सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्तशेखरः.pdf/१५७

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

मध्यमध्यायः १० १ इति प्रश्नस्योत्तरं शिखरिणीवृत्तेनाह- ग्रहदोनामैक्यादभिमतगुणन रपि(१)च तैः पृथग्(२) युक्तोनाद्या भवति हि मति(३स्तद्युतिरपि । ग्रहस्थानैर्भक्त(४) गुणकयुतहरेर्भवति तद्- ग्रहै वयं च तस्माद्गनचरसिद्धिर्निजधिया ॥७१॥ अभिमतगुणकारनिहतैस्तैः ग्रहैः पृथग्युक्तोनात् युक्तादूद्व ग्रह नामैक्यात् ग्रहशब्देन भगणा मध्यमानि वोच्यन्ते । तेषामैक्याय मतिः पृथक पृथक् या संख्या सोद्दिष्टवाच्या । तया याऽपि तंशतिस्तेषामुद्दिष्टानां युतिः स। युतिर्गणकयुताहनैः ग्रहस्थानः ग्रह संख्यानैः५) भक्ता पूर्वोक्तग्रहै क्यं स्यात् । एतस्मात् ग्रहैक्यत् ग्रह सिद्धिर्निजबुबा निरूपणीययन्वयार्थं। ग्रहदीना- मित्यत्रादिशब्दं न लोकसिद्धः संख्या वर्धन्ते तस्ष्यियं न्यायो योज्य इति भावः ॥७१॥ ग्रहैक्यात् गगनचरसिद्धिर्निजधियेत्युक्तं स्पष्टयति पथ्यावनवृत्तेन xग्रहैंक्योद्दिष्टबिलिटे गुणकन विभाजिते । पृथक् पृथक् शरोराणि भवन्त्याकाशचारिणाम् ॥७२॥ ग्रहै क्यस्योदिष्टस्य च यो विश्लेष !-विशिष्ट इति पठेऽपि--भावे निष्ठा विश्लेष एवार्थः --तस्मिन् गुणकेन पृथक् पृथक् विभाजिते सति - आकाशचारिणां पृथक् पृथक् शरीराणि जिज्ञासितानि भवन्तीत्यर्थः । श्लोकद्वयस्य यं प्रयोगः–एकमारभ्यानवान्ता यावन्तो ग्रह जिज्ञासितास्तेषां तावतां भगणानां मध्यमानां वा यथाक्रममैक्यं क्वत्व पृथगनष्टं न्यसेत् । प्रत्येक (१) अत्र ‘रति चित्ते ” इति। (२) अत्र ‘पृयङ्क्तीनद्य'’ इति । (३) अत्र *सद द्युतिरपि” इति । (४) धन “गुणयुतविहीनै” इति च सू. पाठः । (५) अ, पुस्तके ‘भक्तान्’ इति वर्तते ।

  • प्रच ‘ग्रहे क्यौ द्दिष्टविज्ञेयं" इति पाठान्तरम् ।