२२४ सिद्धान्तशेखरे लम्ब ज्यां विषुवच्छायया हत्व द्वादशभिह रत् फलमक्षय । तथाऽक्षज्य द्वादशभिर्दत्वा खदेशविषुवच्छायया हरेत् फलं लम्बज्या स्यात् । अन्न युतिस्त्रैराशिकसिद्ध-यदि विषुवच्छायागुणस्य द्वादशिका कोटि स्तदक्षज्याभुजस्य केति फलं लम्बज्य । यदि द्वादशकोटेः विषुवच्य भुजा ल स्वज्यकोटेः का भुजेति फलमक्षज्येति युक्तमेतत। सहचारिणरकस्य ज्ञानं न्यतरशनम् ॥८॥ पुनरप्युपायं मन्दाक्रान्तावुत्ते नादं । त्रिज्यावगौ पृथगपहृता(१वक्षकर्णस्य कृत्या शङदुच्छायाकृतिविनिहत(२) लब्धयोपे पदे ते । लम्बाक्षज्ये (३)त्रिभगुणकृतेस्तत्कृतिं प्रोज्झ्य शेषात् मूलं वा स्याद्धनुषि विहिते चाभयोर्लम्बकाक्षौ ॥११॥ त्रिज्यावगौ पृथक् स्थापयित्वा एकं द्वादशकवर्गेण हत्वा विषुवत्कणस्य वर्गेण इरित् फलं लम्बज्यवर्गः स्यात् । अन्यत् त्रिज्यावर्गे विषुवच्चछयांवर्गेण हत्व वेधुवत्कर्णस्य (४) हत्या हरेत् फलं अक्षज्यावर्गः स्यात् । तयोरें मूले ते लम्बश्वज्यं भवतः । अत्र वासना वैराशिकसिद्धा -यदि विषुवत्कर्णवर्गेण विषुवकोटिभुजाबगाँ लभ्येते तद त्रिज्याकर्ण बर्गाभ्यां काविति लम्बाक्षज्यावर्गाविति । पुनरन्य उपाय.-त्रिज्यावर्गालम्बवणं प्रोज्झ्य शेषन्मूलमक्षज्या ! तदेव- क्षयवग त्यब शिष्टस्य मलं लम्बज्या । यतो(५)ऽक्षज्या भुजा, लम्बज्य कोटिःत्रिज्या कर्णः तदुत्पन्नं कछतेः कोटिरुतिं त्यक् शेषमूलम् । तथा भुजावणं त्यक्का शेषमूलं कोटिरिति तयोर्लम्बाक्षज्ययोर्धनुष(६) विहिते ते लम्बकाक्षौ भागात्मकीौ भवतः । अनयोर्वासनां स्वदेशाक्षाग्रयोगलं विन्यस्य प्रदर्शयत् । तद्यथा—सममण्डलाद्दक्षिणेन यस्योत्तरविषुवन्मण्डल(७) सम्पाते (१) "बकं कस्य” इति ख् पाठः । (२) "लब्ध”’ इति भू. पाठक्षय “लब योद्धे” इति थ. पाठः।। (३) लम्बाक्षज्यंस्त्रिभ••इति सू. पाठः।। (४) हृत्य (५) यतीऽथ सुजा (९) अभिहिते (७) सम्पतसूत्र इति श्र, पती ?
