४४ सिद्धान्ततवविवेकस्य शपासना । ४५ न्यंश एवाशांशः देशयोरन्तरं सांशः दिगंशकोटिशाना फन्नवृत्तोयनतांशद्वार वरं ज्ञात्वा हर क र्णा दिगंशज्य भज स्तदा दृग्ज्य कर्ने क इति भजफलं कृत्वा तदक्षांशसंस्कारा कान्तिफलदं ।रा कान्तिः साध्य तेऽक्षशः स्युस्तदन्थदेशस्य यपपन्नः । यो देशयोरिति स्पष्टमाकरे । (१शशांशस्वीयदेशादिति। अत्रान्यदेशाश्वशास्तक्र न्यंश लम्बांश युज्यसि। स्वजांशान्तरं चि द्यरात्रवृत्तीयं नत म्। ततः फलवृत्सयनतद्वारा हर ज्ञात्वा कान्तिफलं भुजफन्तं च ज्ञात्वा तदानीतभुजद्वारा दिगंशाः साध्याः । भजफन्नवृत्तन तशज्यावर्गयोगपदं देशयोरन्तरज्य तच्चापं तदन्तरमन्यदा करे स्पष्टं तद्विदम् । (२) अथ सममण्डनयभावानयनोपपत्तिः । लगं किल गो सन्धिस्तस्मात् क्षितिजं नाडोमण्डलं भवृतं भवृत्तमेव । तथेः परमान्तरं त्रिभे दृग्गतिः परमापमः । भवृत्तसमवृक्क्याद्वृत्तं लग्नं यावकर्याः क्षेत्रांशाः । कुजं यावत्समवृत्ते भुजोऽपमांशाः स्वस्तिकाननं यावत्कुजे लग्नाचा विषुवांशः स्युः। या वाहुजी या विषयांशकानामित्यनेन ये क्षेत्रांशस्ततस्तइ जांशाश्च ते खाद्यश्रुतिबाहुरूपाः सध्याः। अत्र यया भवृत्तसमवृत्तैक्यत्व सिकस्थसमचिन्नवृत्तावध्यन्थे तदैक्यादेव श्रुतिबाह सायै। तत्र भुजो वि अद्यवाहुशेषांशयोगान्त रसिइस्तं नग्नाग्रारूपं भवृत्तसमवृत्तयः परमान्तरं हानिं च परिकरयोक्तवदन्यै श्रुतिबाह साध्यै तत्र भुजन्त शङतलाणमिद्धः समवृत्ताद्भव- स्य यो चि कांस्तदा।द्यकणक्यन्तरलग्नभावान्तररूपं न ने युतं भावः स्याद्दीषयासनाविचारोऽत्र दृष्टान्तगाल सन्दर्शनादतिप्र Iऽस्ति तद्विदाम् ॥ (१) खेचरं हि परिकल्प्य खमध्यमिति । अत्र सबिभग्रहो लगं तदा त्वयनवलनज्यास्ति न। डोक्रान्ति वृत्तान्तर्गतत्वात् तद्यथा । । लम्बज्याकोटैत्रिज्याकर्णः क्रान्तिज्याकोटी। कः कर्ण इति अघा अत्र लम्बज्यैव ग्रहज्या । लग्नक्रान्ति ज्य। स- त्रिभग्रहकात ज्या फलितमत्रायनवननानयनोक्तमेव । (२) अथ सन्धिग्रहवासना । भवृत्तसमवृत्तैक्यं सन्धिः तदवधि मेषादेरनुलभं सन्धि च लग्नमप्यनुलोमगं तयोरन्तरमद्य कर्णः लग्दस्थिते सन्धं क र्णयुक्तं पृष्ठ स्थिते कर्णनं लग्नं स न्धिगचः स्यात् सस्यद्वकप सम्यगस्त याम्यदुकक्षेपे याम्य गोने लग्नदग्रे सन्धिर्दिवैपरीत्ये तयोर्लग्नात्पृष्ठे सन्धिरित्युप पनं यथोक्तम् । (४) अथात्र सिद्धान्तशिरोमणिस्थ इति । गोले खमेषादेर्वि नमं पातोऽस्ति । स च व्यस्तायनांशसंस्काराद्यार्कगोलसन्धेः कृतः । राहुस्तु क्रमायनांशसंस्कारात्तसन्धेरनुलोमं कृतः। ए. कस्थानस्थत्वात्तयोश्चक्रे चक्राद्धं च व्यस्नायनांशसंस्कृतं तत् मे- पादेरर्क गोनसन्धिः स्यात् । तथा ततथिभे स्खायनसन्धिरप्य स्ति । विवृत्तक्रान्तिवृत्तैक्यं पातो राहुस्तदग्रे विवृत्तात्सैम्यक- दण्बदिश्यस्ति पृष्ठे तु तन्नियतं याम्यकदम्बदिश्यस्ति । अथाद्या (१) ३७९ पूढे १३८ औोकस्यं (२) ३७९ पुढे १४२ शोकस्य (3) ३८१ पुढे १५१-१५२ शोकयोः । (१) ३७° पूरे ७७-७८ थोकयोः (२) ३७६ पृढे १११-११२ धोक्यो
