३८२ सिद्धान्ततव विवेके शृङ्गप्तत्यधिकारः । २८३ चेट्टद१८ब्रनमनं तवेष्टं दृग्दृ त्तगध्धरङ्गतऽत्र । तदा नृश्यमण्डलं हिमद्युते चोज्ज्वलम् । यथेन्दुबिम्बकेन्द्रनोऽन्तरेण चिह्नमकर्जम् ॥ १२२ ॥ भवेच्च तद्दिशि धुवं सितभिधे च मण्डले । तदुज्ज्वलं तथा भवेद्यथोक्तक्लमानतः ॥ १२३ ॥ ॥ सितारुपमण्डलं यदा भवेच्च दृष्टिमण्डलम् । तदेन्दुसाम्यसौम्यके समे च कद्वयम् ॥ २२४ ॥ वृष्टिसंमुखं भवेदिदं ममास्ति संमतम् । कुजोगेन्दुमण्डले वधःस्थदृष्टिचिह्नतः ॥ १२५ ॥ सितं भवेदिह भुवं वि लग्नदृष्टिमण्डले । यदा तु दृक्सताख्ययोर्वभेद एव तत्र वै ॥ १२६ ॥ । अधःस्थदृष्टिचिहतः सितामघं यथोर्वेगम् । तथा सितं तदूर्वगं तथैव मृगम् ॥ १२७ ॥ तिर्यशते दृग्दृतिः सिताख्ये तह तक्येन्दुवशद्यदस्ति । ऊध्वधरत्वं खलु ङ्गयोश्च खस्थं न तद्भास्करपरि लेख्यत ॥ १२८ ॥ यत्रोर्वध्ङ्गग्रकटङ्गतांश(१विवाधिकाः स्युस्तदधःस्थितस्य । श्रु प्रकस्याथ तदेव तत्र दृढंतगोधरभृङ्गयुग्मम् ॥ १२९ ॥ दृग्दृ तध्वधरतऽत्र या सा कुजगेन्द्रदैवशददृक्षया । कुद्धिस्थ तु र कुशध्व विधौ तु सा नैव भवेत् कथं चित् ॥१३०॥ कुत्रापि न भास्करकव्यभावत् तसिद्धिरुक्ताSपि वृथैव चतः ॥ १३१ ॥ यदृश्यते स्थूलश कदाचित् स्वल्पान्तराच्छुङ्गमिह।धरोर्वम् । भूस्थैः कुजोषं न हि वास्तवं तद् दृष्टान्तगोळाभिगतं न यस्मात् ।। १३२ ।। अदृश्यनपने विनैव तकोव्यभावं किळ सिद्धिरस्याः । कुकाट्यभाव भ्रमजातदोषात् सद्भिर्विरोधं जनयन्ति (१) ॥ १३३ ॥ तदभ्युचन्द्रमण्डले भवेच्च मण्डलत्रयम् । सिताभिधं च मण्डी तथा दृगुत्थमण्डलम् ॥ १३४ ॥ अमण्डल।छरान्तरे सपन्ततश्च संस्थितम् । भठततुरुपमण्डलं हिमांशुकेन्द्रगं सदा ॥ १३९ ॥ अथास्मभुजगचन्द्रबिम्बे वधःस्थनम्य प्रथमाभिधं स्यात् । भट्टरतुल्याख्यसित।रूपमध्ये भवृत्सतुल्यारूपेडणुर्थमध्ये ॥ १३६ । अन्याभिधं स्यात् सितसंशदृष्टि वृत्तान्तरं ह(२)वलनं स्फुटं स्यात् । (क) वि० श०-नायं भास्कराचार्याशय इत्येतदर्थ पृ० ७६तम श्लोक८था टिप्पणं विलेय। (१) वि० श७ -कमलाकारभट्टस्यैवं दुर्वचनं शिऐनद्वयम् । (२) वि० श७-दिग्वलनं टण्वटनमेकमेव ।
