकॅपल क्षिताव् होरात्रप्रदेश-पूर्वाप्रयतस्त्वं तत्सूत्रपरिच्छिन्नस्य धनुषो यः शरस्तदात्मकं तस्य ष्याखण्डस्य यावदुर क्रमेण चापलिप्ताः क्रियन्ते तावद्दिनार्ध विवस्वतोरन्तरे प्राणा भवन्ति यच्चापं विपरीतशोधनेन (३) तदृभण्डलम् स्वदार्वान्त- रज्या तेन व्यासधै योच्यते येन पूर्वापरस्वावच्छिन्नस्य धनुषः शरो भवति नतोत्क्रम चापेन च नतप्राणः प्राग्वत् त्रिज्यातोऽधिकाया नतोत्क्रमज्यायाः क्रमेण चापमतः क्रियते यत उन्मण्डलसस्यातात् स्वाहोरात्नवृत्तस्योभयतोऽपि (४) तुख्यमावेष्टनं याम्योत्तरमण्डले च नताभावः यास्ये गोले च्छायानयनक्षेत्रेषु -वैपरीत्येन योजयेत् सोमाभ्यामिति ॥५१- ५२॥
- अत्र ब्राह्मण
छय। कथं विभक्त विषुवत्कथं न संगुण त्रिज्या । लध' सस्येतरयो: क्षितिर्यथ औगसंयुतम् ।। गुणितं व्यासवून ख/ होरात्वर्थभक्तलस्वधनुः । खतरगील युa' याम्ये झीनं चरप्र : ।। दिनगतशेषशण: प्रागपरदिनार्थयोर्विशोध्याप्तम्। व्यसार्धात शयीत मजीयाचपं नतप्राण: ।।३।। (१) अत्र "रविं यावत् तत् दितिज्यय विंध्य शीर्थ स्थितिज्यायाः खस' रद्युन्म गलन्मखं भवति । इत्येवं साधु प्रतीयते। (२) पत्र ‘तावदुन्म डार्कयो " इति साधु प्रतिभाति । (३) अत्र तदुन्मार्कोन्तरज्य" इति साधु प्रतिभाति । (४) आ, पुस्तक "चायमतः” इति वर्तते ।