यध्यसाधिकारः ।। ६५ ६४ सिदान्ततत्वविवेके । परं शक्रौ न यतस्तयोश्च भिन्नानि कल्पवमयोजननि ॥ २१५ ॥ खकक्षिक योजनमान तस्त चक्रमकक्षाप्रमितानि सन्ति । कल्पयितैयैर्भगगणैर्जुहोत्यै स्तदुदृतं स्यभम ता च तस्य ॥ २१६ ॥ मध्यखकक्षाभिधमेवमेत विभाजितं स्वैः कुदिनैश्च सा स्यात् । दिनङ्कषा योजनजा ग्रहाणां गतिस्तया(१) प्रत्यहमाव्रजन्ति ॥ २१७ ॥ अथ खखगोल स्थिताकाशमध्यं कुकेन्द्राच्च यावहूतं यच्च सुषम् । भवेन्मध्यकर्णाभिधं तन्मितेन भवदासखण्डेन यन्मण्डलं खे ॥ २१८ ॥ तदेव खमध्याख्यकक्षाभिधं तत् प्रमाणं ग्रहणूक्तकं शास्त्रग्रहणम् । सदा यप्रमाणदिनेहोश्च विस्वा श्रयं मण्डलं मध्यगत्य चलं प्रक ॥ २१६ ॥ " ख(१)त्रयाधिद्विदहनाः कक्षा तु हिमदीधितेः। चन्द्रजस्याङख डिव्रिकृतशून्येन्दवस्ततः ॥ २२० ॥ भृगुजस्य च सप्ताग्निरसाब्धिरसषड्यमाः । सितदूच्चसंसिद्धः सौर तत्कविकोदिता ॥ २२१ ॥ ततोऽर्कस्य खखायैकनि त्रिवेदाः कुजस्य तु । अङ्गन्याद्वषड्वेदभूनागाः कथितास्तथा ॥ २ २ २ ॥ छतर्तुमुनिपञ्चद्विगुणेन्दुविषया गुरोः । पञ्चगणाजिनागर्तुरसायकः शनेस्ततः ॥ २२ ३ ॥ भानां२) खखखशन्याद्वसुरन्धशराश्विनः'। कक्षा तीक्ष्ण रुचेरेव भमण षष्टिसं गुणम् ॥ २२४ ॥ सर्वोपरिष्टाभमति योजनैस्तङ्गमण्डलम् । । ततः प्रवक्ष्टष्ठस्यो ब्रह्माण्डस्यास्ति गोलकः ॥ २२५ ॥ विशेष शरणः। (१) २२०-२२४ औो. पूर्वार्ध यावत् सूर्यसिद्धान्वस्यैव वचनानि । चन्द्रादीनां मध्यकक्षा । चं. क. = ३२४० ० ० । बु. क. = १०५३२९ । शु. क. = १६१४१३७। र. क. = ४३३१९ ०। भ. क. =१४६९०९ गु. क. ८९१३७५७१४ । श. क. = १२७६६८२५१ । भ. क. = २५९९० ० ० ० ।। (२) "भान रविखशून्या-इति सूर्यसिद्धान्ते पाठः प्राम६क इति । यतो-ऽर्को भषष्ट्यंशः” इति प्रामाण्यादुत्तरार्धमुपपद्यते। ततः 'खखखशून्या-” इत्येव पाठः श्रेयानिति । @ । विशेषशरणः । (१) इत्यादिकक्षाविषयकं भास्कराचार्यांनुसीरामेण । ८॥
