५६८ सिद्धान्ततवविवेके महाप्रइनाधिकरः। ५६९ विवृत्तनाडीषलभैक्यसक्के कदम्बवृत्तं भट्टतौ तु यत्र । अजादितो गालजसन्धरस्मात् त्रिभे यथोयऽयनसन्धिरुक्तः ॥ १६६ ॥ भऋततद्गजसान्धतस्त। विम्बोद्भवौ तौ भवतो यतस्तौ । विम्बस्फुटक्रन्तिलवाद्यभावात् परस्वतो १६७ वि(१)द्यमण्डलन्तः ॥ ॥ भौमादिकनां स्फुटपातहीन चक्रे तु राहुं परिकल्प्य तस्मात् । स्फुटा एरेषोर्विहितौ यथोक्तया तौ स्तः स्फुटौ तद्वलयैक्यभेदात् ॥ १६८ ॥ कर्णउपयाऽऽप्त त्रिगुणेन निनी क्रान्तिज्यक स्यादनाख्यसन्धु । स्फुटपमज्या परमदुभाग थनाख्यसन्धीषुगविजात ॥ १६९ ॥ तलसन्धीन्दुजभोगतस्तद् विघ५वणायनवालनत्रयम् । । तथाऽन्तरं यन्पूगकर्किसंथे चलाढयह किल तज्ज्यक। स ॥ १७० ॥ यो गोकसग्धिर्निकृटोऽस्ति राहरुक्तं त्विदं तद्वशतोऽथ विप्रैः । कुवा विदृतेऽयनसंस्कृतेन्दु राहू तु कर्णानयुतोक्तर।हुः ॥ १७१ ॥ (१) वि०० विद्युतिमण्डलम्त इति । आद्यम्यपादेऽथ पदे द्वितीये खाङ्काधिकल्पे तु परे तृतीये । ख। इ।ल्प कोवें तु परे क्रमेणो भयत्र कर्णानयुतोक्तराहुः ॥ १७२ ॥ स्यादिन्दुविधीयसुगोलसन्धिः केन्द्रे तदूने हि विद्युतचन्द्रः । राहौ तु कर्षादियुगादिचिद्दे आद्यन्स्यपादकमतोऽस्ति केन्द्रम् ॥ १७३ ॥ तज्ज्यगुण राहुपमज्यकाऽऽप्त कर्णज्यया चापमतो विधेः स्यात् । स्फुटा१मो मेषतुलादिकेन्द्र ऽसौ सौम्ययाम्यो मकरादिषड्भे ॥ १७४ ॥ यद्युक्तराहो विपरीतदिक्स्थ। दुक्ता तु कवयोदिभषक संस्थे । आर्योक्त्यभावात् स्फुटपातसिद्ध्यै सूक्ष्मोऽप्यकिञ्चिस्कर एव बोध्यम् ॥ १७५ ॥ इत्थं च गोळयनसन्धिरूपं चपस्थसद्वासनया मयक्तम् । स्थूलानुपातेः करणप्रवीणाः प्रतारिताः प्रगणितप्रवीणैः ॥ १७६ ॥ त्रयं खचन्द्राः खभुवोऽग्नयः खं ऋतायनांशो गृहपूर्वराहुः। विधोः सदाऽऽद्ययनसन्धिसंस्थो ऽसौ भास्करोक्त्या न हि सिध्यतीह ॥ १७७ ॥
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/२९४
दिखावट