४०० सिद्धान्ततवविवेके उदस्ताधिकारः । ४९१ अस्ताख्यलनं भवति ग्रही विश्वे निरक्षतिजस्थिते हि ॥ ७९ ॥ यच्छिरोमणिकृत निजबुद्धया दृष्टिकर्म कलिकापय मुक्तम् । तम् स भचरत्ययनम् दम्यतस्तदुदितं हि यतोऽश्र ८० ॥ अथ वा चलखेटस्य स्थिरजद्विषुवकाः स्वपादेऽयनदृक्कर्मकालांशैस्ते युतोनिताः ॥ ८१ ॥ खगायनेषुभितैकदिवे चेचक्र-३६० तोऽधिकाः । सनास्तेऽथ चेच्छोध्यं न युज्येच्चक्रसंयुताः ॥ ८२ ॥ स्वीयायनाख्यदृक्टोद्भवस्ते विषुवांशकः। तज्ज्ञानाच तच्च तज्ज्ञानं व्यत्ययाद्दृतौ स्फुटम् ॥ ८३ ॥ अथ वेम्यग्रहदवायनदृग्रह साधनम् । सूक्ष्मदृकंमेलं चान्यथैत्र प्रवदाम्यहम् ॥ ८४ ॥ ये खेटविम्बोपरिगे कदम्ब- द्वयधुबारूपद्ति योत्थवृत्ते । भमण्डले ते किल यत्र लग्न तत्र ग्रह खयनदृग्गदौ स्तः ॥ ८५ ॥ स्फुटपमोऽथायनदृग्ग्रहस्य क्रान्तिर्भवेत् तद्विषुवान्तराले ।। ८७ ॥ वेम्बचलाख्यधुववृत्तयश्च यदन्तरं स्याद्विषुवाख्यवृत्तं । ते गोलसन्धेर्विषुवांशकाः स्यु- विम्बग्रहस्यायनदृग्ग्रहस्य ।। ८८ ॥ चलस्थितस्याथ भट्टतगस्य तुल्याः सदैकध्रुवसूत्रयोगात् । तौ दृझचळख्य खचरो भद्यते विम्बग्रहोऽसौ चळवृत्तगः स्यात् ॥ ८९ ॥ परस्फुटक्रान्तिभवद्युमव्य निनी स्फुटक्रान्तिदिनज्ययाऽऽप्त । वि(१)म्बग्रहयाऽत्र फलस्य चाप शा ये तयोस्ते विषुवांशकारूषाः ९० ॥ षष्टिभागज्यका विनिनी स्त्रयुज्ययाऽऽहाऽपनदृग्रहण । तथापतुल्या विषुवांश का व विम्बग्रहस्यायनदृग्रहस्य ॥ ९१ ॥ स्खकोटिजातधुगुणेन भक्त तया त्रिमौव्यं गुणिताऽऽप्तचषम् । (१) वि० श७ - यथा क्रान्तिवृत्तीयप्रहाद्भुजांशकम्येशविषुवां शजनितचापजायमेकमन्यद्य युज्याचापखेटकोट्यंशपरमापयुज्या- चपशजनितमाभ्यां "मेषादिीघात्रिगृहधूमज्य"-इस्यादिना विपु• यशसाधनं तथैवात्र बिम्बोपरि गोलसन्धिप्रोतवृत्तं क्रान्तिवृत्तं स्पष्टा पमं तान्ति परमस्पष्टपमकोटिज्यां परमापयुज्यां च प्रकल्प्य विस्थी यविषुवांशाः सुसाध्या इति । तयः सदेवायनदृष्टिकर्म कला भवृत्ते विवरं तथाऽत्र । बिम्बग्रदन्तश्च शरः कदम्ब- वृत्ते तथैवाथ भवेद्धुवधे ॥ ८६ ॥ स्फुटस्तु वेम्बयनदृग्ग्रहान्तः शरोऽथ नाट्यद्वयविम्बमध्ये ।
