५४० सिद्धान्ततरुषविवेके महाप्रइनाधिकरः। ५४१ पूर्वोक्कइरेण हुतात् त्रिपौर्या निम्नानुजाचापमिह स्वदिक्स्थम् । अक्षांशकैर्यस्तपुसंस्कृतं त ज्यका हरी विभशीवयाऽऽखा ॥ २१ ॥ कथं भवेत् क्रान्तिगुणोऽथ दृश्य दिगंशकोटिज्यकया हताऽऽप्त । त्रिभष्यया चापक अतो ये खच्युतास्तदृण एव हारः ॥ २२ ॥ सहस्रभानौ सममण्डलस्थे नतासुदज्यक्षळघज्यकाक्षः । क्रान्तिऽथकामानयती€ % च सिद्धान्तविर्यमहं हि मन्ये ॥ २२ ॥ नतासुदोऽप त्रिभी वयाऽऽप्त त्रिज्या तथाऽक्षष्पकया विभक्ता । तद्वर्गयोरन्तरम्ळभक्ता नतासुजाता किछ कोटिीण ॥ २४ ॥ क्रान्तिज्यका स्याम्पम संपतेयं सहस्रधानौ सपपण्डकस्ये । परैरिदं चानयनं प्रयासात् कृतं स्त्रषुब्या स्वकृतौ न सत् तव ॥ २५ ॥ अक्षांशकलेन चरांशजीव आवाऽपपश्यनयनं यथोसया । कार्यं चरध्याऽर्कहता गुणः स्यात् त्रिभज्यया संगुणिताऽक्षभा च ॥ २६ ॥ तर्गयोर्योगपदेन भक्त त्रिज्या गुणनी स्वपमज्यका स्यात् । चापं भवेत् क्रान्तिरिम वि दिया चरास वोऽत्र विदां सुबोधाः ॥ २७ ॥ अक्षांशवि कान्तिगुणं विदित्वा जानात शकुं न तक लमानम् । यस्तीक्ष्णरश्मौ सममण्डलस्थे बुधश्च तं करकमामनन्ति ॥ २८ ॥ त्रिज्याऽपमज्यादतिरक्षीवार भक्त नरः स्याच्च ततोऽस्य दृग्ज्या । स त्रिज्यकाग्नी विहृत द्युमव्यो। तच्चापलिप्त नत जसवः स्युः ॥ २९ ॥ पलप्रभा(१)ळम्वगुणाक्षजीव योगं विदित्वा पल भवबोधः । (२)"कर्णस्य वर्गात् द्विगुणाद्विशोध्ये ” (१) अत्र विशेषः । त्रिज्यावर्गाद् द्विनिनाच्च युतिवर्गाऽधिको यत्र नात्र सिद्धिरतो तूने नवीन सुगम क्रियाम् ॥
- त्रज्यावहनिष्टयुते पलप्रभ
प्रकल्प्य साध्यं पललम्बजच के । तद्योगहीनेष्टयुतं पलप्रभ प्रकटय सध्याऽसकृदेवमक्षभ। ॥ (२) वि० श७--श्रीमद्भास्कराचार्यस्य ली। लाघती श्रीमत्कमलक रभट्टकण्ठलग्नेर्यश्चर्यम् ।
- वि० श०--ग्रन्थोक्तप्रकारवद् वासना सुगम ।
