८७ ४६ सिद्धान्ततवार्विके । मध्यमाधिकारः । सौम्यश्न वाद्याम्यदिशीह याम्य एवं भगोलश्रयतोऽन्तरस्थः ध्रुवच सौम्ये किल सौम्ययास्यम् ॥ ३११ ॥ कदम्वकाभ्यां चल लखेटगोलाः ॥ ३१६ ॥ भांशैः ३७ परं प्राक् चलितो भग। ल स्तत्कीलकायां सुधिया विधेयः । भगोलरशिष्टत्ताः स्युः समसूत्रेण वाक्षिकाः । की खखगोलस्थिताः खखक्रान्तिवृत्तं तदेव हि ॥ ३१७॥ कदम्बकाध्यामिह खङ्गभाग स्तद्लष्टत्तं किल राशिषुत्तम् ॥ ३१२ ॥ गोल सीतिबोधार्थं मुख्यं तङ्गोलकत्रयम् । तद्दशांशः किल राशयोऽजात् कार्यं वस्तुप्रतीत्यर्थे त्यक्वा पूर्वोदितं बुध ॥ ३१८ ॥ सप्ताश्विभिश्चाश्विमुखानि सन्ति । इति गोलबन्धः।। प्रत्यंशमत्रापि कद्वयुग्म वृत्तानि कार्याणि शराययति ॥ ३१३ ॥ दिग्देशकातैर्ब हुधऽन्तराणि असंख्याताराश्रयगोल कोऽयं स्थलानुपातैर्जनितानि यानि । कदम्बकाद्यञ्जिनवत्तमत्र । मध्यस्फटीयास्वरगोलम्रय भट्त्तवत् तच्च चलं ध्रुवाख्यं मान्दोच्चपातादिविचित्रगत्या ॥ ३१६ ॥ तङ्ग' ध्रुवस्यानगतं ध्रुव क्षम् ॥ ३१४ ॥ सुस्थं लया स्युर्गणिताङ्गानि पूर्व भस्य(१) ततो वयः स्खदेशस्य ततः क्रमत् । सर्वाणि तन्मिथितमेकमेव । कायः शिल्पविदा गोलाः सुसाध्या अन्यथा न ते ॥ बह्वन्तर बहुकालजं त (२) भदृतस्य चलांशकानां ज्ञानं त्वशक्यं हि नृणां यतोऽत्र ॥ ३२० ॥ त्यव गतिं तां ध्रुवगां सदाऽऽहुः । कस्यान्तरं कुत्र च तत् प्रदेयं विशेषशरणः । न ज्ञायते तन्न लि कोक्तितोऽपि । (१) गोल इत्याध्या । लोकेऽभिमानात् कथयन्ति मूढः (२) जीर्णः प्राचीना। । कालान्तर वीशमहो न सत् तत् ॥ ३२१ ॥
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/५३
दिखावट