४८२ सिद्धान्ततववैि वे के सूर्यग्रहणाधिकरः । ४८३ तुल्यलम्बनसेद्धयाऽपि तद्वशब्रह निर्णयः। वृत्तं कान्तिवृत्तमेव तथा कदम्बकेन्द्राभिप्रायेण दूषचिहस्पृवृत्तं कर्तुं शक्यो हि तपक्षे व्यभिचारो युतं यतः। १९९ नतिकोटिवापशज्यावृत्तं क्रान्तिसदृशसंशं तथैव खमध्यस्थुग्वृत्तं इति च्छादकसंछाद्यगोलयोर्भेदतो भवेत् । विजिभलग्नशङ्कवृत्तसंज्ञम् । एवं कदम्बमध्याभिप्रायेण परकोटयंश- ज्यावृत्तं च कार्यं कदम्बोऽत्र खमध्यादासन्न एवेति स्थितिरस्ति । नतिलम्बनयोः सिद्धिरभेदे नैव सा भवेत् ॥ । २०० ॥ तत्र क्रान्तिवृत्ते गर्भद्वचिद्वृत्तयोरन्तरं स्फुटलम्बनं गर्भचिह एकत्र संस्थान वश। कुभन्दू वृत्तेऽपि क्रान्तिवृत्तक्रातिसदृशवृत्तारम्त रं नतिः पृणन्तकाल तु सम नृह्यष्ट । तज्ज्या भुजो दृग्लम्वनज्या कर्णस्तद्वर्गान्तरपदं क्रान्तिसदृशवृत्ते ढूगर्भचिडवृत्तयो सं छाद कच्छद्यत यऽत एव रन्तरे ज्या तद्वत्तपरिणता स्फुटलम्वनयैवास्ति कोटिरूपा । न सा न लम्बनं शीतकरग्रहेऽस्ति ॥ २०१ ॥ क्रान्तिवृत्तगता गर्भद्वचिद्वृत्तयोरन्तरज्यारूपा । । लम्वनक्षेत्रमिदं स्वकक्षयतृत स्थित भस्करक्ते यदधुसजातीयक्षेत्रान्तर्गतं तत्स्वरूपमेवम् । गर्भचिद्धवृत्ते गर्भचिहश स्फुटं लम्बनं यच्च तत् स्वीकृत यः । भचक्रवरुद्धस्वकक्षाऋत है: इवृत्तयोरन्तरज्या दृक्क्षपो भुजः । इङ्गण्डले खमध्यगर्भचिहयोरन्तरे या रविदूज्यामिता कर्णः । तवर्गान्तरपदं शङश्चत्ते स्वबुद्धिभ्रमात् किं कृतं तन्न विद्मः २०२ ॥ खमध्यगर्भचिह्न वृत्तान्तरालज्या दृतिः कोटिः। अस्मादधि भुञ्जकोटिरुपनतिस्फु | गोलानभिज्ञानां बहूनामास्ति लम्घने । टलस्यनज्ययोः सिद्धिः । लघुकथं लघुभुजकोटी तदा। हृदस्यनज्या अतस्तद्वासनां गोलसी या प्रवदाम्यहम् ।। २०३ करों के इति रविगतद्गर्भसूत्रयोश्चन्द्रगोलेऽन्तरं लम्वनमिति । चन्द्रगोलद् एवमिदं लघुक्षेत्रं यद्बृहत्सजातीयक्षेत्रान्तर्गतं तत्स्वरूवमेवम् । उमण्डले दूगर्भसूत्रचिह्नयोरन्तरं दूग्लम्बनमिति तावत् सुप्रसिद्धम् । गर्भचिहरू पक्रारि झण्डलसम्पातस्थानाम्मध्यवृत्ते तद्वत्तयोरन्तरज्या ततः स्फुटलम्यननत्योरानयनोपायः स यथा-चन्द्रगोले यत् कशावृत्तं दृक्षेपस्तदनुपातसिद्धत्रिभान्तरिततद्वत्तयोरन्तरज्या पराभिधा परवृत्त तदेव कान्तिवृत्तं करष्यम् । ततः कदस्यावपि तद्ले कल्प्य । तत्र क गताऽस्ति सैव गर्भचिडवृत्ते क्रान्तिवृत्तपरकोट्यंशज्यावृत्तयोरन्तरज्या दम्यद्वयप्रतप्रागपरवलवृत्तं कृत्वा तदृत्तं गर्भस्त्रचिबे नेयं तत्र तदा तज्ज्या भुजो इझ्ण्डले त्रिज्या कर्णस्तद्धर्मान्तरपदं परकोटयंशज्या कारतूस गर्भविड तत्र वृत्तं तथा चलवृत्तं दूसुत्रचिहे नेयं तदाकार । कोटिरिति । अतोऽपि त्रिज्याकणं यूहद्वजकोटी तदा दृग्लम्यनज्याकर्णी वृत्तं तु दूढ़िवृत्तम् । एवं तच्चलवृत्तं त्रिभोनलफ़चिडे नेयं तत्र त के इति भुजकोटिरुपनतिस्फुटलस्वनज्ये सिद्धे भवतः । एवं प्रकारत्र दाकारवृत्तं मध्य वृत्तं तदवश्यं खमध्यस्पृग्भवत्येव । उदयास्तलग्नात् यसिद्ध कोटिरूपलम्वनज्या क्रान्तिसदृशवृत्ते नतिकोट्यंशघ्याव्यासाः सर्वतो मयस्यंशान्तरेण तवृत्तस्य सत्वात् । एवं तञ्चलवृत्तं द्डण्डले घूकृतवृत्ते स्यात् । अपेक्षिता तु क्रान्तिवृत्तगत ऽतो नतिकोटिज्या गर्भसूत्रचिहानघत्यंशान्तरे नेयं तत्र तदाकारवृत्तं परवृत्तं कदम्बान । वृत्ते इयं तदा त्रिज्यावृत्ते केति सिद्धा क्रान्तिवृत्ते दृगभंचिद्वृत्ता- वयंशान्तरेण गर्भसूत्रचिहुँ क्रान्तिवृत्तगतं तच्चापशैः कृतं त्रिज्या । तरज्यारूपस्फुटलम्यनश्या ।
