२१८ सिद्धान्तश्चरं स्वश्रवणेन स्वदेशविषुवच्छायाया द्वादशाङ्गलशङ्गश्च वगंयोगमूलेन हत्वा लम्बकेन द्वादशाङ्गलशङना हृतं कृत्वा यलब्धं तदङ्गलाषं फलं स्यात् । अनन।ङ्गलेन तावत्येवन्तरे पश्चदिन्दु प्रवेशविन्द्वं रव्ययनत: रव्ययनवशात् संचालयेत् । उत्तरायणगतो रविचेदुत्तरतश्चालयेत् दक्षिणायनगतश्चेद्दक्षिणतथा लखीस् । ताभ्यां पूर्वापरबिन्दुभ्यां सूत्रं प्रसार्य रेखां कुर्यात् सा प्राची अपरा स्पष्टा भवति उपायन्तरमाह--अथ वेति व्यत्ययादिश्चन सम्बध्यते (१) नायमर्थः--अथ वा अयनवशादधत्ययात् प्राक् बिन्दुमुत्सारयेत् । एतदुक्तं भवति--यलब्धमङ्गुली फलं तत्प्रमाणेन सूत्रेण तावत्यवान्तरे उत्तरायणगतोऽर्कश्च दक्षिणतः प्रार्बिन्दु छायानिर्गमबिन्दुमुत्सारयेत् । दक्षिणायनगतश्चेदुत्तरत उत्सारयेत् । तेनवारितः बिन्दुना पश्चात् पश्चाद्विन्दुना च समां रेखां प्रसार्य पूर्वापरा निर्देष्टव्यः । तयोर्बिन्दोर्मध्यं मध्यं कृत्वा तस्माच्छङ्गभूल प्रापि(२) सर्वे प्रमार्ट रेवां कुर्यात् । सा दक्षिणोत्तरा च दिगु भवति । अथ वा प्रबिन्दु मध्यं पश्चाद्विन्दु घाटयता सूत्रेण वृत्तं लिखेत्। तथैव पश्चाद्विन्दु मध्ये कृत्वा प्राग्बिन्दु पाटयता झुत्रेणान्य दुत्तमालिखेत् । एवं वृत्तद्वयपरस्परानुप्रनुशद्यो मत्स्य उत्पद्यते तस्य सुख पुच्छ वगाहि संत्रं दक्षिणेतरा च दिक् स्यादिति । वासना स्पष्टा–यतः पूर्वार्जे पश्चिमायां दिशि छायाग्री बर्मती शस्तमात्। प्रवेशः परा दिगुच्यते । अपराले पूर्वस्यां दिशि छायग्रं तेन सा पुर्वा दिक् कालस्य तुल्यत्वादिति* ॥३॥ (१) अत्र “सम्बध्यते तेनायमर्थ:" इति मधु प्रतीयते । (२) अत्र ‘सूची प्रसाध्य’ इति झ. पक्षक । -- छयनिर्गमनप्रवेशसमयकंकबवन्तरमिथदेरुपए यते । इ{श्वपचेभनगंभकरन धीरधी। रतुल्यत्व।” भुजयोः सम्यमतसङिन्दुगता रेख न वासवपूर्वाधर ख। स मनासर। । अतग्रनश्कर !!! नश्यते : यदि लम्बज्याकीटेखि ज्या क र्ण स्तदा क्रन्ति च।तरेण किमिति लक्ष्मग्रन्तरं यत् । प्रथौऽनु स्त: यदि वियष्यस्।“ एताबदन्तरं तद। छया कर्गदीच्यसर्थ किमिति । अव प्रथमवैरशिकी विज्य शुल्कं चिंतये भाजकस्तयोः समत्वान्नाशे क्रन्तिज्यायःश्छ।यन क ण गुणको लम्। भज क इत्यभ्रष्टुं ‘‘न्ति था । न्तरं श९ ॥ स्वस्रवणेन लम्बक इतमित्यादि श्रौतः पश्वम् । अमुमेव शौशतिप्रकारमवलो) का भव ! वयं पाए तत्कलापमजीवयोस्तु विवर। झ। कर्णमित्य।हताल्लम्बज्यानि मितमैरयनदिश्य से फ़ ट। थलस’ इन्यत मिति दिक।
पृष्ठम्:सिद्धान्तशेखरः.pdf/२७४
दिखावट