३८ सिद्धान्तत स्वविवेकस्य शेषवासना ३९ देवीस्थक केति लवधस्य चापं नतशशेषु एदं दृग्लम्बनं स्या दियुपपन्नम् । (१) अथ प्रताधिकारे वासना। मध्यमपातासनाई रात्रका स्ल चन्द्रकपातः साध्याः । तत्र चन्द्रकान्याः स्फुटास्फुट योः स।स्ये स्पष्टपातकालः क्रान्त्यर्थं त्रिज्ययाभ्यस्ते इत्याद्यु त्यानंतदोःसम्बन्धि चापान्तरस्याप्यभावस्तत्र दृष्टः क्रन्योर स।स्यात्तदस्य स्पष्टपातकाल आनाथ तदासनत्वलाभधिया तरकालतः पातगतगम्यलक्षणक्रमात चपान्तरितः पूर्वं अनः तरं वा चन्द्रः कार्यः स च यत्कलिकस्तत्काले रविपानावपि कथं। तवेवं चापातरमेव चन्द्रचलनं तदनुपातसिद्धे पाता र्क चलनं चेति तद्दनात्ते तात्कालिकाः स्युः। अथात्रापि स्फु ट|स्फुट चन्द्रार्कक्रान्तिसाम्याभावे प्रोक्तचापान्तरतुल्यचन्द्र चालनन्तरितकाले पुनश्चन्द्रार्कपाताः साध्याः एवमसकृदुत्त रात्तर पातकालसद्भवन तद चापान्सरमल्पं स्यात् । यदा त भावस्तदा तु तक्रान्त्योः समत्वात्स एव स्खस्फुटपातकाल इत्यु पपन्नम् । सैरे चापान्तरितश्चन्द्रे। विदितः पातस्य दूरत्वे। आ सत्वे चापाद्वीन्तरित इत्यसकृकरणत्फलितं त्वेकमेव पात स्थाने । गतगम्यतानयनयुक्तिस्तु भुजवृथा क्रान्त्युपचयस्त इसे तदपचय इत्यजपदे क्रग्युपचयोऽयं पूर्वं त्वपचयः समपदेऽये त्वपचयः पूर्वमुपचयः । एनेन ओजपदे अकदिन्दु क्रयधिकन्वे समपदे तदपत्वे च गतं क्रान्तिसस्यं तद्वैपरीत्ये एष्यमिति च स्पष्टम्। अत्र स्पष्टक्रान्त्यभावस्थाने यदारम्भरसन्नः स्फुटक्रन्सिदिकस्थिनेन्दुसम्बन्धितद्दिकमेवोचितमिति मध्य क्रान्तिदिकस्थितस्पट क्रान्ते। तदेवेन्दोः पदं अन्यदिकेऽन्य दिकमित्यपि। अर्केन्दुश्चक्र चक्र ईथोगेऽन्तरे वेत्यस्ति द्विविधं क्रान्तिसस्यं विषुवद्भन्नवृत्तस्थे योगजमार्षप्रामाण्यसिद्धम् । अन्तरजमनार्षमप्रमाणम् विषुवडुन।सन्नस्थे द्वयमपि प्रमाणं आर्षप्रामाण्यात्। विषुववृत्तयभिन्नपर्श्वस्थचन्द्रार्कवशादैर्धते योगजः । एकपार्श्वस्थचन्द्रार्कवशादन्तरजे व्यतीपातोक्तः । एकपार्श्वस्थयोर्वशतो योगज्ञो भिन्नपार्श्वस्थशतेऽन्तरज इति स्पष्टम् । (१) अथ प्रश्नोत्तरवासना। त्रिज्य।क्षभानति । ग्रचधिष्ठित इझण्डजं विषुववृत्त यत्र ननं ततो यच्छद्वस्तनं तत्तुल्य एव भुजोऽाया अभावात् । छायाकर्षवृत्तो यस्तु पलभरूपस्तत्र दिज्यभुजे त्रिज्याकर्णस्तदा पलभभुजे कः कर्ण इति फलं भु जाग्रत्स्कुकेन्द्रवध्यन्तरम्। तामिष्टपलभ मचा तसाधित पल कथं इष्टपलभाभुजस्तदा त्रिज्यक क इत्यनुपातलब्धेष्टाक्ष ज्यायाश्चापमिथक्षांशाः इवृत्तस्थखमध्यविषुववृत्तान्स ररूपाः । विषुवश्चान्तरेऽभीष्टक्रान्त्यंशः खमध्यगुडान्तरे नतीशाः छायाशङ्कयुक्तः स्युरियुपपनं यथेक्तम् ॥ (२) एकान्यदिके इनि। एकाञ्चरात्रवृत्तवशेन समापमत्वे नरयोनेि शतभजयोरसमत्व पतभाशानवासना । पलभा मानं यावत्तावत् या १ द्वादशकोटै पल्लभ भुजस्तदा नरकट । क इति शङ्कतले याम्ये यापन की यादिन। १२ १२ भुजसंस्कारादत्र खस्खाग्रा शानमिति द्वयोरुत्तरैकगोले उत्तरभुजयोः सममण्डलदुत्त (१) ३६२ पृद्धे, १८ २७ धोकानाम (१) ३६४ पृष्ठे, ६ शोकानाम् (२) ३६४ पृढ, १ १२ शकानाम्
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/३२९
दिखावट