सूर्य ग्रहणाधिकारः। ४४९ ४४८ सिद्धान्ततत्वविवेके- तास्कालिकस्पष्टतरौ रबीन्द् शशाङ्कपातखिभहीन कप्तम् ।। त्रिप्रश्नरीत्याऽस्य नतोन्नतांश यौ तु दृअण्डकगं तु यौ स्तः ॥ ७ ॥ दृझेपत गति संज्ञकौ च तथा रवीन्दोः किल योजनाद्यौ । नतोन्नतांशाविह पूर्वरीत्या ततश्च दृक्सूत्रपिती कुपृष्ठत् ॥ ८ ॥ तथा स्फुटख्यश्रवण प्रसाध्या विश्यादि सर्व प्रथयं विदित्वा । विडम्बनदारकमर्कपर्व- संसाधनं सङ्गणकेन कार्यम् ॥ ९ ॥ कुगर्भकर्त्रे रविं संपिध विधुस्तदूतानाममान्ते तदानीम् । नृदृग्जैकमूत्रे कुपृष्ठऽत्र यत् स्यात् । तयोरन्तरं लवनं तन्निरुकम् ॥ १० ॥ श्रीभास्कराचार्यवरैर्युधेन्द्र शिरोमणिवेन मह। प्रसिद्धे । यच्छास्रवद्धनयनानुसारं विलम्बनं स्वीयकृतौ कृतं तैः ॥ ११ ॥ य(१आर्यवस्तुग्रहणासपैरें यी चेरिता लम्बनकल्पनाऽऽयैः । सा स्वत्र लोकव्यवहारासरे जेय यथार्थानुभवे न योग्या ॥ १२ ॥ () वि०श०–एतस्य श्रीभास्कराचार्यचरैरित्यत्रैव सम्बन्धः । अतोऽधुना लम्बनसद्विचारं स्पष्टं प्रकर्ते हि समुद्यतोऽस्मि । पूर्व हि वैर्विहितं ब्रवीमि स्थूलं हि लोकव्यवहारसिद्धये ॥ १२ ॥ गत्यन्तरस्य तिथ्यंशः परलम्बनलिप्तिकाः । गतियोजनतिथ्यंशः कुदळस्य यतो मितिः ॥ १४ ॥ परलम्वनलिप्तनी त्रिज्याप्त रविदृग्ज्यका । लम्बनकलास्ताः स्युरेवं हृदंपतो नतिः ॥ १५ ॥ कोचिव तु सूर्यश्रवणे भुजे तु कोटिश्च भूव्यासदी च कर्णः । तर्गयोगस्य पदं कुपृष्ठ| रच्यन्तरे क्षेत्रमिदं तयाऽन्यत् ॥ १६ ॥ इन्दुकंकणान्तरगां भुजऽकरोत्। तदग्रतः पृष्ठजसूत्रमध्ये । कोटिस्वरूपा परलम्बनस्य। ज्या योजनैः स्त्रश्रवणान्तरे स्यात् ॥ १७ ॥ तज्ज्ञानमाद्योक्तभुजाच कटे त्रैराशिका शाततदस्यकोट ।। स्यात् तश्यकायाश्च कलीकृताया था च गर्भक्षितिजस्थितेऽर्जे ॥ १८ ॥ परं स्वदृग्लम्बनमित्थमाहु स्तनैष युक्तं विहितं नितान्तम् । अदर्शनादत्र रवेस्तदुत्थ डग्लस्वनक्षेत्रमुद्युक्त्यसिद्धेः ॥ १९ ॥ यतो भूमिपृष्ठाश्च तन्नेदतो यद्
