१२४ सिद्धान्ततत्वविवेके स्पष्टाधिकारः १२९ अयन्त र ज्याय धन त्वमन्यतर लघुचयोनत्वे न सि इमत स्तहे . एवमन्तरज्यासाधनेऽपि । तभिन्नज्यामितैवान्तरध्याऽन्यतर- परीत्यादृणवं तु तद्वभिन्न लघु चापगत्वेन सिदन विरुद्धमिति चपोनत भिन्नचाप स्य ज्यारूपा । अन्यत रज्याया अभा धीमतोद्यम् । तभिन्नज्यायाः सत्त्वे चास्ति । ततः पूर्वानुपातेन साधिताऽन्त एवमेवज्य नयनेऽन्यतरश्चैक्यज्यायोगोऽन्तरध्यानयनेऽन्यतरा रज्या स्थल तरज्यान्तरं स्वीकृत्यापि तदैक्यतदन्तरज्ययोः सिद्धिरेवं बहुध अन्य तरज्यापरमत्वे तु प्रत्यक्षसिद्धत भिन्न कोटिज्यारूपन्ति यभिप्रायेण वदन्ति । रज्यया वक्तापेक्षया वियोज्यवियोजक वैपरीत्यादृण वे न सिहाया तेन तदभिप्रायान्यार्थमधदेव द्वितीयानुपाते यत्किञ्चित् उक्तानुपानान्यतरकोटिज्याया अभावादसिद्धः । न हि तदीत्य स्वरूपतरस्थूलबभन्त्य भ्रमन्तो यत्किञ्चित् प्रलपमान नितरां संजाताऽपि शून्य मिताऽन्तरध्या युक्ता । निरस्ताः तत्र स्थूलमन्तरज्ययोः शून्य चयगतसिग्नकोटिज्यारूपः। अथैतदीया लाघवेनैवोपपत्तिसिद्धिः योरन्तरस्य त दुभित्रकोटिज्यधनस्य सुमन्तरज्योन स्यूलान्तररू स या हि अन्यतरत्रयाया अभावे तद्भिन्न ज्यायाः स वै तद्भ प वे न सिधस्थ परम त्वात् ततो द्वितीयानुपाते न सिद्स्यपि मज्यमितैक्यज्याऽपि बमुचिता । तत्र ज्याया अभावे तरकोटि तदूपवेन तत्पूर्वानुपात जस्थूलान्तरन्यायां विहीनं सूक्ष्मान्तरया ख्यायाः परमरवेन त्रिज्यामितागतरकोटियथेयं त भिनऽयमि स्यादित्येतद्वियोज्यवियोजकयोः पूर्वरूपयोरेवान्तर मन्तरयेत्युप तैक्यज्या लभ्यते तदेष्टान्यतरकोटिज्य या किमिति लभेक्षयाऽति पन्नम् स्थू ला । अन्वयव्यतिरेकाभ्यां तदसिद्धः। अन्यत रज्यापरमत्वे तूक्त अत्र वयं तु ब्रम ये त्व स्थूलशून्वै क्यध्यात्वेऽपि सूक्ष्म प्रत्ययं तद्भिरनकोटिंज्याभिी समावनौ हि त्रिज्याब्यासाञ्चन वृत्तं कृत्वा त चक्रकलाद्वित्तं यज्यऽस्ति । तदन्तरं हि परमं तद्भिन्नकोटिज्यामित न । तच्यू समचतुर्भागानेन पूर्वापरयस्योदग्रेखाभ्यामङ्गितं च विधेयम् । न्थस्यू फैक्यज्यायां युतं स्वै यज्या तङ्गिनकोटिज्यामिता स्यात् । तत्र पूर्वरेखातः सब्यक्रमण लघुचाप ज्यामपस ब्यक्रमेण बहच्च यज्य च भुज रूपी परिधि स्पृष्ट दत्वा लघुचाप सम्बन्धिको अन्यत्रापि तसिध्यर्थमनुपातः । त्रिज्यामितान्यतरययेदं टिज्या च लघुचाप ज्या प्रदक्षिणोत्तररेखापर्यन्तं कार्या । ततो तडिन्न कोटिज्यमितमन्तरं तदेष्टान्यतरज्यया किमिति लब्धमिष्टं स्थूलसूत्रे क्षज्ययोरन्तरं सूक्ष्मम् । अन्वयव्यतिरेकाभ्य तकिः । हहवषज्य मूलस्पृष्टपूर्व रखप्रदेशाल्लघुचज्यातुल्यरेखा च लघु तरपूर्वानुपात ज स्थूलै क्षज्यायां युतं चर्म ज्येत्युपपनमै कवच चापकोटिज्यारखावधिका कार्या । तद् खादचिणोत्तरखान्तरं यजीवोक्तम् सहचापकोज्याऽस्ति । ततः परिधिस्पुष्ट न पुत्र हवषज्याग्रयस्ति धेरै खा च कार्या । / १६
