मध्यमध्यायः ७१ अतो दशभिः कल्पगताब्दा गुण्यन्ते एकेन (१) च विभज्यन्ते । ततः (२) यथा राश्योर्विकलशेषद्वयं ततोऽपि प्रागुक्तविधिना यान्यधिदिनावमान्याप्तानि तेषु च दशगुणाब्दयुक्तेषु कल्पादेरारभ्य मताधिमासिकदिनानि भवन्ति । यतः सौरमानमूलत्वेन सर्वमानानां परिच्छित्तिः तत्प्राधन्या ग्रहगत्युपलब्धिश्च । अतः सौरवर्षे यदा रविदिनैः परिच्छिद्यते तदा षष्टिशतत्रयं भवति । यदा सावनदिनैः परिच्छिद्य ते मीयते तदा पञ्चषष्ट्यधिकं शतत्रयं भवसुतुल्यस्खशेष सहितं भवति । यदा पुनश्चन्द्रेर्दिनैः परिच्छिद्यते- तदैकसप्तत्यधिकानि त्रीणि शतानि स्वशेषसहितानि। शेषं च द्विरदसंख्यं खखसिद्वच्छेदम् । अधिक दिनान्यपि सौरचान्द्रदिनानामन्तरस्थ न्युच्यन्ते । तथैवाचार्येण निबद्धम् । प्रथमं सौरसवनान्तरं साधितं तच्च सौर प्रक्षिप्य सावनं भवति । ततस्तेषां सावनानामूनरात्राण्यपि साधितानि तानि च सावनैः प्रक्षिप्य चान्द्र' भवति । सौरेण सहान्तरे कृते अधिकमासदिनान्येव केवलान्यतिरिच्यन्ते । ततोऽधिक- दिमात् त्रिंशता भागी ह्ते कल्पगताधिसास भवन्ति । शेषचैत्रादि (३२) प्रथमा कदयस्य रविमण्डलस्य च (४) मध्ये सवनोऽहर्गणे भवति । एतदुक्तं भवति दशगुणददिनावमयोगात् त्रिंशदुघृते शेषाण्यधिमासदिनानिचान्द्राण्य------ वशिष्यन्ते । तान्येव चैत्राद्यर्कोदयात् प्रष्ठति सावनदिनान्येव कल्प्यन्ते । यतस्तेषां शुद्धिदिनानां सम्बन्धि यदवसशेषं तच्चैत्रादितद्दिनार्कोदयान्तावम- शेषमिलितं तिष्ठति । यदवमशेषमित्युच्यते । अन्यथाऽमावास्यान्ते यदवशेषं तत्तदर्कोदयमावास्यान्तयोरन्तरं भवति । पृथग्गतमेवाचार्येणानीतम् । यतः विदिनान्य व सावनानि कल्पितानि । एवं च ते अमावास्यान्तानन्तरा कदययोरन्तरं शवावेव संवीतम् । चान्द्रसावनदिनानामन्तरं चावमांशैः संग्रहीतं भवति । तत ऊर्ध्व खिसावनदिनैः संग्रहीतं तावत् यावदर्कोदयं । तत्र दिने यत्र दिने रविमण्डलान्तो भविष्यति । त्रप्रतिपदकं यत्पुभूति (१) था. पुल के "एतेन च विभज्यते ” इति वर्त्तते । (२) , ॐ ततः पश्चात् राश्च द्वि कलशेषद्वयं ” इति वर्तते । (३) , ‘‘प्रथमोकदयस्य (४) , " रविमण्डलस्य च भ मध्य "
