१९२ सिद्धान्तशेखरे मयि पृथक् स्थापयेत् । तानेव पृथस्थितान् यया कय ऽपि संख्यय पृथक पृथक संगुण्य प्रतिरा(१९) श्येकत्र स्थितेषु ग्रहॅक्यं युक्ता तदपि प्रतिश(२)त्येकतः सर्वान् योजयेत् । सा तयुतिशब्दवाच्या भवति । अन्यत्र स्थिता उद्दिष्टशब्द वाच्या भवति । ग्रहस्थानशब्देन यावन्तो योजितास्तत्सख्योच्यते । यदष्टगुण कारहता ग्रह योजितास्तदा ग्रहस्थाने गुणकं युवा तेन तद्युतिं हरेत् । श्रन्थ छ। एकयुक्तेन केवलेन ग्रहस्थानेन हरेत् अनष्टस्थापितं ग्रहे वयं ग्रहभगणैक्यं . व सिद्धयति । तस्मादैक्यातू यथावसुद्दिष्टं स्थका शिष्टं पूर्वगुश्र्कन हरेत् योजिता ग्रहभगणास्तन्मध्यमानि वा पृथक पृथक स्थापितानि सिद्धयन्ति । यह ट्र . संख्यागुणितान् प्रतिराशि(३) तदु हैक्यात् त्यक्त्वा शिष्टं प्रतिराशने कथासमष्टिः त्वेन स्थापयेत् । अपरत्न स्थितं यथाक्रमं योजयेत् । सा तद्युतिः । तमेव तद्युतिं पूर्वगुण कहनैः ग्रहस्थानैर्हरेत् ग्रहैवश्च सिद्धिः । तत ग्रहे क्यष्टियो- र्विश्लेषं(४) गुणकेन हरेत् । पृथक पृथक ग्रहण भगण मध्यसम वा सिद्धान्तति । अत्रोदाहरणम् मन्दस्य लिप्तद्वयं २ राहोर्लिप्तनी ३ मध्यं मुदैि आ एञ्चकं ५ चन्द्रोच्चस्य लिप्तासप्तकं ७ युक्ताः सप्तदश १७ तद्वदैक्यम् । इटगुणकारी इयं २ तेन गुणितं ग्रहमध्यं क्रमेण चतुष्कं ४, षट्कं ६, दशकं १८, चतुर्दश १४, च। एतैः पृथक् पृथक् युक्तां ग्रहैक्यमेकविंशति २१ त्रयोविंशतिः र ३ सप्त विंशति २७ रेकविंश ३१ च। एता उद्दिष्टा एयां युतिट्टयो* तरंतर स च युतिगृहस्थानश्चतुभि ४ गुणकेन डिकन २ च मिथोद्युक्तः १६ ’ । ई ई तो सप्तदश १७ रूपं ग्रहैक्यं स्यात्। तस्थोद्दिष्टानामेकविंशत्यार्दन २९, २३ ३१ च वियोगं कृत्वा शिष्टं ४, ६, १०, १४ गुणकेन २ हृतं पृथक् पृष्ठ हैं । - - । २, ३, ५, ७ स्यात् । अत्र ‘दुत्तरं शतम्’ इति साधु प्रतिभाति । (१) ‘‘प्रतिर। एक ब्र" इति । (२) प्रतिराय एकत:” । (३) ‘प्रतिराशिताङ्कहेक्यत् ” । (४) “विश्लेषगुणकंन" इति आ. पुस्तकें वर्तते ।
पृष्ठम्:सिद्धान्तशेखरः.pdf/१५८
दिखावट