त्रिप्रश्नाध्यायं: २२७ अधुना खदेशक्षांशानयनोपायं द्रुतविलम्बितेनाह । उदगिनापमभागसमन्विता नतलवा(१)इतरत्र विशेषितः स्खविषये हि भवन्ति (२पलांशक यदि न दक्षिणमग्र(३)मिनयुतेः ॥१३॥ उदगुत्तरगोले इनस्य दिनमध्यस्थस्य (४)येऽषमभागः फ्रान्यशाः तैः समन्विता नतांशास्ते स्वविषये पलांशा भवन्ति इतरत्र दक्षिणगोलें विशेषितः फ्रन्थ' शैरिति शेषः । एतदुक्तं भवति-इष्ट दिनमध्याहे प्रागुक्तरीत्या नत ये नतशास्ते उत्तरंगों क्रान्तिभागैर्युता: स्वदेशक्षांशा भवन्ति दक्षिण गोले नतीशाः क्रान्य शैर्विशेषितः स्वदेशाक्षश भवन्तीति उत्तरगोले यदा दक्षिणाग्रा मध्यच्छया तद सेषादवर्षि न्तिनप्तांशनामन्तरमेव स्वक्षश इत्यर्थः । अथ मध्य च्छया काचिदपि न संभवति तदा निरक्षदेशादुत्तरेण नवतीः स्वाक्षांशान् विशोध्य शेषा लम्बशा भवन्ति । अत्र दासन। पूर्वसुत्तरगोले स्वाक्षांशेभ्यः क्रान्तिभागः शोधित मतांशः जाताः अतः पुनस्ते योजिताः स्वक्षांश भवन्तौति। याम्यगोले चक्षांशों नतिभागैरुपचितः कतः ! अतः नतभागेभ्यस्ते विशोध्यन्ते येन त एवाक्षांशः शिष्यन्ते । यतः सममण्डलादुत्तरेणर्को मध्यमहं करोति तत्र स्वाक्षभागेभ्यो ऽधिकाः सन्तिभगा उत्तरा भवन्ति न तत्र दक्षिण दिनाभिमुखी छाया भवति । यावद्भिश्चांशैरधिका क्रान्ति(५)रक्षांशास्तवन्तो नप्तांशाः क्रान्यशेभ्यो विशोध्यन्ते येन क्षांशा भवन्ति । सर्वमिदं स्वदेशजग्रयोगलं विन्यस्य दयेदिति ॥१३। (१) लतरत्र (२) बलांशक। (३) महद्यते इति मू पाठः । (५) रच त(वन्तो ' दति आ. पुस्तके । (४) ये पदभाग:
