मध्यमध्यायः ४७ लङ्कायामुदयास्य स्त्रं समरेखास्त्वं तस्मादपरतः पश्चिमे देशे अध्वोत्थाभिः घटभिः देशान्तरजाभिः घटीभिः (१) ‘‘सवितुरुदयः । समरे खादेश स्थित- जनानां सूर्योदयात्” प्रथमं वा सरेशप्रवृत्ति बासरेशो वाराधीशोपलक्षितो वारः तस्य प्रवत्तिः श्रेया। तेषु देशेषु सूर्योदयः पश्चाद् भवति । वारप्रतिदंशान्तर- घटीप्रमाणेन पूर्वं भवतीत्यभिप्रायः । (२) “समसूत्रम् पूर्वदेशे समरखादेश सुर्योदयात् प्राग्वासरेशप्रवृत्तिः। पूर्वदेशेषु समर जननॐ सूर्यादयः पूर्व देशान्तरवटीप्रमाणेन वारप्रवृत्तिः पश्चाद्भवतीत्यभिप्रायः । समसूत्रात् पूर्वदेशे समरखयः । एवं देशान्तरनाडिकाभिः दिनचरप्रवृत्तिविभागो दर्शितः । साम्प्रतं चरदलेन तद्विभागं दर्शयति उत्तरार्धेन ज्ञेयेत्यादिना । यास्यगोले चरशकलं चरदलं तदुभवैरसुभिः प्राणैः प्राणभूतैः सूदयात् प्राक् दिनवारप्रवृत्तिज्ञया । सूर्योदयः पद्याद्दिनवारप्रवत्तिः पूर्वमित्यर्थः । सम्यगोले तैरभिः सूर्योदयात् पश्चाद्दिनवारप्रवृत्तिः । सूर्योदयः पूर्वं दिनप्रवृत्तिः पश्वादित्यर्थः । सश् --- प्रवृत्तिरिति वासरस्य दिनस्य तदशस्य वारस्य च प्रवृत्तिरिति वाऽर्थः । इयं चरदलदेशान्तरनाडिकाभिर्युतिवियुतिवशाद्योगवियोगाभ्यामुभयोर्वासरतदीशयो: स्पष्टकालः स्फुटकाल प्रेत्य थे: ॥१३॥ एवमानतेनाहर्गणेन प्रदर्शितैरुपायैश्च सर्वग्रहणां मध्यममानेतुं द्रुत- विलम्बितवृत्तमाह । दिनगणे ग्रहमण्डलताडिते. (२) कादिनसावनवासरभाजिते । भवति स युचरो भगणादिक्षः --. सवितुरुद्वमने खलु मध्यमः ॥१४॥ (१) 'सवितुरुदयत। समरेस्वत: पश्चिमदे एस्थितजननां सूर्योदयत्" इधवं साधु प्रतिभाति । (२) ‘समसूत्र। एर्वेदे सूर्योदयत: पशइसप्रवृत्तिः तत्र” इति चैवं साधु प्रतिभाति । आदर्भात चाशुद्धमिवाभाति । (२) मू, पुतले ‘कुदिनसवनवासरमजिते” इति पाठः ।
