सिद्धान्ततवविवेकस्य शेषवसन । ७७ (१) अषगण सैकनिरेककरणवासना ॥ वर्तमानमध्यमतिथिर्यमध्यवर्योदयेऽस्ति तदुदयेऽहर्गणः सि इः । स्पष्टतिथिर्यन्मध्यसूयेदयेऽस्ति तदुदयेऽवर्गणोऽपेक्षित स्तियोरन्तरं चन्द्रार्कमन्दफनसंस्कारोत्पन्नः कालस्तत्संस्कर णदेव वारस्यान्तरं कदाचिद्भवतीत्युक्तं सैकनिरेककरणं सुयु- क्तम् । अत्रोदयशब्देन लङ्घयामधो याम्योत्तरवृत्तस्थो मध्य मार्कोदयो ग्रह्स्तेन स्नझमध्यार्द्धरात्रस्थः स्ववीरेऽवर्गणस्तदु त्पन्नमध्यमग्रह। अपि तत्रस्थ इत्यर्थः । (२) अथाहर्गणे मध्यमसावनेनेत्यादि । चल शिसंस्कृताउँकमध्यगतिकन्नोत्पन्ननिरक्षोदयासुयुक्तैक- भभ्रमो चि एककदिनान्तर्गतं नक्षत्रम् । तस्यएसवनामि त्याहुः। कल्पनुपातमहं तु केवलार्कमध्यमगतिकन्यातुल्य सयुक्त कभभ्रमरूपं मध्यमसवनाख्यमाहुः। स्पष्टसावनसद्वा- हर्गणो लमध्यकोदयकानस्थो मध्य।त्पन्नस्तदासनकालस्य इति स्वीकृत्य स्पष्टज्ञानादागताङ्र्गणो मध्यममानसिङ्ग इति स्पष्टार्थमुदयन्तरदनमामनन्ति । षष्ट्य घटन भदिनं सदा तद्वति तुल्यासुयुतं खरांशोः। स्यान्मध्यमं सवनमेवमब्दे तत्सङख्यक भभ्रमतो निरेकेति ॥ निरयणवर्षादै। स्पष्टं वदता गणितेनानयने विनैवोक्तमध्य मसावनमनं यथायनशान्चितमध्यमानोरित्यनेन मध्यमसा घनमानं गृहीत्वा तरुस्पष्टान्तरवशाखोक्तिदुर्थः सायनवर्षादि तः पदाद । पदान्ते उदयन्तराभाव उक्तऽन्यत्र तत्सद्भावः कथं सङ्गच्छते । प्रथममत्रोदयन्तरमेबालकं तद्यथा । अथैकोदय काले अनुपागतः सावन नाशवश्चास्ति । तत्र सवनो वा स्तव एव नाक्षत्र ह्यवास्तव इत्याकरऽस्ति स्पष्टम् । यद्यवास्त वतुल्यवास्तवनाक्षत्रकन तदासन्न तु स एवागतसक निरवयवयवनोऽन्यमनादस्मि । अहमित्याशङ्कामु गणन या सिद्धत्वात। तेन लद्दयतदासनकालि कथस्तवास् रेवन्तरं वास्तवमपि परं न तत्तत्कलिकाहर्गणयोः कथमप्य न्तरम् । यदि बलात्कस्यते तर्षि तत्संस्कारतोऽवर्गणस्थोद ये नदि कथं चिन्निरवयवत्वेन संसिद्धिः। वस्तुतस्तु यतदर्गण योर्भिन्नमानमिद्वयोर्भिन्नकालि कयोः सायनजात्यन्तराभावाद न्यजात्यन्तरभ्रान्तिः। नचि च दयासन्नस्थले वास्तवावर्गण वगमाऽमक यस्य तदस्वन्तरसूत्यवास्तवसावन न संस्कारादु- दये वास्तवाच्यः स्यात् । वस्तुतस्त्वेककालिकं सदसदस्वन्तरं विदं भिन्नकलिकयोः सवनयोस्तवावास्तवयेरन्तरे प्रक प्याचर्गणेऽन्तरितस्तद्दशाङ्ग क्षेऽप्यन्तरित इति मत्वा मढाः खस्यार्षादुत्कर्षे प्रकटयन्ति । किञ्च स्वमेषादेर्मध्यगतत् स्थ चलनेनैव मध्यार्कस्योदयस्थत्वनिश्चयवृष्टित एकतािवर्गाः काले कृतोदयान्तरमध्यर्कस्तु मध्यगतिभिन्न इत्यसत्तदुदया न्तरं नद्यश्र्गणो मध्यमसवनादन्यः किन्तु ल दूदयस्थो वा स्तव एवेति सिद्धान्तः अथ यास्तवावास्तवाखान्तरोदयान्तरप्रसङ्ग तिथ्यादिष्वनुप पत्तिवासना ॥ (१) चतुर्दशपुत्रे सप्तदशशोकस्य (२) पञ्चदशपूडे त्रिशम्मितथोकय ।
