सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/२७३

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

५२६ सिद्धान्ततवाविवेके- भग्रहयुयुधिकारः । ५२७ यैः सिद्धान्तधीिरोपणावथ मरीचौ दृग्रक्येऽफले खेटेषु स्वनतिस्फुटौ कुगणिताच् छया धुवस्थौ यत् । तयोगान्तरतः कृतं ध्वगतं विम्बान्तरं तन्न सन् स्पष्टोपमजातक्षमिह सत् तैस्तन बुदं यतः ॥८४॥ दृग्रक्ये सद। विम्यान्तरं स्याद् धुसूत्रगम् । तथे योऽस्ति तत्र निष्फीये वृथैव सः १८०॥ ध्रुवैकदिग्भवं बिम्बान्तरं इषमपीह न । येनवऽधःस्वटचितेऽधस्ताद्दृश्यो धवो न सः॥८६॥ सदृक्कयुक्य खगयोः स्वदृक्त्राभ्यां स्फुटेष्वोर्नयनं तु तावत् । धुबैकसूत्रे परिवाधितं तद्वशादषाहान्तरकं तयोर्न ॥८॥ तच्छस्वनं नापि तदन्तरस्थं तरसाधितेऽपि स्फुटभेदयोगे । छताऽपि खेट्युतिर्विनष्ट जाता वया कि ऊत पिरथम (१) इ ॥८८॥ एवं तदूर्धस्थित खेटयुक्त्या तवैभस्य ध्रुवसपकाभ्याम् । अधःस्थखेटेन विभेदयोगः स।यो ग्रहलैर्गणितप्रवीणैः ॥८९॥ असीतितोऽस्यापि विधाय स्थिरतां ततः । नातिलोम्नभेदेन कार्यं स्पष्टमुक्तवत् ॥९१॥ य भभुवः स्वयनकमेसिद्धा स्तं सस्वबाणा भुष सम्मुखाः स्युः । य कवला भर्धव सदा त वेद्यः कदम्बाभिमुखाः सवाणाः ॥९२॥ भखेटयोः सैव युतिर्मता पे भोगाइयोस्तारकयोश्च योगः । चतुर्युतिः स्वर्षशता कदम्ब यैकवृत्ते फळदा नराणाम् ॥९२। युतिः कदम्बाभिमुखग्रहाणां माधता भथुवकभुवत्थः । कदम्बुजे व धुवज तदक मूत्रेऽयनान्तादितरत्र बेथा ॥९४॥ दृकर्मसंस्कारितययुतेि स्तु प्रसाध्यते भग्रहयोरथायैः । साऽप्यत्र युक्ता न यतो ध्रुवल्पे ग्रहे युतिस्तैरुदिताऽत्र गम्या ॥९॥ गम्ये स्वकालं नियमेन नैवा २ = भभुवग्रहवियोगजलिप्तः खेटभुक्तिविहृता दिवसास्तैः। स्याद्वतागतयुतस्वधकने खेचरेऽनृजुगतौ तु विलोमन् ॥९०॥ धिकचमत्रायनदृगग्रहस्य । तय कदम्बमुखबणयश्च न्यूनाधिकस्वथ विभिन्नदिवान् ॥९६॥ गम्य तदीया युतिरत्र येन सिद भवेत् तद्धुकाचिकवे । (९) वि० श७--नैतत् संबोधनं संयोचितम् ।