सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/३२५

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

सिद्दान्ततत्वविवेकस्य शेषवासना ३१ कर्ण इति वृधत्वेवान्तर्गतं लघुक्षेत्रं कदम्बवृत्ते अन्योपम एको- भुजः श।धं हितयो भुजस्तस्कर्णस्तु विषुववृत्ते गोनस न्धि इयन्तरं आद्यस्तत्साधनं तु पृचत्रभुजे वृक्कर्णस्तदा। लघुभुजे क इति स्पष्टतरम् । अन्यापमज्येति । भवृत्तविषुववृत्तयोः स्वगोलसन्धेस्त्रिभे प रमन्तरं जिनशतु त्यं तज्ज्यया त्रिज्या कर्णस्तदान्योपमज्या भुजे कः क र्ण इति तच्चापं वा इत्युपपन्नम् ॥ अथान्योपपत्तिः । बिम्बगतकदम्बवृधुववृत्तान्तरं विषुवहू नेऽन्यसंशः तत्र स्पष्टपम एको भुजः अन्यसं शो द्वितीयः । त कर्णस्तु स्पष्टान्यपम इति ज्ञानचापशेनैकभुजकणीदारान्यभु जज्ञानं तत्प्रथमप्रकारतः सुबोधम्। यद्। अन्यग्रचकुजे बिम्ब गत कदम्बवृत्तध्रुववृत्तयोरन्तरं सत्रिग्रहक्रान्तिभुजः विश्वाद् ध्रुव।वधि स्पष्टपमद्युज्यांशाः कर्णस्तत्कोटिः कदम्बवृत्ते। तसा जात्यात्तदनुपाततः स्फुटान्यापमकर्णान्यसंज्ञ ज्ञानं सुबोधम् ॥ अथ वा ज्ञात कर्णभुजाभ्यां द्वितीयप्रकारेणान्यभुजस्यान्यसं शस्य शानं सुबोधम् । अत्र विश्वयथुववृत्तावधि स्वगोलस र्भमृतेऽन्तरदृग्गुलुः विषुववृत्ते तु तद्विषुवांशास्तेनाद्यान्यसंस्का रादृग्यविषुवांशः प्रथमपदस्थे गुचे । स्वस्खपदक्रमत्तान् कृत्वा नद्यत्ययाद्गच च स्वस्खपदक्रमतः साधयन् । अथ यद्यत्र आद्याधिकोऽन्यो वियोगसंस्करे स्यात्। तदाद्यपदस्थोऽन्यपदे स्यात् । अन्यपदस्थ अद्यपद स्यात् । परस्परं द्वितीयनीययो रप्येवं स्थितिर्दग्ग्रचस्य तदृशत एवोक्तवदृग्रञ्च सिद्धिरिति स्पष्टं गोत्रसंदर्शनात् । इग्गुलुगुञ्चन्त रकान चि निरते हुकर्मका चरन शानवासननिसुबोधाकरत एव करणशनम् । अय या दृषचज्ञानार्थं ग्रचबिम्बभोगस्थषुववृत्तयोर्विषुववृत्ते ऽन्तरं ह्य वर्मकालः तद्भोगजविषुवान्तरैक्यं दृशुचविषुवtशा एव व्यक्त स्तश्च ययात्स ज्ञानमतिस्पटं तद्विदाम् ॥ ९) अथ विवग्रहादयनदृग्रहानयनवासना तद्विषुवtशन यनझरोच्यते । अथ स्खगोलसन्धे धिम्मीयचलवृत्तविषुववृत्तयो भंवृत्तविषुववृत्तरूपयोः परमान्तररूपखटपमः परक्रान्ति - रूपः विश्वपच एव गचः स्पष्टक्रान्तिरेव क्रान्तिः । अत्र विभ द्युमैर्येत्यनेन तद्विषुवांशज्ञानं सूपपन्नम् । एवं क्रान्तिवृत्ते - गुच एव गुचस्स डियुव(शज्ञानमुक्तवदेव सुगम्यम् । एकधुववृत्त सम्बन्धाद्योः समा एव विषुवांशाः स्युः । अथैतेभ्यो जातेभ्यो या। बाहुजीवेत्वनेन दृग्रञ्चज्ञानं प्रपदशनवशतः सुबोधम्। विषवच्चनवृत्तयोः परमातरं नवत्यधिकं तदा दृशेऽन्यपदे स्यात् । आद्यन्तयद्दितीयतृतीयोर्यत्ययतः स्यात् । गोले व्य तमिदं बुधान इग्गुलुगुचयोर्विषुवांशान्तरं इक्कर्मकालः । पशे ग्रचोदयात्तेन कलेन दृग्ग्रछदय इति स्पष्टम् । (९) या चलशिख चरादिति । बिम्बीयायनवचनसाधनार्थं त- ते ध्रुववृत्तं कार्यं कदम्बवृत्तं तु प्रचेत्यमेव तयोरन्यग्रकुजे सत्रिराशिक्रान्ति ज्यैव गुच्यनवचनोक्तो भुजः बिम्बीययुज्य कर्णस्तकोटिः कदम्बवृत्ते तवृत्तयोस्त्रिभेऽन्तरे तु बिस्मथकुजे अयनवलनज्यत्यनुपाततः स्फुटा स्यात् ॥ (२) आयनं चि वलनमिति । भवृत्तगुचभोगनिभे कदम्ब (१) २६१-२६२ पृष्ठयोः ८४-९५ ओोकानाम् (२) २६२ पूछे, १६-१७ शोकयोः (3) ३६२-६३ पृषयोः ८-१०१ ओकानाम्