सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/२३८

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

४५१ सिद्धान्ततत्वविवेके सूर्यग्रहणाधिकारः । ४२७ तन्मूलयोर्यद्विवरं भूव्यासदलसंगुणम् । रविकर्णहतं तच त्रिज्यान्नं चन्द्रकर्णहृत् ॥९९॥ लम्बनया ततथापं स्वोद्रमास्तञ्जस्थिते । अर्कस्य मण्डले प्रोक्तं दृग्घृतौ विलम्बनम् ॥६०॥ त्रिज्या कुखण्डेन गुणा पृथस्था चन्द्रार्कयोर्योजनकर्णभक्ता । तचापयोरन्तरसंमितं वा डग्लस्वनं स्वर्कसमुन्नमास्ते ॥ ६१ ॥ एवं हि नक्षत्रखगश्रुतिभ्यां स्याङ्कोदये सम्बनकं खगस्य । कुगर्भजे ग्रह भोगचिन्हे तदेव सूक्ष्मं परमं सदैव ॥ ६२ ॥ मुनीश्वरेण स्वकृतौ निरुक्तं वल्मीह तस्वीकृतवासनां च । कुगर्भपृष्ठक्षितिजस्थसूत्रे भूव्यासखण्डेन समान्तरेण ॥ । ६३ ॥ कृते भगोलवधिके तयोश्च यत् स्वगोले विम्बरं भवेत् तत् । कुछन्नस्त्रस्य धनुः कलापं भखेचराणां प्रवदन्ति विश्नः ॥ ६४ ॥ यत् पृष्ठजं गर्भसृजस्थितस्य स्त्रं च तस्थुष्ठकुजोत्थसूत्रे तयोः कळायं विवरं भगोले ग्रहस्य गोलेऽपि समं विदित्वा ॥ ६५ ॥ प्रहर्षाकुछबचापभेदान् लक्ष्मोपपत्तिर्जलम्बनस्य । तत्रत्यदृग्गभेजस्त्रमध्ये स्याद्भर्भजस्थितखेदभांशे ॥ ६६ ॥ इति तत्र यतोऽत्र पृष्ठसूत्रा स्तरसाम्यं न भवेद्धि सर्वगोळे । क्षितिगर्भजस् त्रयोश्च तत् स्या दिति विीः स्वधियाऽऽदराद्विलोक्यम् ॥६७॥ एवमिष्टसमयेऽपि रवीन्द्रो र्मध्यसंस्थितविलम्वनसि वै । स्खवभान्तरवशाच्छशिभावः स्वस्वगो लभवनयोर्हि ॥ ६८ ॥ अन्तरं निजकृतौ कुतपत्र स्वीयबुदिवशतोऽन्यविशेषात् । रङ्गनाथतनयेन सदैव तत्र सम्यगिति गोडविदोशम् ॥ ६९ ॥ यत् स्वमान्तनतसिद्धमिने लम्पनान्तरवकस्वनमुक्तम् । अलम्बनविहीननतांशैः स्याव स्थिते दिनमणौ हि यतस्तन् ॥७०॥ यच टयूतिभवं तदपीह स्यन्पफलजने ते प्रकृते न । तेन चान्यभवलम्बनयुक्तिः स्वीकृत निजकृतौ किल यस्मात् ॥ ७१ ॥