मध्यमाध्यायः १ २ स्खदेशलग्बकेन खरखरखवाणान् ५००० हत्वा व्यासार्धेन हृत्वा आप्तः भूमः स्फुटद्वत्तं भवतीत्यत्र वासना वैराशिकवसेया । कथं यत्र व्या सार्धतुल्य विषुववलम्बकः तत्र पञ्चसहस्रो भूपरिधिः यत्र इष्टविषुवदवलम्बकः तत्र कः परिधिरिति लब्धः खदेशभूपरिधिर्भवति । स्खदेशात्रवतः प्रोजनं शेषांश तुख्येन सूत्रेण (१९) मरुमध्ये ऊत्वा यद्दत्तमुत्पाद्यते स शन्तरकमैपरिधिः ताः गत्या निरक्षपूर्वापरगतिरिति यावत् । ततो द्वितीयं वैराशिकम्-यदि स्फटपरिधिना ग्रहभुक्तिर्लभ्यते तदिष्टदेशान्तर योजनैः किमिति सर्वेषां फलानयनं तच्च समरखयाः प्राग्देशेषु ग्रहमध्ये शोध्यम्। यस्माद्रेखातः पूर्वेण यो द्रष्टा स रखास्थद्रष्ट, सकाशात् पूर्वमेव रविमुद्यन्तं पश्यति अतो देशान्तरफलं विशोध्यते अनागतदर्शनात् पश्चात्तु दौयते तत्रन्य नां तावति भुक्ते रवेर्दर्शनादुपपन्नं चैतत्। वृत्तत्वाडूमेः । एवं सव गोले प्रदर्शयेत्। स्खदेशभूवृत्तनयन उप यान्तरमुत्तराध नाहीं । प्रद्योतनैः १२ रा तनुस्तु यद्द {२)पलप्रभायाः श्रवसा (३)विभक्तः ॥१०१॥ यह प्रद्योतनैः दशभिः क्षुण्णतनुः धात्रीपरिधिः पलप्रभायाः श्रवस विषुवत्कर्णन विभक्ताः स्फुटत्वमुपैतौत्यर्थः । अत्र पूर्वोक्त गुणहरकावपव य्थं क्त - वान् । स्खदेशलस्बके द्वादश हृते यलभ्यते सोऽपवनत्वेन ज्ञेयः । शेषं पूर्ववत् ॥१०१॥ अन्यं देशान्तरप्रकारं रथोडतावत्तेनाह । अ(४)ध्वयोजनमितिः खषड् ई० गुII. भूमिवेष्टन(५)विभाजिता फलम् । नाडिकादि विषया(६)न्तरं तिथि ष्वेव तद् चरवदृणं धनम् ॥१०२ ॥ (१) अत्र “मेरु” मञ्च कृत्व। " त सNषु प्रjतभति । (२) अत्र “पक्ष प्रभय। " इति (३) अत ‘‘विभन्न ' इति च सू. पठि. । (४) अव ‘‘अथ यंजन’’ इति, तथा (५) अव ‘‘‘वभजितो” इति, तय (६) अव “विषयान्तरस्थितिध्वे व तदा चर वचनं धनम्” इति च मू. ११. १७
