५२ मध्यमाधिकारः । ५३ जय व परिधेर्वर्गवर्गात् खट्टेन्दुभाजितात् । पदं क्षेत्रफल (९) चाऽस्मात् परिधिस्तु वितो मतः ॥१५७॥ पदं(२) रेखात्मकं ग्राझी वस्तवं यदि चान्तरात् । पदस्यनयनं खेटं तर्हि तङ्गणितात् कुरु ॥ १५८॥ रामा(३)नवाबध्यब्धयेऽर्की दशानां मूलमुच्यते । रुपव्यासे तु परिधिर्दशमूल मितः स तु ॥ १५६ ॥ इष्टव्यासेन गुणितः स्वेष्टव्यासे प्रजायते । विशेषशरणः । तत्र त्रिम व्यासस्त्र प्रमाणे वृत्तं त्यक्त्वा शेषकं यच्च तन्न ॥ १५२ ॥ किञ्चिन्यूनैः सर्धन।गैः ८। २४। ४५ । ३८ र्विभागै नतः सम्यक् भास्करोक्तप्रकारः । व्यासाधुत्तस्योदितः सम्यगस्मा दाक्तो दिऐखिकामूलरूप: ॥ १५३ ॥ चक्रलिप्ताटतौ के ॐ चिद्रसाद्यष्टाङ्ग-१८०६ विस्तरम् । नियतं कल्पयित्वऽज्ञः सरे स्थूलस्वदूषणम् ॥ १५४ ॥ वदन्ति शिल्प वित्प्रोक्तटत्तसंमपनादिह (१) । शुद्धसौरप्रतीत्यर्थं कुरु तन्मुखभञ्जनम् ॥ १५५ ॥ व्यासस्य वर्गवर्गाच्च पञ्चघदष्ट दष्टभजितात् । पदं क्षेत्रफलं(२) ज्ञेयं फलादयसे विलोमतः ॥१५॥
- अत्र विशेषः।
श्रीसूर्यसिद्धतटीकाकारेण रङ्गनायाभिधेन स्वकृत टीकायामुक्तम् । विशेषशरण । कृतपाटीगणितोक्तसूत्रथैर्युतं विलेयं चिह्नितं कार्यम् । इह परिधिप्रमा णम् १८८।२९ । ४५ । ३६ एन्भितमायाति । त त्र त्रिनव्याससूत्र- प्रमाणं १८० वृत्तं वृत्तखण्डं त्यक्त्वा शेषकं किञ्चिन्नैः सार्धनागैर्वि भागैः (समामिति शेषः) यत् तत् न, तत्समं शेषं "यसत्रगदश गुणात् पदम्” इत्यतो न भवतीत्यर्थः । अवशिष्टं स्फुटमिति । (१) वाङ्मात्रमेव भट्टशरणम् । (२) व्यासवर्गाद्दशगुणात् पदाभियत व्य xठ्य य° अत उपपन्नम् । x ५ १६ (१) प = व्य या X व्या १६ ४ १ अंत उपपन्नम् । १६ (२) वास्तवं पदं मूलं रेखरमकं ग्राह्य बुद्ध्या ग्रहणीयं शेयमि यथे । यदि चान्तरात् यत् किञ्चिदन्तरं स्वीकृत्य पदस्यानयनं खेटं साभीष्टं तर्हि तद्गणितत् तस्यासन्नपदस्य यद्गणितं तस्माद्गणितत् । वयथः । (३) षष्टिवर्गगुणादङ्गात्"इत्यादिवक्ष्यमाणविधिना रामा नया- व्धय' इयाद्यङ्ग । उपपद्यन्ते । प. = व्य x { व. फ. घ्या. प ज्या ज्य।’४१
