३७० सिद्धान्ततवविवेके ४ङ्गान्नत्यधिकारः ७१ इतीरितं तत्र खगोलजात सुयुक्त्यभावाद्यभिचार एवम् ॥५७॥ भद्यत्तदृङ्मण्डलयोरभेदे शुद्धे समे दृष्टिवशात् सदा ते । यन कदम्बद्वयसक्तवृत्ते भुजस्य सर्वेऽत्र कथं तदुक्य ॥५८॥ शृण्वत्र योक्त समता कथ चि- न तन्मते किन्तु समाख्यसक्के । याम्योत्तराख्ये वलये तु योग्य सा या भवृत्ते सममण्डले स्य।व् ॥ ५९ ॥ या वाद्भावत् समताऽत्र ध्में सा स्यात् समाख्यद्वयसक्तसूत्र । या स्यात् तदूवधरताऽथ कोटे- रभावतः सा परपूर्वसूत्रे ॥ ६० ॥ इत्थं तीतिसंसिद परिलेखादिनिर्णयः। छतस्तदनुगैरत्र बहुधा स्त्रकृतौ किया ॥ ॥ ६१ ॥ अत्रोच्यते चेत् मङ्कते खपध्या द्विभिनदियैश्च समैर्नतांगैः। हुग्त्ततुल्यापममण्डलस्थः पादोनषष्टदलापकैध ॥ ६२ ॥ शशाङ्ख्यं भवतश्च तत्र शीतांशुश्च द्रोद्पनस्य काले । मृजे विधोस्तपरिलेखरीक्षा तस्कोव्यभावव परपूर्वसूत्रे ।। ६३ ॥ तिर्यकदम्बट्यसूत्रसक्ते प्रत्यक्षतस्ते भवतोऽथ चैवम् । निरक्षदेशेऽस्तगतो मृगादि स्ततः क्रमात् प्राक्परगौ शनौ ॥ ६४ ॥ तुल्यैर्देवैस्तत्र हिमश्वश्च समुद्रमे तस्फुटवादभावात् । शूद्रे च ते तपरिलेखरीत्या समाख्यसूत्रे भवतऽथ ते तु ॥६५॥ प्रत्यक्षदृष्ट्या गगने कदम्ब द्वयोस्थसूत्रे भवतो हिमांशोः । एवं भवृत्ते सममण्डलेऽपि खमध्यतस्तुल्पनांशकैस्तौ ॥ ६६ ॥ पूर्वापरस्थौ भवत रवीन्दू पादोनषद्काष्टदलाल्पभागैः । वाडोरभावात् स्फुटवडभावः शङ्कश्च साम्यादिह कोव्यभावः ॥ । ६७।। शृङ्गोद्भवोऽस्त्यत्र विधोस्तु ते दो ऋद्धे तदुत्या न समाख्यसूत्रे । किन्त्वत्र पूर्वापरस्त्रके तद् दृष्टान्तगोळे विपरीतपस्मात् ॥ ६८ ॥ एवं कुजाद्ध्वेभमण्डलाधं तस्याचदशस्त्रभहन लग्नम् । सद ततः प्रापरगौ आशीनौ पादोन षकाष्टदलाल्पकैस्तौ ॥ ६९ ॥
पृष्ठम्:सिद्धान्ततत्त्वविवेकः.pdf/१९५
दिखावट