स्टाध्यायः १६५ अयमर्थः पुनरपि द्वितीयफलार्धसंस्कृतानौमान् मन्दफलमुक्तवत् कृत्वा तत्सर्व मेवाविक्ते मध्यमे धनष्ट था कार्यम् । तस्मादेव प्राग्वत् ‘भौमोनिते दिनकर" इत्यादिना शीघ्रफलमानीय तत् सकलमेव वतीयकर्मसिद्ध मध्यमे धनम्र वा कार्यमिति । एवमसत्करणेऽवनिघ्नः स्फुटत्वमाहुः सिद्धान्तरहस्यविदः । ट्टिशब्दः प्रसिद्धिद्योतकः । अयं लोकवयस्य प्रयोगः-प्रथमं स्वदेशे इष्टकालिकात् भौमशीव्रात् तात्कालिकं भौमं विशोध्य भौमोनिते दिनकर इत्यादिना मन्दोचं स्फ टक्क्रत्य ततो मन्दपरिधिन मन्दफलमानीय तदर्थं पृथक्स्थे भौम षड्रायूने मन्दकेन्द्रे ऋणमधिके धनं चात्वा ततस्तदेव शीघ्राद्विशोध्य शीघ्रफलमानौय तस्याधं तत्रैव मेषादिगे शीघकेन्द्रे धनमधिके क्षयं ज्ञात्वा तस्मात् द्विकर्मस्फुटात् भौमात् स्वमन्दोच्चं विशोध्य मन्दफलमानीय तदपि ते मध्ये धनश्रुणं वा पूर्ववत् कार्यम् तच्च शीघ्राद्विशोध्य शीघ्र फलं स्वोपकरणैरानय तदपि सकलमेव मन्दस्फ टे प्राग्वत् धनऋणं वा कार्यम् । एवं कृते भौमः स्फुटो भवति । ततस्तदेव मध्यमं परिकल्प्य भौमनिते दिनकर इत्यादिमन्दशीघ्रपरिधी स्फ़ टौ कय । ततश्च स्फुटं मन्दोचं भौमद्दिशोध्य मन्दफलमानीय तदर्ध करणागती मध्ये धनर्ण कार्यम् ! पुमस्तं शीघ्राद्विशोध्य शीघ्रफलार्ध तत्रैव कार्यम् । पुनरपि मन्द शीघ्रफले सवाले क्षरणगते मध्यम कार्यं । एवं तावद्यावदविशेषः । अत्र वासना–भौमः शीघ्रप्रीतिंमण्डलङच्चे यदा भवति तदा-मदोषं- यथागतमेव भवति, ततः क्रमेणोपचीयते केन्द्र पदार्थ ततश्चापचीयतें पदन्तं यावत् । एवं चतुर्थे पदेऽपि द्वितीयटतीययोश्च वैपरीत्येन पदसन्धिषु चतुर्वेपि करणागत एवान्तरे त्रैराशिककल्पना मन्दसंस्कारात् ॥३६॥ " इदानीं बुधसुरगुरुसौराणां मन्दशीघ्रपरिधौन् शुक्रस्य विषमसमपदयोर्मन्द शीघ्रपरिवींध स्वागताट्टत्तद्वयेनाह ज्ञस्य मन्दपरिधिर्वसुरामाः ३८ प्रस्फुटः सुरगुरोरपि देवाः ३३ । अर्कजस्य खगुणः ३० शशिसूनोः शीघ्रजो द्विगुणचन्द्रमसश्च १३२ ॥३१॥ २२
