सामग्री पर जाएँ

पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/२३६

विकिस्रोतः तः
एतत् पृष्ठम् अपरिष्कृतम् अस्ति

४५२ सिद्धान्ततवविवेके सूर्यग्रहणाधिकारः । ४५३ इगर्भसूत्रयोर्मध्ये तज्जास्यद्यदर्शनम् ॥ ३५ ॥ डग्लम्बनदर्शनार्थं क्षेत्रम् । इग्लम्बनं तत् क्षितिगर्भजे तत्स्वीकृतक्षेत्रत एव चोक्तम् ॥ ३८ ॥ सदोदयास्तक्षितिजादधस्ता दयोग्यदृक्सूत्रवशत् कृतं यत् । तमपयुक्तं ग्रहणप्रजातं तथापि चोक्तं क्षितिजउँदशे ॥ ३९ ॥ दृष्टग्रहज्ञानमिहास्ति तस्या धीनं यतः स्यात् तदतोऽस्ति युक्तम् । प्रस्तोदयास्ते स्वत एव पूर्वं न स्वीकृतं तस्य फटं कुजाधः ॥ ४० ॥ अथ वास्तव दृग्लम्बनस्वरूपं तदनयनं चोच्यते । नेयं स्वकस्थितखेटचिदं भित्र भचक्रवधि वृत्रमेकम् । कुगर्भतस्तत्र भचक्रदेशे तत्खेटचिह्नस्य च भांशकः स्यात् ॥ ४१ ॥ तरसूत्रगः पश्यति भांशगं तं खेटं स्त्र भूपृष्ठगतो न तत्र । स पश्यति स्त्रीय दृगुर्थस्त्रे नान्यत्र तस्मान्नरदृष्टिचिह्नाव् ॥ ४२ ॥ नेयं भगोळावधि सूत्रमन्यद् भिवा स्वकक्षास्थितखेटचिह्नम् । तस्मूत्रसंसक्त भगोलदेशे द्रष्टा सदा पश्यति खेचरेन्द्रम् ।। ४३ ।। यं भचक्रस्थितभांशसंस्था दीकृताछम्बित एव सोऽत्र । अत्रैव ते क्षेत्रजसम्म कारै हेलम्बनस्यानयनं यदष्टम् । कुपृष्ठट्टकृचिह्नवशादयोग्यं विचारणानर्हमपि श्रुणु बम् ॥ ३६ ॥ दोःकोटियोगाच्छवणक्षितौ तु साध्योऽवलम्बश्च तथा कुखण्डे । ळम्बन्दुकणान्तरयगघातात् पदेन हीनं तु वृहस्कुखण्डम् ॥ ३७ ॥ तत्कोटिनिनं श्रवणेन भक्तं कीकृतं चापमतः प्रसाध्यम् । १७